Πότε μπορεί το Δημόσιο να κληρονομήσει ένα ακίνητο;
Στο μικροσκόπιο των κρατικών υπηρεσιών μπαίνουν ακίνητα και περιουσίες αποβιωσάντων για τα οποία δεν έχει ξεκαθαριστεί ποιοι είναι οι νόμιμοι κληρονόμοι. Με νέες ψηφιακές διασταυρώσεις, το Δημόσιο επιχειρεί να εντοπίσει τους δικαιούχους και να διαπιστώσει σε ποιες περιπτώσεις μπορεί να αποκτήσει κληρονομικό δικαίωμα.
Τι συμβαίνει όταν ένας ιδιοκτήτης ακινήτου πεθαίνει και δεν είναι γνωστό ποιος θα κληρονομήσει την περιουσία του; Μπορεί ένα σπίτι, ένα οικόπεδο ή άλλο περιουσιακό στοιχείο να καταλήξει στο Δημόσιο;
Απαντήσεις σε τέτοιες περιπτώσεις επιχειρεί να δώσει η νέα διαδικασία ηλεκτρονικών ελέγχων, μέσω της οποίας οι αρμόδιες υπηρεσίες θα μπορούν να συγκεντρώνουν στοιχεία από διαφορετικά δημόσια μητρώα και να διερευνούν την κληρονομική διαδοχή.
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι λεγόμενες «σχολάζουσες κληρονομιές», δηλαδή περιουσίες για τις οποίες δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί ποιος είναι ο νόμιμος κληρονόμος ή εάν έχει γίνει αποδοχή της κληρονομιάς.
Η νέα διαδικασία δεν σημαίνει ότι το κράτος θα αποκτά αυτόματα ακίνητα των οποίων οι ιδιοκτήτες έχουν αποβιώσει. Αντίθετα, αποσκοπεί στην αναζήτηση των δικαιούχων και στη διαπίστωση του πραγματικού ιδιοκτησιακού καθεστώτος.
Πότε μπορεί το Δημόσιο να κληρονομήσει ένα ακίνητο
Το Δημόσιο μπορεί να αποκτήσει κληρονομικό δικαίωμα όταν, σύμφωνα με τους κανόνες της κληρονομικής διαδοχής, δεν υπάρχει άλλος κληρονόμος που να προηγείται.
Αυτό μπορεί να συμβεί όταν ο αποβιώσας δεν έχει αφήσει διαθήκη που να ορίζει άλλον κληρονόμο και δεν υπάρχουν συγγενείς ή άλλα πρόσωπα που καλούνται νόμιμα στην κληρονομιά.
Αντίστοιχα, μπορεί να εξεταστεί το ενδεχόμενο περιέλευσης της περιουσίας στο Δημόσιο όταν οι προηγούμενοι δικαιούχοι έχουν αποποιηθεί την κληρονομιά και δεν προκύπτουν άλλοι κληρονόμοι.
Ωστόσο, η απουσία εμφανών συγγενών ή η μη άμεση διεκδίκηση ενός ακινήτου δεν αρκούν από μόνες τους για να θεωρηθεί ότι το ακίνητο ανήκει στο κράτος.
Πρέπει προηγουμένως να διερευνηθεί η κληρονομική διαδοχή και να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες που προβλέπει η νομοθεσία.
Πώς θα εντοπίζονται οι συγγενείς και οι νόμιμοι κληρονόμοι
Με το νέο σύστημα, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αποκτά τη δυνατότητα να αξιοποιεί πληροφορίες από διαφορετικές δημόσιες βάσεις δεδομένων.
Η διασύνδεση του πληροφοριακού συστήματος κοινωφελών περιουσιών με έξι ηλεκτρονικές υπηρεσίες μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας προβλέπεται από απόφαση του υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρη Παπαστεργίου.
Κεντρικό ρόλο θα έχει το Μητρώο Πολιτών, από το οποίο θα ανακτώνται πιστοποιητικά οικογενειακής κατάστασης, γέννησης και εγγυτέρων συγγενών.
Με βάση αυτά τα στοιχεία, οι αρμόδιες υπηρεσίες θα μπορούν να ανασυνθέτουν τις οικογενειακές σχέσεις του αποβιώσαντος και να εξετάζουν ποια πρόσωπα ενδέχεται να έχουν δικαίωμα στην κληρονομιά.
Η αναζήτηση θα μπορεί να επεκτείνεται και σε συγγενείς που έχουν αποβιώσει, ιδιαίτερα σε υποθέσεις όπου η περιουσία έχει παραμείνει σε εκκρεμότητα για πολλά χρόνια.
Παράλληλα, θα αξιοποιούνται ληξιαρχικές πράξεις θανάτου και άλλα διαθέσιμα στοιχεία, προκειμένου να διαπιστώνεται η σειρά της κληρονομικής διαδοχής.
Πώς θα εντοπίζονται τα ακίνητα μέσω Κτηματολογίου και ΑΑΔΕ
Εκτός από την αναζήτηση κληρονόμων, οι ψηφιακές διασταυρώσεις θα επιτρέπουν τον εντοπισμό των περιουσιακών στοιχείων που συνδέονται με κάθε υπόθεση.
Μέσω του Ελληνικού Κτηματολογίου θα αναζητούνται ακίνητα με βάση τον ΑΦΜ, ενώ θα συγκεντρώνονται πληροφορίες για τις διευθύνσεις, τα κτίσματα, τους Κωδικούς Αριθμούς Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ) και τα ποσοστά ιδιοκτησίας.
Τα στοιχεία αυτά θα συνδυάζονται με δεδομένα από το φορολογικό Περιουσιολόγιο της ΑΑΔΕ, ώστε να σχηματίζεται πληρέστερη εικόνα της ακίνητης περιουσίας του αποβιώσαντος.
Η διαδικασία θα διευκολύνει τους εκτελεστές διαθηκών, τους εκκαθαριστές και τους κηδεμόνες σχολαζουσών κληρονομιών, οι οποίοι είναι αρμόδιοι για τη διαχείριση συγκεκριμένων περιουσιών.
Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται να περιοριστούν οι καθυστερήσεις που προκαλεί η αναζήτηση στοιχείων από διαφορετικές υπηρεσίες.
Τι συμβαίνει όταν δεν εντοπίζεται κανένας κληρονόμος
Όταν δεν προκύπτει άμεσα νόμιμος κληρονόμος, η περιουσία μπορεί να αντιμετωπιστεί ως σχολάζουσα κληρονομιά και να τεθεί υπό την προβλεπόμενη διαδικασία διαχείρισης.
Στο στάδιο αυτό, η περιουσία δεν μεταβιβάζεται αυτομάτως στο Δημόσιο.
Οι αρμόδιοι εξετάζουν τα διαθέσιμα στοιχεία, αναζητούν πιθανούς δικαιούχους και διερευνούν εάν υπάρχουν πρόσωπα που καλούνται στην κληρονομιά.
Εφόσον διαπιστωθεί ότι δεν υπάρχει άλλος κληρονόμος και πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις, μπορεί να αναγνωριστεί το κληρονομικό δικαίωμα του Δημοσίου.
Η διαδικασία αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για ακίνητα που παραμένουν επί χρόνια χωρίς σαφώς προσδιορισμένο δικαιούχο.
Έλεγχοι και σε τραπεζικούς λογαριασμούς
Οι νέες ψηφιακές δυνατότητες δεν περιορίζονται στα ακίνητα.
Προβλέπεται επίσης ηλεκτρονική επαλήθευση της αντιστοίχισης IBAN και ΑΦΜ για λογαριασμούς που σχετίζονται με κοινωφελείς περιουσίες, σχολάζουσες κληρονομιές και συγκεκριμένα κληροδοτήματα.
Η διαδικασία αποσκοπεί στην ορθή καταχώριση των τραπεζικών στοιχείων και στην ασφαλέστερη οικονομική διαχείριση των περιουσιών.
Παράλληλα, θα παρέχεται δυνατότητα ηλεκτρονικής ανάκτησης κτηματολογικών εγγράφων, ώστε οι αρμόδιοι διαχειριστές να μπορούν να τα υποβάλλουν στις εποπτεύουσες αρχές χωρίς να απαιτείται ξεχωριστή αναζήτηση από διαφορετικές υπηρεσίες.
Τι σημαίνουν οι αλλαγές για τους πολίτες
Η νέα διαδικασία αφορά κυρίως την αποτελεσματικότερη λειτουργία των κρατικών υπηρεσιών και τη διαχείριση περιουσιών που παραμένουν σε εκκρεμότητα.
Δεν θεσπίζει γενική μεταβίβαση ακινήτων στο Δημόσιο ούτε καταργεί τα δικαιώματα των νόμιμων κληρονόμων.
Αντίθετα, η διασταύρωση στοιχείων μπορεί να συμβάλει στον εντοπισμό προσώπων που έχουν κληρονομικά δικαιώματα, ακόμη και όταν η οικογενειακή διαδοχή είναι σύνθετη ή περιλαμβάνει περισσότερες γενιές.
Οι ηλεκτρονικοί έλεγχοι θα συνοδεύονται από υποχρεώσεις προστασίας προσωπικών δεδομένων, με καταγραφή των προσβάσεων στα πληροφοριακά συστήματα και περιορισμό της χρήσης των πληροφοριών στους προβλεπόμενους υπηρεσιακούς σκοπούς.
Το βασικό στοιχείο της νέας διαδικασίας είναι ότι το κράτος θα διαθέτει περισσότερα εργαλεία για να διαπιστώνει ποιος δικαιούται μια περιουσία και εάν υπάρχουν οι προϋποθέσεις να περιέλθει τελικά στο Δημόσιο.
Ένα ακίνητο, επομένως, δεν περνά στο κράτος απλώς επειδή ο ιδιοκτήτης του έχει πεθάνει ή επειδή δεν έχει εμφανιστεί κάποιος να το διεκδικήσει. Καθοριστικό παραμένει το εάν υπάρχουν νόμιμοι κληρονόμοι και τι προκύπτει από τη διαδικασία της κληρονομικής διαδοχής.
- 10 λεπτά πριν Αγροτικές επιδοτήσεις: Έως 17 Νοεμβρίου οι αιτήσεις – Ποιοι μένουν εκτός προκαταβολής
- 32 λεπτά πριν Πότε μπορεί το Δημόσιο να κληρονομήσει ένα ακίνητο;
- 56 λεπτά πριν Μετρητά: Νέοι περιορισμοί από το 2027 – Πόσα ευρώ θα μπορούμε να πληρώνουμε στην Ελλάδα
