Γονική άδεια: Ποιοι δικαιούνται τέσσερις μήνες – Τι αλλάζει
Σημαντικές αλλαγές στη χορήγηση της γονικής άδειας φέρνει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση. Στο επίκεντρο βρίσκεται η κατάργηση της υποχρεωτικής αναμονής ενός έτους μεταξύ δύο γονικών αδειών που αφορούν διαφορετικά παιδιά.
Η προτεινόμενη ρύθμιση διευκολύνει κυρίως τους εργαζόμενους γονείς με δύο ή περισσότερα παιδιά, καθώς δεν θα χρειάζεται πλέον να συμπληρώνουν έναν επιπλέον χρόνο εργασίας στον ίδιο εργοδότη μετά την ολοκλήρωση της πρώτης γονικής άδειας, προκειμένου να αξιοποιήσουν το αντίστοιχο δικαίωμα για άλλο παιδί τους.
Η αλλαγή περιλαμβάνεται στο σχέδιο νόμου για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην αγορά εργασίας, την προστασία των εργαζομένων σε ψηφιακές πλατφόρμες, την ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής Οδηγίας 2024/2831 και τις συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις.
Τι αλλάζει στη χορήγηση της γονικής άδειας
Με το νέο καθεστώς, η γονική άδεια αντιμετωπίζεται ως αυτοτελές δικαίωμα για κάθε παιδί. Αυτό σημαίνει ότι ένας εργαζόμενος που έχει ήδη κάνει χρήση γονικής άδειας για το πρώτο του παιδί θα μπορεί να ζητήσει νέα άδεια για το δεύτερο, χωρίς να απαιτείται να εργαστεί προηγουμένως για ακόμη ένα έτος.
Δεν καταργείται, ωστόσο, η βασική προϋπόθεση της προϋπηρεσίας. Για τη θεμελίωση του δικαιώματος εξακολουθεί να απαιτείται τουλάχιστον ένα έτος συνεχούς απασχόλησης ή εργασίας με διαδοχικές συμβάσεις ορισμένου χρόνου στον ίδιο εργοδότη.
Πόση άδεια δικαιούνται οι γονείς και τι πληρώνει η ΔΥΠΑ
Το ισχύον πλαίσιο προβλέπει τέσσερις μήνες γονικής άδειας για κάθε εργαζόμενο γονέα ή πρόσωπο που ασκεί τη γονική μέριμνα, με δυνατότητα αξιοποίησης του δικαιώματος έως ότου το παιδί συμπληρώσει το όγδοο έτος της ηλικίας του.
Η άδεια μπορεί να ληφθεί είτε ενιαία είτε σε περισσότερα χρονικά διαστήματα, ανάλογα με τις ανάγκες του εργαζομένου και τη διαδικασία χορήγησης.
Για τους δύο πρώτους μήνες προβλέπεται οικονομική ενίσχυση από τη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (ΔΥΠΑ), με μηνιαίο επίδομα που αντιστοιχεί στον εκάστοτε νομοθετημένο κατώτατο μισθό. Στην παροχή περιλαμβάνεται και η αναλογία των δώρων εορτών και του επιδόματος άδειας.
Το δικαίωμα επεκτείνεται και σε περιπτώσεις υιοθεσίας ή αναδοχής παιδιών ηλικίας έως οκτώ ετών.
Τι ισχύει για δίδυμα, τρίδυμα και μονογονεϊκές οικογένειες
Ειδικές προβλέψεις εφαρμόζονται στους γονείς πολύδυμων παιδιών. Σε περίπτωση γέννησης διδύμων, τριδύμων ή περισσότερων παιδιών, αναγνωρίζεται ξεχωριστή γονική άδεια για καθένα από αυτά.
Παράλληλα, προβλέπεται πρόσθετη επιδότηση διάρκειας δύο μηνών, ανεξάρτητα από τον συνολικό αριθμό των παιδιών της πολύδυμης κύησης.
Ευνοϊκότερο καθεστώς ισχύει και για τους μόνους γονείς που εμπίπτουν στις ειδικές περιπτώσεις της νομοθεσίας, καθώς δικαιούνται διπλάσιο χρόνο γονικής άδειας και αντίστοιχα διπλάσια διάρκεια επιδότησης.
Πώς γίνεται η αίτηση και πότε μπορεί να αρνηθεί ο εργοδότης
Ο εργαζόμενος που επιθυμεί να λάβει γονική άδεια πρέπει να ενημερώσει τον εργοδότη του με γραπτή ή ηλεκτρονική αίτηση, τουλάχιστον έναν μήνα πριν από την προγραμματισμένη έναρξή της. Εξαιρέσεις προβλέπονται όταν υπάρχουν έκτακτες περιστάσεις.
Από την πλευρά του, ο εργοδότης υποχρεούται να απαντήσει μέσα σε έναν μήνα από την υποβολή του αιτήματος.
Η χορήγηση της άδειας μπορεί να αναβληθεί μόνο εάν η απουσία του εργαζομένου προκαλεί σοβαρά προβλήματα στη λειτουργία της επιχείρησης. Σε μια τέτοια περίπτωση, η αναβολή πρέπει να αιτιολογείται εγγράφως.
Σε κάθε περίπτωση, η άδεια οφείλει να χορηγηθεί το αργότερο εντός δύο μηνών από την αίτηση.
Παρέχεται, επίσης, η δυνατότητα ευέλικτης αξιοποίησης του δικαιώματος, όπως μέσω μειωμένου ημερήσιου ωραρίου ή απουσίας ορισμένες ημέρες της εβδομάδας ή του μήνα, χωρίς απώλεια της προβλεπόμενης επιδότησης.
Τι ισχύει για τη θέση εργασίας και τα ασφαλιστικά δικαιώματα
Η λήψη γονικής άδειας δεν συνεπάγεται απώλεια των εργασιακών δικαιωμάτων του εργαζομένου.
Με την επιστροφή του στην εργασία, ο γονέας δικαιούται να επανέλθει στην ίδια ή σε ισοδύναμη θέση, με όρους που δεν είναι δυσμενέστεροι από εκείνους που ίσχυαν πριν από την άδεια.
Επιπλέον, ο χρόνος της γονικής άδειας προσμετράται ως πραγματική υπηρεσία για τον υπολογισμό εργασιακών δικαιωμάτων, όπως η ετήσια άδεια, η μισθολογική και επαγγελματική εξέλιξη και η αποζημίωση απόλυσης.
Όσον αφορά την κοινωνική ασφάλιση, το επιδοτούμενο διάστημα από τη ΔΥΠΑ αναγνωρίζεται ως χρόνος ασφάλισης για κύρια και επικουρική σύνταξη, καθώς και για παροχές ασθένειας. Για το υπόλοιπο, μη επιδοτούμενο διάστημα, υπάρχει δυνατότητα αναγνώρισης σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις.
Τέλος, το επίδομα γονικής άδειας εξακολουθεί να είναι αφορολόγητο, ακατάσχετο και ανεκχώρητο, ενώ δεν μπορεί να συμψηφιστεί με χρέη προς το Δημόσιο ή τρίτους.
Η βασική αλλαγή που προωθείται είναι ότι οι εργαζόμενοι γονείς θα μπορούν να αξιοποιούν τη γονική άδεια για κάθε παιδί ξεχωριστά, χωρίς την πρόσθετη υποχρέωση αναμονής ενός έτους μεταξύ των αδειών, εφόσον πληρούν τις υπόλοιπες νόμιμες προϋποθέσεις.
- 3 λεπτά πριν Ρεύμα: Έως τριπλάσιες χρεώσεις στα πράσινα τιμολόγια – Τι να προσέξετε
- 19 λεπτά πριν Γονική άδεια: Ποιοι δικαιούνται τέσσερις μήνες – Τι αλλάζει
- 32 λεπτά πριν Μαραθώνιος 2026: Ποιοι δρόμοι κλείνουν σήμερα 8/11 – Τι αλλάζει σε μετρό και τραμ
