Κατάθλιψη ή άνοια; 5 διαφορές στα συμπτώματα που χρειάζονται προσοχή
Ξεχνά συχνότερα, αποσύρεται από τις παρέες και δυσκολεύεται να ολοκληρώσει καθημερινές υποχρεώσεις. Όταν ένας ηλικιωμένος παρουσιάζει τέτοιες αλλαγές, οι οικείοι του συχνά ανησυχούν για άνοια. Ωστόσο, η κατάθλιψη μπορεί επίσης να επηρεάσει τη μνήμη, τη συγκέντρωση και την ταχύτητα της σκέψης.
Μάλιστα, η κατάθλιψη στις μεγαλύτερες ηλικίες δεν εκδηλώνεται πάντα με εμφανή θλίψη. Μπορεί να κυριαρχούν η απώλεια ενδιαφέροντος, η κόπωση, η επιβράδυνση και η δυσκολία λήψης αποφάσεων, σύμφωνα με το αμερικανικό Εθνικό Ινστιτούτο Γήρανσης.
Πώς ξεχωρίζουν, λοιπόν, οι δύο καταστάσεις; Ορισμένες διαφορές βοηθούν στην αξιολόγηση, αλλά καμία δεν αρκεί από μόνη της για διάγνωση.
Οι 5 διαφορές που εξετάζουν οι ειδικοί
Το Harvard Health Publishing περιγράφει χαρακτηριστικά που μπορούν να κατευθύνουν τη διερεύνηση:
1. Ο ρυθμός εμφάνισης των δυσκολιών
Στην κατάθλιψη, οι νοητικές δυσκολίες μπορεί να γίνουν αισθητές σχετικά γρήγορα. Στη νόσο Αλτσχάιμερ, η έκπτωση συνήθως εξελίσσεται πιο σταδιακά.
2. Ο προσανατολισμός στον χρόνο και στον χώρο
Οι άνθρωποι με κατάθλιψη συνήθως διατηρούν τον προσανατολισμό τους. Αντίθετα, η νόσος Αλτσχάιμερ μπορεί να προκαλέσει σύγχυση σχετικά με την ημερομηνία ή τον τόπο.
3. Η συγκέντρωση και η πρόσφατη μνήμη
Στην κατάθλιψη συχνά προέχει η δυσκολία συγκέντρωσης. Στη νόσο Αλτσχάιμερ είναι χαρακτηριστική η δυσκολία συγκράτησης νέων πληροφοριών. Ωστόσο, τα συμπτώματα μπορούν να αλληλεπικαλύπτονται.
4. Η ομιλία, η γραφή και οι δεξιότητες
Η κατάθλιψη μπορεί να επιβραδύνει τη δραστηριότητα, αλλά συνήθως δεν προκαλεί το ίδιο πρότυπο διαταραχών στη γλώσσα, στη γραφή και στις κινητικές δεξιότητες που εμφανίζουν ορισμένες μορφές άνοιας.
5. Η επίγνωση των προβλημάτων
Άνθρωποι με κατάθλιψη συχνά αναφέρουν οι ίδιοι δυσκολίες μνήμης. Αντίθετα, ορισμένοι ασθενείς με Αλτσχάιμερ δεν αναγνωρίζουν πλήρως την έκταση των αλλαγών.
Πρόκειται για γενικές τάσεις, όχι για ασφαλή κριτήρια αυτοδιάγνωσης. Η εικόνα διαφέρει ανάλογα με τον άνθρωπο, τη μορφή και το στάδιο της νόσου.
Μπορεί κάποιος να έχει και κατάθλιψη και άνοια;
Ναι, οι δύο καταστάσεις μπορούν να συνυπάρχουν. Επιπλέον, η άνοια μπορεί να προκαλεί συμπτώματα που μοιάζουν με εκείνα της κατάθλιψης, δυσκολεύοντας την αναγνώρισή της.
Γι’ αυτό, η απώλεια ενδιαφέροντος, η κοινωνική απόσυρση ή η επιδείνωση της συγκέντρωσης χρειάζονται προσοχή ακόμη και όταν υπάρχει ήδη διάγνωση άνοιας.
Τι να καταγράψετε πριν από το ραντεβού
Παρατηρείτε αλλαγές σε έναν δικό σας άνθρωπο; Αντί να προσπαθήσετε να τον «εξετάσετε», συγκεντρώστε συγκεκριμένα παραδείγματα από την καθημερινότητα:
- Πότε ξεκίνησαν οι δυσκολίες και πώς εξελίσσονται.
- Αν επηρεάζουν υποχρεώσεις, ραντεβού ή τη διαχείριση φαρμάκων.
- Αν άλλαξαν ο ύπνος, η όρεξη και το ενδιαφέρον για δραστηριότητες.
- Ποια φάρμακα και συμπληρώματα λαμβάνει.
- Αν προηγήθηκε κάποια σημαντική αλλαγή στην υγεία ή στη ζωή του.
Οι παρατηρήσεις αυτές δίνουν στον γιατρό μια πληρέστερη εικόνα. Μιλήστε ήρεμα, χωρίς επικρίσεις, και περιγράψτε τι έχετε προσέξει.
Πότε η σύγχυση χρειάζεται άμεση βοήθεια
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτεί η ξαφνική σύγχυση, ιδίως όταν εμφανίζεται μέσα σε ώρες ή ημέρες.
Μην την αποδώσετε αυτόματα σε κατάθλιψη ή άνοια. Μπορεί να σχετίζεται με οξύ συγχυτικό σύνδρομο ή άλλο επείγον πρόβλημα. Το βρετανικό NHS συστήνει άμεση ιατρική βοήθεια όταν κάποιος παρουσιάζει αιφνίδια σύγχυση.
Η αντιμετώπιση της κατάθλιψης μπορεί να βοηθήσει
Η κατάθλιψη δεν αποτελεί φυσιολογικό ή αναπόφευκτο μέρος της γήρανσης. Οι διαθέσιμες θεραπείες, όπως η ψυχοθεραπεία και η φαρμακευτική αγωγή όταν ενδείκνυται, μπορούν να βελτιώσουν τα συμπτώματα.
Η βελτίωση της διάθεσης, όμως, δεν αρκεί για να αποκλείσει μια συνυπάρχουσα γνωστική διαταραχή. Αν οι δυσκολίες μνήμης επιμένουν ή επηρεάζουν την καθημερινότητα, χρειάζεται επανεκτίμηση.
Έχετε παρατηρήσει σταθερή αλλαγή στη μνήμη ή στη συμπεριφορά; Προγραμματίστε ιατρική αξιολόγηση, χωρίς να περιμένετε να επιδεινωθούν τα συμπτώματα.
- 11 λεπτά πριν Κατάθλιψη ή άνοια; 5 διαφορές στα συμπτώματα που χρειάζονται προσοχή
- 2 ώρες πριν Μπρόκολο: Πώς να το μαγειρέψετε για να διατηρήσει περισσότερες βιταμίνες
- 3 ώρες πριν Παγωμένες οι επικουρικές και το 2027 – Χωρίς αυξήσεις 1,3 εκατ. συνταξιούχοι
