Παπασταύρου: Στο ΣτΕ το σχέδιο για το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου 1
Νέους περιορισμούς στην αλιεία, ειδικούς κανόνες για την αγκυροβόληση και 196 ζώνες προστασίας στις Νότιες Κυκλάδες προβλέπει το σχέδιο για το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου 1. Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας κατέθεσε το σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος στο Συμβούλιο της Επικρατείας, ανοίγοντας τον δρόμο για τη δημιουργία μιας από τις μεγαλύτερες προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές της χώρας.
Το νέο Θαλάσσιο Πάρκο καλύπτει περισσότερα από 9.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα θαλάσσιας έκτασης και περιλαμβάνει 73 συμπλέγματα νησιών και νησίδων, καθώς και περιοχές ιδιαίτερης οικολογικής σημασίας.
Οι σχεδιαζόμενες παρεμβάσεις αφορούν άμεσα τους επαγγελματίες αλιείς, τις τοπικές κοινωνίες και τις δραστηριότητες που αναπτύσσονται στον θαλάσσιο χώρο.
Παράλληλα, το υπουργείο προβλέπει οικονομική στήριξη για αλιείς που θα επηρεαστούν από συγκεκριμένους περιορισμούς.
Προσοχή: Οι νέοι κανόνες περιλαμβάνονται στο σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος. Η εφαρμογή τους προϋποθέτει την ολοκλήρωση της διαδικασίας στο ΣτΕ και την έκδοση του σχετικού Διατάγματος.
Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου: Στο ΣτΕ το σχέδιο για τις Κυκλάδες
Σημαντικό βήμα για τη δημιουργία του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Νοτίου Αιγαίου 1 – Νότιες Κυκλάδες πραγματοποίησε το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου 2026 κατέθεσε στο Συμβούλιο της Επικρατείας το σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος που καθορίζει το νέο πλαίσιο προστασίας και διαχείρισης.
Μετά την επεξεργασία και τη γνωμοδότηση του ανώτατου δικαστηρίου, θα ακολουθήσει η έκδοση του Προεδρικού Διατάγματος.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στη δέσμευση που ανέλαβε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στη διεθνή διάσκεψη «Our Ocean», τον Απρίλιο του 2024 στην Αθήνα.
Η συγκεκριμένη δέσμευση αφορά τη δημιουργία δύο Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων, στις Νότιες Κυκλάδες και στο Ιόνιο.
Ποια νησιά εντάσσονται στο νέο Θαλάσσιο Πάρκο
Το σχέδιο καλύπτει μια εκτεταμένη περιοχή του Νοτίου Αιγαίου, στην οποία περιλαμβάνονται 73 συμπλέγματα νησιών και νησίδων.
Ειδικότερα, εντάσσει τις χερσαίες περιοχές Natura 2000 των ακόλουθων κατοικημένων νησιών:
- Μήλος
- Κίμωλος
- Φολέγανδρος
- Σίκινος
- Σαντορίνη
- Ανάφη
- Αμοργός
- Ηρακλειά
- Σχοινούσα
- Κουφονήσι
- Κίναρος
- Λέβιθα
Επιπλέον, περιλαμβάνει τις γειτονικές θαλάσσιες εκτάσεις που βρίσκονται εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων.
Συνολικά, στο Πάρκο εντάσσονται 18 θαλάσσιες και χερσαίες περιοχές που ήδη ανήκουν στο ευρωπαϊκό δίκτυο Natura 2000.
Η θαλάσσια έκτασή του ξεπερνά τα 9.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα, ενώ η χερσαία υπερβαίνει τα 250 τετραγωνικά χιλιόμετρα.
Σύμφωνα με το υπουργείο, το νέο καθεστώς θα προσθέσει 8.407,14 τετραγωνικά χιλιόμετρα προστατευόμενης θαλάσσιας έκτασης, πέρα από τις περιοχές που ήδη προστατεύει το Natura 2000.
Απαγόρευση αλιείας: Τι προβλέπεται για τις μηχανότρατες
Μία από τις σημαντικότερες ρυθμίσεις αφορά τη χρήση αλιευτικών εργαλείων που έρχονται σε επαφή με τον θαλάσσιο πυθμένα.
Το σχέδιο προβλέπει πλήρη απαγόρευση των συρόμενων αλιευτικών εργαλείων βυθού, όπως οι μηχανότρατες, εντός του νέου καθεστώτος προστασίας.
Η συγκεκριμένη παρέμβαση αποσκοπεί στη διατήρηση ευαίσθητων θαλάσσιων οικοτόπων, οι οποίοι μπορούν να υποστούν σοβαρές επιπτώσεις από δραστηριότητες που διαταράσσουν τον πυθμένα.
Παράλληλα, το υπουργείο προβλέπει αποζημιώσεις για τους επαγγελματίες αλιείς που θα επηρεαστούν από την απαγόρευση.
Τα ειδικότερα μέτρα οικονομικής στήριξης θα εξειδικευτούν στο Σχέδιο Διαχείρισης.
Αλιεία: Πότε προβλέπεται απαγόρευση κοντά στις ακτές
Το σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος εισάγει και εποχικό περιορισμό στην αλιευτική δραστηριότητα.
Συγκεκριμένα, προβλέπει απαγόρευση αλιείας από τις 15 Απριλίου έως τις 31 Μαΐου, σε ακτίνα 0,5 ναυτικού μιλίου από την ακτή.
Πρόκειται για περιορισμό που συνδέεται με την προστασία της θαλάσσιας ζωής και τη διατήρηση των οικοσυστημάτων.
Ωστόσο, το υπουργείο διευκρινίζει ότι το μέτρο θα μπορεί να επαναξιολογηθεί μέσω του Σχεδίου Διαχείρισης.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι επαγγελματίες αλιείς
Οι βασικές προβλέψεις του σχεδίου είναι οι εξής:
- Πλήρης απαγόρευση των συρόμενων αλιευτικών εργαλείων που έρχονται σε επαφή με τον πυθμένα.
- Εποχική απαγόρευση αλιείας από 15 Απριλίου έως 31 Μαΐου εντός 0,5 ναυτικού μιλίου από τις ακτές.
- Πρόβλεψη οικονομικής στήριξης για όσους επηρεαστούν από τους αλιευτικούς περιορισμούς.
- Εφαρμογή ειδικών τοπικών μέτρων με βάση τις ανάγκες προστασίας κάθε περιοχής.
Οι τελικές λεπτομέρειες εφαρμογής θα εξαρτηθούν από το Προεδρικό Διάταγμα και το Σχέδιο Διαχείρισης.
Αμοργός και Σαντορίνη: Ειδικές ρυθμίσεις για την αλιεία
Ξεχωριστή θέση στο νέο πλαίσιο καταλαμβάνουν η Αμοργός και η Σαντορίνη.
Το υπουργείο προωθεί την ενσωμάτωση των ρυθμίσεων του «Αμοργοράματος», μιας πρωτοβουλίας που συνδέει την αλιευτική δραστηριότητα με την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Παράλληλα, προβλέπει την εφαρμογή αντίστοιχων μέτρων στην περιοχή του Ακρωτηρίου Σαντορίνης.
Με αυτόν τον τρόπο, ο σχεδιασμός επιχειρεί να συνδυάσει τη διατήρηση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων με τη συνέχιση της παραδοσιακής αλιευτικής δραστηριότητας.
Αγκυροβόληση σκαφών: Πού προβλέπονται περιορισμοί
Οι αλλαγές δεν περιορίζονται στην επαγγελματική αλιεία.
Το σχέδιο περιλαμβάνει και μέτρα για τη σταδιακή αντιμετώπιση της ανεξέλεγκτης αγκυροβόλησης σε ευαίσθητες θαλάσσιες περιοχές.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στα λιβάδια Ποσειδωνίας και στους υφάλους, που αποτελούν σημαντικά οικοσυστήματα της Μεσογείου.
Η αγκυροβόληση μπορεί να προκαλέσει φθορές στον θαλάσσιο πυθμένα, ιδιαίτερα όταν πραγματοποιείται σε περιοχές με ευαίσθητη βλάστηση.
Για τον λόγο αυτό, το νέο πλαίσιο προβλέπει σταδιακούς περιορισμούς με στόχο την προστασία των συγκεκριμένων οικοτόπων.
Πάντως, το σχέδιο δεν προσδιορίζει στο δημοσιοποιημένο συνοπτικό κείμενο όλες τις επιμέρους θέσεις και τις ειδικές προϋποθέσεις αγκυροβόλησης.
Οι 196 ζώνες προστασίας και οι επιτρεπόμενες δραστηριότητες
Το σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος καθορίζει 196 ζώνες προστασίας στον χερσαίο και θαλάσσιο χώρο.
Για κάθε ζώνη προβλέπονται συγκεκριμένες επιτρεπόμενες χρήσεις και μέτρα διαχείρισης.
Η προσέγγιση αυτή επιδιώκει να δημιουργήσει ένα ενιαίο πλαίσιο κανόνων, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τις ανάγκες της φύσης όσο και την καθημερινότητα των νησιωτικών κοινωνιών.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι το σχέδιο διατηρεί παραδοσιακές δραστηριότητες, όπως:
- Τη μικρή παράκτια αλιεία.
- Την κτηνοτροφία.
- Τη μελισσοκομία.
Παράλληλα, προβλέπει τη διατήρηση και ανάδειξη χαρακτηριστικών στοιχείων του τοπικού πολιτισμού, όπως οι ξερολιθιές, οι αναβαθμίδες και οι στέρνες.
Επιπλέον, επιτρέπει χωρίς περιορισμούς τις ενέργειες, τα έργα και τις υποδομές που εξυπηρετούν αποκλειστικά σκοπούς εθνικής άμυνας.
Μεσογειακή φώκια: Γιατί οι Νότιες Κυκλάδες έχουν ιδιαίτερη σημασία
Η περιοχή του νέου Θαλάσσιου Πάρκου φιλοξενεί σημαντικό μέρος της θαλάσσιας βιοποικιλότητας της Μεσογείου.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε το υπουργείο Περιβάλλοντος, στην περιοχή καταγράφεται το 37,5% του εθνικού πληθυσμού της μεσογειακής φώκιας, ποσοστό που αντιστοιχεί στο 19% του παγκόσμιου πληθυσμού.
Παράλληλα, οι θαλάσσιοι οικότοποι φιλοξενούν σημαντικούς πληθυσμούς ψαριών, ασπόνδυλων, θαλάσσιων θηλαστικών και κητωδών.
Ιδιαίτερη οικολογική αξία έχουν τα λιβάδια Ποσειδωνίας, οι κοραλλιογενείς ύφαλοι και τα οικοσυστήματα βαθέων υδάτων.
Σημαντική είναι και η παρουσία προστατευόμενων ειδών πτηνών.
Ειδικότερα, η περιοχή φιλοξενεί βιοτόπους αναπαραγωγής που αντιστοιχούν:
- Στο 36% του εθνικού πληθυσμού του Αιγαιόγλαρου.
- Στο 17,7% του Μαυροπετρίτη.
- Στο 13% του Θαλασσοκόρακα.
- Στο 12,5% του Μύχου.
- Στο 11% του Αρτέμη.
Τα στοιχεία αναδεικνύουν τη σημασία της περιοχής για τη διατήρηση της θαλάσσιας και νησιωτικής ζωής.
Παπασταύρου: Στόχος η προστασία άνω του 35% των ελληνικών θαλασσών
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, συνέδεσε τη δημιουργία του νέου Πάρκου με τις διεθνείς περιβαλλοντικές δεσμεύσεις της χώρας.
Όπως ανέφερε, η δημιουργία των δύο Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων, στο Νότιο Αιγαίο και στο Ιόνιο, αναμένεται να οδηγήσει την Ελλάδα σε ποσοστό προστασίας άνω του 35% των θαλάσσιων εκτάσεών της.
Με αυτόν τον τρόπο, σύμφωνα με τον υπουργό, η χώρα θα μπορούσε να ξεπεράσει πριν από το 2030 τον ευρωπαϊκό στόχο προστασίας του 30% των θαλασσών.
Παράλληλα, τόνισε ότι η προστασία του φυσικού πλούτου πρέπει να συνδυάζεται με τη στήριξη των τοπικών κοινωνιών και τη βιώσιμη ανάπτυξη των νησιών.
Τι αλλάζει για αλιείς, κατοίκους και ιδιοκτήτες σκαφών
Το νέο καθεστώς προστασίας δημιουργεί διαφορετικά δεδομένα για τις δραστηριότητες στις Νότιες Κυκλάδες.
Για τους επαγγελματίες αλιείς: Το σχέδιο εισάγει απαγορεύσεις σε συγκεκριμένα αλιευτικά εργαλεία και χρονικούς περιορισμούς κοντά στις ακτές, προβλέποντας παράλληλα οικονομική στήριξη για όσους επηρεαστούν.
Για τους ιδιοκτήτες σκαφών: Προβλέπονται σταδιακοί περιορισμοί στην ανεξέλεγκτη αγκυροβόληση, ιδιαίτερα σε περιοχές με ευαίσθητους οικοτόπους.
Για τους κατοίκους των νησιών: Το σχέδιο διατηρεί παραδοσιακές παραγωγικές δραστηριότητες και επιδιώκει να συνδυάσει την περιβαλλοντική προστασία με την τοπική ανάπτυξη.
Για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στη θάλασσα: Οι επιτρεπόμενες χρήσεις θα καθορίζονται από τις ειδικές προβλέψεις κάθε ζώνης προστασίας.
Πότε θα τεθούν σε εφαρμογή οι νέοι περιορισμοί;
Το υπουργείο Περιβάλλοντος κατέθεσε το σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος στο ΣτΕ στις 16 Οκτωβρίου 2026.
Ακολουθεί η διαδικασία επεξεργασίας και γνωμοδότησης από το Συμβούλιο της Επικρατείας.
Στη συνέχεια προβλέπεται η έκδοση του Προεδρικού Διατάγματος, που θα θεσπίσει το νέο καθεστώς προστασίας.
Μέχρι στιγμής, το υπουργείο δεν έχει ανακοινώσει συγκεκριμένη ημερομηνία έναρξης ισχύος όλων των νέων περιορισμών.
Επομένως, οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να παρακολουθούν τις επίσημες ανακοινώσεις και το τελικό κανονιστικό πλαίσιο.
Ερωτήσεις και απαντήσεις για το νέο Θαλάσσιο Πάρκο
Απαγορεύεται συνολικά η αλιεία στις Νότιες Κυκλάδες;
Όχι. Το σχέδιο προβλέπει συγκεκριμένους περιορισμούς, μεταξύ των οποίων την απαγόρευση συρόμενων εργαλείων βυθού και εποχικούς περιορισμούς κοντά στις ακτές. Η μικρή παράκτια αλιεία διατηρείται στο πλαίσιο των επιτρεπόμενων χρήσεων.
Ποιες ημερομηνίες αφορά η εποχική απαγόρευση;
Από 15 Απριλίου έως 31 Μαΐου, σε ακτίνα 0,5 ναυτικού μιλίου από την ακτή, σύμφωνα με το προτεινόμενο πλαίσιο.
Θα λάβουν αποζημιώσεις οι αλιείς;
Το σχέδιο προβλέπει οικονομική στήριξη για όσους επηρεαστούν από τους αλιευτικούς περιορισμούς. Οι ειδικότεροι όροι θα καθοριστούν στο Σχέδιο Διαχείρισης.
Θα απαγορευτεί η αγκυροβόληση;
Δεν προβλέπεται γενική απαγόρευση αγκυροβόλησης σε ολόκληρο το Πάρκο. Το σχέδιο προβλέπει σταδιακό περιορισμό της ανεξέλεγκτης αγκυροβόλησης σε ευαίσθητους θαλάσσιους οικοτόπους.
Έχει ήδη εγκριθεί το νέο Θαλάσσιο Πάρκο;
Όχι. Το σχέδιο βρίσκεται στο στάδιο επεξεργασίας από το Συμβούλιο της Επικρατείας και θα ακολουθήσει η έκδοση του Προεδρικού Διατάγματος.
Το επόμενο βήμα για το Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου
Η κατάθεση του σχεδίου στο Συμβούλιο της Επικρατείας αποτελεί σημαντικό θεσμικό βήμα για τη δημιουργία του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Νοτίου Αιγαίου 1.
Με 73 νησιωτικά συμπλέγματα, 196 ζώνες προστασίας και περισσότερα από 9.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα θαλάσσιας έκτασης, το εγχείρημα φιλοδοξεί να ενισχύσει ουσιαστικά την προστασία της βιοποικιλότητας.
Ωστόσο, ιδιαίτερη σημασία θα έχει η εξειδίκευση των κανόνων, των περιορισμών και των μέτρων οικονομικής στήριξης.
Το τελικό Προεδρικό Διάταγμα και το Σχέδιο Διαχείρισης θα καθορίσουν πώς θα εφαρμοστούν οι νέες ρυθμίσεις στην καθημερινότητα των αλιέων, των κατοίκων και των επαγγελματιών που δραστηριοποιούνται στις Νότιες Κυκλάδες.
- 7 λεπτά πριν Ηλιούπολη: Συνελήφθησαν δύο 23χρονοι με πιστόλι-ρέπλικα και σουγιά
- 19 λεπτά πριν Γρεβενά: 25χρονη έχασε 108.000 ευρώ από απατεώνες που παρίσταναν υπαλλήλους της ΑΑΔΕ
- 36 λεπτά πριν ΑΣΕΠ 7Κ/2026: Γιατί πρέπει να επικαιροποιήσετε το Μητρώο σας
