Συνταξιούχοι και Κατάρτιση: Δύο κόσμοι χωριστά ή δικαίωμα στη δια βίου μάθηση;

*Του Δημήτρη Περπατάρη

Δυο κόσμοι χωριστά ή αναγκαία η παροχή δυνατοτήτων Επειδή πολύς λόγος γίνεται τελευταία για τα Προγράμματα Κατάρτισης ανέργων – νέων εργαζομένων και άλλων κοινωνικών κατηγοριών.

Θεωρήσαμε για τον λόγο αυτό αναγκαίο να προβούμε σε μία συνοπτική ενημέρωση και για τη δυνατότητα κατάρτισης – επανακατάρτισης και επιμόρφωσης των συνταξιούχων, αφού γίνεται διεθνώς παραδεκτό ότι σε μία εποχή ραγδαία μεταβαλλόμενων κοινωνικών και επιστημονικών συνθηκών ειδικά με την εισαγωγή Νέων Τεχνολογιών δεν είναι σωστίο να αποκλείονται από τη δυνατότητα ενημέρωσης – κατάρτισης τους πάνω σε θέματα νέων τεχνολογιών.

Πολύ περισσότερο μάλιστα που το νέο νομοθετικό πλαίσιο ευνοεί και τη δυνατότητα συνέχισης της απασχόλησής τους χωρίς τις κυρώσεις ως προς την περικοπή της σύνταξής τους που επέβαλε το προϊσχύσαν καθεστώς.

Εξάλλου ο διακηρυγμένος στόχος της ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ είναι πάντοτε αναγκαίος και επίκαιρος:

1. ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ: Ως γνωστόν η δια Βίου μάθηση ενηλίκων είναι μια συνεχής, εθελοντική διαδικασία εκπαίδευσης που διαρκεί καθ’ όλη τη ζωή, στοχεύοντας στην αναβάθμιση γνώσεων, δεξιοτήτων και ικανοτήτων για προσωπική, κοινωνική και επαγγελματική ανάπτυξη. Καλύπτει τυπική, μη τυπική και άτυπη μάθηση, Βοηθώντας τους ενήλικες να προσαρμόζονται στις αλλαγές της αγοράς εργασίας και της κοινωνίας. Βασικό Χαρακτηριστικά και Στοιχεία:

• Περιεχόμενο: Περιλαμβάνει την αρχική επαγγελματική κατάρτιση, τη συνεχιζόμενη εκπαίδευση και τη γενική εκπαίδευση ενηλίκων.

• Σκοπός: Αποσκοπεί στην προσωπική ολοκλήρωση, την ενεργό συμμετοχή στα κοινά και την ενίσχυση της απασχολησιμότητας.

• Μορφές: Υλοποιείται μέσω προγραμμάτων, σεμιναρίων, εργαστηρίων και αυτοκατευθυνόμενης μάθησης.

• Σημασία: θεωρείται κρίσιμη για την προσαρμογή στον σύγχρονο κόσμο που αλλάζει ραγδαία, προσφέροντας πλεονεκτήματα στην επαγγελματική εξέλιξη και την υγεία. Η διά Βίου μάθηση εντάσσεται στο πλαίσιο της εκπαίδευσης ενηλίκων, η οποία εστιάζει στις ανάγκες των εκπαιδευομένων μετά την ολοκλήρωση της αρχικής τους εκπαίδευσης.

2. ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ: Η κατάρτιση συνταξιούχων στην Ελλάδα εστιάζει κυρίως στην ψηφιακή ενδυνάμωση, την κοινωνική ένταξη και, για όσους το επιθυμούν, την επανακατάρτιση για τη διευκόλυνση της παραμονής τους στην αγορά εργασίας. Ακολουθούν τα κύρια προγράμματα και δράσεις, όπως διαμορφώνονται το 2025-2026: 2.1. Ψηφιακές Δεξιότητες & Καινοτομία

• Προγράμματα ΔΥΠΑ (πρώην ΟΑΕΔ): Η Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης υλοποιεί προγράμματα αναβάθμισης δεξιοτήτων (reskilling/upskilling) σε ψηφιακές και πράσινες δεξιότητες. Αν και απευθύνονται κυρίως σε ανέργους και εργαζόμενους, συχνά καλύπτουν και άτομα 50+ ή συνταξιούχους που επιθυμούν να εργαστούν.

• Δια Βίου μάθηση: Δράσεις που επικεντρώνονται στη χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών, smartphone, socialmedia και ψηφιακών συναλλαγών (e-banking, gov.gr) για την καθημερινότητα.

• Συνεργασίες με Δήμους & Φορείς: Πολλές τοπικές κοινότητες (π.χ. Δήμος Αθηναίων) διοργανώνουν διαγενεακά εργαστήρια, όπου νεότεροι εθελοντές εκπαιδεύουν συνταξιούχους, καλύπτοντας ψηφιακές ανάγκες και ενισχύοντας τις μαλακές δεξιότητες (softskills). 2.2. Επαγγελματική Κατάρτιση & Εργασία

• Συνταξιούχοι Εκπαιδευτικοί/Ειδικοί: Υπάρχει ζήτηση για επανακατάρτιση ή αξιοποίηση συνταξιούχων σε ρόλους mentoring, συμβουλευτικής ή σε κλάδους με ελλείψεις (π.χ. σε ιδιωτικά σχολεία, υπό προϋποθέσεις).

• Επιδοτούμενα Προγράμματα: Μέσω του ΕΣΠΑ και του Ταμείου Ανάκαμψης, παρέχονται vouchers κατάρτισης που συχνά περιλαμβάνουν ψηφιακές και οικονομικές δεξιότητες, χρήσιμες για συνταξιούχους που ασχολούνται με ελεύθερα επαγγέλματα. 2.3.

Πώς να Ενημερωθείτε _ Gov.gr / ΔΥΠΑ (dypa.gov.gr):

Ελέγχετε τακτικά την ενότητα ’Κατάρτιση” για νέες προσκλήσεις.

Κέντρα Δια Βίου Μάθησης (ΚΔΒΜ): Ιδιωτικά και δημόσια κέντρα προσφέρουν σεμινάρια ψηφιακής κατάρτισης.

Δήμοι & ΚΑΠΗ: Οι κοινωνικές υπηρεσίες των Δήμων συχνά ανακοινώνουν προγράμματα δωρεάν κατάρτισης για την τρίτη ηλικία.

2.4. ΆλλεςΠαροχές (Social & Digital Life)

• Κοινωνικός Τουρισμός: Αν και δεν είναι “κατάρτιση”, τα προγράμματα της ΔΥΠΑ για συνταξιούχους e-ΕΦΚΑ (πρώην ΟΑΕΕ) προσφέρουν επιδοτούμενες διακοπές, ενισχύοντας την κοινωνική ενεργοποίηση.

Ο Δημήτρης Σπ. Περπατάρης είναι Δικηγόρος στον Άρειο Πάγο, Εργατολόγος

Περισσότερα:

Αυξήσεις συντάξεων στο Δημόσιο: Ποιοι θα λαμβάνουν έως το 80% των αποδοχών τους

Έρχονται αναδρομικά έως 3.500 ευρώ για 100.000 συνταξιούχους- Ποιοι θα τα πάρουν

Συντάξεις Ιουλίου 2026: Πότε μπαίνουν τα χρήματα – Όλες οι ημερομηνίες πληρωμής ανά Ταμείο