ΣτΕ: Απόφαση-σταθμός για αποζημιώσεις από το Δημόσιο
Σημαντική απόφαση για τις αποζημιώσεις πολιτών που έχουν υποστεί σοβαρούς τραυματισμούς με ευθύνη του Δημοσίου εξέδωσε το Συμβούλιο της Επικρατείας.
Με την υπ’ αριθμ. 1030/2026 απόφαση της επταμελούς σύνθεσης του Α’ Τμήματος, το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο έκρινε ότι η σύνταξη αναπηρίας που καταβάλλεται σε έναν παθόντα, αλλά και η κάλυψη των εξόδων νοσηλείας του από δημόσιο νοσοκομείο, δεν μπορούν να μειώσουν το ποσό που του επιδικάζεται ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης.
Η απόφαση αφορά υπόθεση που ξεκίνησε πριν από 24 χρόνια και συνδέεται με τον σοβαρό τραυματισμό νεαρού ναύτη στη Βάση Ελικοπτέρων Ναυτικού στο Κοτρώνι.
Η ηλεκτροπληξία που οδήγησε σε ακρωτηριασμό
Το περιστατικό σημειώθηκε στις 7 Δεκεμβρίου 2002, όταν ο τότε 20χρονος ναύτης, ο οποίος υπηρετούσε τη στρατιωτική του θητεία ως ηλεκτρολόγος-ηλεκτροτεχνίτης, κλήθηκε να αποκαταστήσει ηλεκτρολογική βλάβη.
Λόγω κακοκαιρίας είχε επιστρέψει στη μονάδα με καθυστέρηση και, σύμφωνα με όσα περιγράφονται στη δικαστική απόφαση, δεν είχε προλάβει να φορέσει την προβλεπόμενη υπηρεσιακή ενδυμασία ούτε να παραλάβει τον απαραίτητο εξοπλισμό ασφαλείας.
Παρά ταύτα, έλαβε εντολή να μεταβεί άμεσα στο σημείο της βλάβης.
Ο νεαρός κατευθύνθηκε σε υποσταθμό μέσης τάσης χωρίς να γνωρίζει τη φύση και την επικινδυνότητα της εγκατάστασης και χωρίς να έχει λάβει σαφείς οδηγίες για τα απαιτούμενα μέτρα προστασίας.
Κατά τη διάρκεια της προσπάθειας ελέγχου του ηλεκτρικού πίνακα υπέστη ισχυρή ηλεκτροπληξία.
Η ζωή του σώθηκε χάρη στην άμεση επέμβαση στελέχους της μονάδας, ωστόσο ο τραυματισμός του ήταν εξαιρετικά σοβαρός.
Δέκα ημέρες αργότερα, στις 17 Δεκεμβρίου 2002, υποβλήθηκε σε ακρωτηριασμό του δεξιού άνω άκρου, ενώ τα επόμενα χρόνια ακολούθησαν σειρά επεμβάσεων και θεραπειών.
Αναπηρία 90% και ευθύνη του Δημοσίου
Η Ένορκη Διοικητική Εξέταση κατέληξε ότι ο τραυματισμός συνέβη κατά τη διάρκεια διατεταγμένης υπηρεσίας και εξαιτίας αυτής.
Παράλληλα, η Ανώτατη Ναυτική Υγειονομική Επιτροπή έκρινε ότι η βλάβη συνδεόταν άμεσα με την υπηρεσία του στο Πολεμικό Ναυτικό.
Ο παθών κρίθηκε ανάπηρος σε ποσοστό 90% και συνταξιοδοτήθηκε λόγω αναπηρίας.
Για την υπόθεση ακολούθησε και ποινική διαδικασία, κατά την οποία στελέχη του Πολεμικού Ναυτικού καταδικάστηκαν για σωματική βλάβη από αμέλεια και συναφή αδικήματα.
Διεκδίκησε περισσότερα από 2,6 εκατ. ευρώ
Ο τραυματίας, μαζί με μέλη της οικογένειάς του, προσέφυγε κατά του Ελληνικού Δημοσίου ζητώντας αποζημίωση για τη ριζική ανατροπή της ζωής του.
Οι απαιτήσεις του ξεπερνούσαν συνολικά τα 2,6 εκατ. ευρώ και αφορούσαν, μεταξύ άλλων, απώλεια εισοδημάτων, μελλοντικές δαπάνες, κόστος τεχνητών μελών και χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη.
Τα διοικητικά δικαστήρια αναγνώρισαν την ευθύνη του Δημοσίου και του επιδίκασαν τελικά συνολικό ποσό περίπου 294.000 ευρώ.
Το Δημόσιο προσέφυγε στο Συμβούλιο της Επικρατείας, υποστηρίζοντας μεταξύ άλλων ότι το ποσό της ηθικής βλάβης θα έπρεπε να μειωθεί, επειδή ο τραυματίας είχε ήδη νοσηλευθεί με κρατικές δαπάνες και λάμβανε σύνταξη αναπηρίας.
Τι έκρινε το ΣτΕ
Το Συμβούλιο της Επικρατείας απέρριψε τη συγκεκριμένη επιχειρηματολογία.
Το δικαστήριο έκανε σαφή διάκριση ανάμεσα στην περιουσιακή ζημία και στη χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης.
Όπως κρίθηκε, η αποζημίωση για ηθική βλάβη έχει ως σκοπό την ψυχική ανακούφιση του παθόντος για τον πόνο, τη στενοχώρια και την προσβολή που υπέστη εξαιτίας της παράνομης πράξης ή παράλειψης.
Αντίθετα, η σύνταξη αναπηρίας εξυπηρετεί διαφορετικό σκοπό, καθώς αποβλέπει στην κάλυψη αναγκών διαβίωσης που προκύπτουν από την αναπηρία.
Για τον λόγο αυτό, ούτε η σύνταξη αναπηρίας ούτε η δωρεάν νοσηλεία μπορούν να συμψηφιστούν με το ποσό της ηθικής βλάβης ή να οδηγήσουν στη μείωσή του.
Η απόφαση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς χαράσσει σαφή νομολογιακή κατεύθυνση για ανάλογες υποθέσεις πολιτών που διεκδικούν αποζημιώσεις από το Δημόσιο για σοβαρούς τραυματισμούς.