Πλασματικά έτη 2026: Πόσο κοστίζει η εξαγορά – Ποιοι «κλειδώνουν» σύνταξη

Τα πλασματικά έτη ασφάλισης μπορούν να ανοίξουν ταχύτερα την πόρτα της συνταξιοδότησης, αλλά δεν αποτελούν οικονομικά συμφέρουσα λύση για όλους.

Το κόστος εξαγοράς μπορεί να ξεκινά από μερικές χιλιάδες ευρώ και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να πλησιάζει ακόμη και τις 36.000 ευρώ.

Πριν υποβάλει αίτηση, επομένως, κάθε ασφαλισμένος πρέπει να απαντήσει σε δύο βασικά ερωτήματα: Χρειάζεται πραγματικά τον πρόσθετο χρόνο για να θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα; Ή επιδιώκει μόνο να αυξήσει το ποσό της μελλοντικής σύνταξής του;

Ποια πλασματικά έτη μπορούν να αναγνωριστούν

Στις βασικές κατηγορίες πλασματικού χρόνου περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων:

• Ο χρόνος σπουδών για την απόκτηση ενός πτυχίου
• Η στρατιωτική υπηρεσία
• Τα κενά διαστήματα ασφάλισης
• Ο χρόνος που συνδέεται με την απόκτηση παιδιών
• Η γονική ή εκπαιδευτική άδεια, όπου προβλέπεται
• Ορισμένα διαστήματα επιδοτούμενης ανεργίας ή ασθένειας

Οι δυνατότητες αναγνώρισης δεν είναι ίδιες για όλους. Επηρεάζονται, μεταξύ άλλων, από το πότε ασφαλίστηκε για πρώτη φορά ο ενδιαφερόμενος και από τη συνταξιοδοτική διάταξη που επιθυμεί να αξιοποιήσει.

Ο e-ΕΦΚΑ επισημαίνει, για παράδειγμα, ότι όσοι ασφαλίστηκαν για πρώτη φορά από την 1η Ιανουαρίου 1993 και μετά ακολουθούν ειδικότερους κανόνες. Εξαίρεση προβλέπεται για όσους επιδιώκουν σύνταξη στα 62 με 40 έτη ασφάλισης, καθώς μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να χρησιμοποιήσουν περισσότερες κατηγορίες πλασματικού χρόνου.

Έως επτά πλασματικά έτη – Τι αλλάζει στο Δημόσιο

Το γενικό ανώτατο όριο αναγνώρισης φτάνει σήμερα τα επτά έτη, σύμφωνα με τον e-ΕΦΚΑ. Ωστόσο, στο Δημόσιο ισχύουν ειδικότερες προβλέψεις για τον πλασματικό χρόνο λόγω παιδιών.

Για τα τέκνα μπορεί να αναγνωριστεί:

• Ένα έτος για το πρώτο παιδί
• Τρία έτη συνολικά για δύο παιδιά
• Πέντε έτη συνολικά για τρία ή περισσότερα παιδιά

Καθώς ο συγκεκριμένος χρόνος στο Δημόσιο μπορεί να υπολογιστεί επιπλέον του γενικού ορίου, ορισμένοι δημόσιοι υπάλληλοι έχουν τη δυνατότητα να φτάσουν συνολικά έως και τα 12 αναγνωριζόμενα έτη.

Προσοχή, όμως: Η συμπλήρωση του ανώτατου αριθμού δεν σημαίνει ότι η εξαγορά είναι αναγκαία ή αποδοτική. Ο ασφαλισμένος χρειάζεται μόνο τον χρόνο που εξυπηρετεί τον συνταξιοδοτικό του στόχο.

Πώς υπολογίζεται το κόστος για τους μισθωτούς

Για αιτήσεις μισθωτών που υποβλήθηκαν από τις 13 Μαΐου 2016 και μετά, η μηνιαία εξαγορά υπολογίζεται κατά κανόνα με ποσοστό 20% επί των αποδοχών του τελευταίου μήνα πριν από την αίτηση.

Έτσι, όσο υψηλότερος είναι ο μισθός και όσο περισσότερα τα έτη που αναγνωρίζονται, τόσο αυξάνεται το συνολικό ποσό.

Ενδεικτικά παραδείγματα

• Με μικτό μισθό 1.000 ευρώ, η εξαγορά δύο ετών κοστίζει περίπου 4.800 ευρώ.
• Με μικτό μισθό 1.700 ευρώ, η αναγνώριση τεσσάρων ετών φτάνει περίπου τις 16.320 ευρώ.
• Με μικτό μισθό 2.200 ευρώ, η εξαγορά τριών ετών διαμορφώνεται περίπου στις 15.840 ευρώ.

Τα παραδείγματα δείχνουν γιατί ο ασφαλισμένος πρέπει να ζητά εξατομικευμένο υπολογισμό πριν δεσμευτεί οικονομικά.

Ελεύθεροι επαγγελματίες: Τα ποσά του 2026

Για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αυτοαπασχολούμενους, η μηνιαία εισφορά εξαγοράς υπολογίζεται με βάση την ασφαλιστική κατηγορία που έχουν επιλέξει κατά το έτος υποβολής της αίτησης.

Το 2026 η εισφορά του κλάδου κύριας σύνταξης ξεκινά από 185,09 ευρώ στην πρώτη κατηγορία και φτάνει τα 597,06 ευρώ στην έκτη.

Με βάση αυτά τα ποσά:

• Τρία έτη στην πρώτη ασφαλιστική κατηγορία κοστίζουν περίπου 6.663 ευρώ.
• Τρία έτη στην τρίτη κατηγορία κοστίζουν περίπου 10.146 ευρώ.
• Πέντε έτη στην έκτη κατηγορία φτάνουν περίπου τις 35.824 ευρώ.

Τα παραπάνω ποσά είναι ενδεικτικά και δεν περιλαμβάνουν τυχόν έκπτωση από εφάπαξ εξόφληση.

Εφάπαξ πληρωμή ή δόσεις;

Ο ασφαλισμένος μπορεί να εξοφλήσει την εξαγορά εφάπαξ και να λάβει έκπτωση 2% για κάθε πλήρες έτος που αναγνωρίζει.

Εναλλακτικά, μπορεί να επιλέξει:

• Ισόποσες μηνιαίες δόσεις, αντίστοιχες με τους μήνες που αναγνωρίζονται
• Παρακράτηση από τη σύνταξη, όταν θεμελιώνεται δικαίωμα, μέχρι να εξοφληθεί η οφειλή

Στην περίπτωση παρακράτησης από τη σύνταξη δεν εφαρμόζεται η έκπτωση της εφάπαξ καταβολής.

Γιατί οι παλαιότερες αιτήσεις κόστιζαν λιγότερο

Η ημερομηνία υποβολής της αίτησης παίζει καθοριστικό ρόλο. Ασφαλισμένοι που είχαν κινηθεί πριν από τις αλλαγές του 2016 μπορούσαν να εξασφαλίσουν αισθητά χαμηλότερο κόστος.

Στον ιδιωτικό τομέα, για παλαιότερες αιτήσεις το ποσό μπορούσε να περιοριστεί στα 167,85 ευρώ για κάθε μήνα αναγνώρισης. Έτσι, ένας μισθωτός με αποδοχές 1.500 ευρώ μπορούσε να εξαγοράσει τρία έτη με περίπου 3.600 ευρώ, ενώ μια αντίστοιχη μεταγενέστερη αίτηση επιβαρύνεται σημαντικά περισσότερο.

Στο Δημόσιο, όσοι υπέβαλαν αίτηση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2016 εξασφάλισαν υπολογισμό με ποσοστό 6,67% επί του βασικού μισθού του Οκτωβρίου 2011. Στη συνέχεια, το ποσοστό αυξήθηκε σταδιακά:

• 10% για αιτήσεις του 2017
• 13,33% για αιτήσεις του 2018
• 16,67% για αιτήσεις του 2019
• 20% από το 2020 και μετά

Πότε συμφέρει πραγματικά η εξαγορά

Η εξαγορά πλασματικών ετών αποκτά ουσιαστική αξία όταν:

• Συμπληρώνει τον απαιτούμενο χρόνο για θεμελίωση ή κατοχύρωση σύνταξης
• Επιτρέπει την αποχώρηση σε ευνοϊκότερο όριο ηλικίας
• Βοηθά τον ασφαλισμένο να φτάσει τα 40 έτη για πλήρη σύνταξη στα 62
• Αυξάνει τη σύνταξη σε βαθμό που δικαιολογεί το ποσό της εξαγοράς

Αντίθετα, μπορεί να μη συμφέρει όταν ο ασφαλισμένος θεμελιώνει ούτως ή άλλως δικαίωμα με τον πραγματικό χρόνο εργασίας ή όταν η αναμενόμενη αύξηση της σύνταξης είναι μικρή σε σχέση με το ποσό που θα καταβάλει.

Υπάρχει, μάλιστα, ακόμη μία παράμετρος: Το ποσό της εξαγοράς επηρεάζει τις συντάξιμες αποδοχές που αντιστοιχούν στον αναγνωριζόμενο χρόνο. Επομένως, η φθηνότερη επιλογή δεν προσφέρει πάντοτε και τη μεγαλύτερη προσαύξηση.

Τι ισχύει στη διαδοχική ασφάλιση

Τα πλασματικά έτη μπορούν να αξιοποιηθούν και όταν ο ασφαλισμένος έχει περάσει από διαφορετικά Ταμεία.

Για παράδειγμα, κάποιος που είχε αρχικά ασφάλιση στον πρώην ΟΑΕΕ και στη συνέχεια εργάστηκε ως μισθωτός με ασφάλιση στο πρώην ΙΚΑ μπορεί να συνυπολογίσει τον συνολικό ασφαλιστικό χρόνο. Εφόσον πληροί τις νόμιμες προϋποθέσεις, μπορεί επίσης να εξετάσει την αναγνώριση πλασματικών ετών.

Η αίτηση αναγνώρισης μπορεί να υποβληθεί πριν ή ταυτόχρονα με την αίτηση συνταξιοδότησης, όχι όμως μετά την κατάθεσή της, όπως διευκρινίζει ο e-ΕΦΚΑ.

Περισσότερα:

Συντάξεις χηρείας: Ποιοι θα μείνουν εκτός από τις αυξήσεις του Αυγούστου

Αγρότες και επαγγελματίες: Συντάξεις 250 ευρώ για τους αγρότες, 800 ευρώ μετά από 40 χρόνια δουλειάς

Συνταξιούχοι: Έρχονται 4 «δώρα» – Επίδομα 400 ευρώ, αυξήσεις και λιγότερες κρατήσεις

ΕΦΚΑ: Τα χρέη κρατούν χιλιάδες εκτός σύνταξης – Ποιοι μπορούν να μπουν στις 72 δόσεις