Παραγραφή οφειλών προς τον e-ΕΦΚΑ: Πότε «σβήνουν» τα χρέη – Η αίτηση και οι παγίδες

Νέα δεδομένα ισχύουν για την παραγραφή οφειλών προς τον e-ΕΦΚΑ, καθώς ο νόμος 4997/2022 περιόρισε στα δέκα χρόνια τον χρόνο μέσα στον οποίο ο ασφαλιστικός φορέας μπορεί να διεκδικήσει απλήρωτες ασφαλιστικές εισφορές.

Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε παλαιό χρέος διαγράφεται αυτομάτως. Αν ο e-ΕΦΚΑ ή το ΚΕΑΟ έχει ειδοποιήσει τον οφειλέτη, αν έχει προηγηθεί ρύθμιση ή πληρωμή ή αν έχει ληφθεί μέτρο αναγκαστικής είσπραξης, η παραγραφή μπορεί να έχει διακοπεί και να ξεκινά νέος χρόνος.

Επομένως, πριν θεωρήσει κάποιος ότι η οφειλή του έχει παραγραφεί, πρέπει να εξετάσει προσεκτικά το ιστορικό της.

Παραγραφή χρεών στον e-ΕΦΚΑ: Τι προβλέπει ο νόμος

Με το άρθρο 6 του νόμου 4997/2022, η περίοδος παραγραφής των αξιώσεων του e-ΕΦΚΑ μειώθηκε από τα 20 στα 10 χρόνια. Η ρύθμιση καλύπτει μη καταβληθείσες ασφαλιστικές εισφορές, καθώς και τα πρόσθετα τέλη, τους τόκους, τις προσαυξήσεις και τις συναφείς επιβαρύνσεις.

Η δεκαετής παραγραφή αφορά όλες τις βασικές κατηγορίες οφειλετών:

• Ελεύθερους επαγγελματίες
• Αυτοαπασχολούμενους
• Αγρότες
• Εργοδότες
• Οφειλές προς πρώην ασφαλιστικά ταμεία, όπως ΟΑΕΕ, ΟΓΑ, ΤΣΜΕΔΕ και ΙΚΑ-ΕΤΑΜ

Πότε αρχίζει να μετρά η παραγραφή

Ο χρόνος δεν ξεκινά από την ημερομηνία κατά την οποία ο ασφαλισμένος αντιλαμβάνεται το χρέος. Αρχίζει από την πρώτη ημέρα του επόμενου έτους από εκείνο στο οποίο παρασχέθηκε η ασφαλιστέα εργασία ή υπηρεσία.

Για παράδειγμα, εάν μία οφειλή αφορά ασφαλιστικές εισφορές του 2018, η δεκαετής περίοδος αρχίζει την 1η Ιανουαρίου 2019. Εφόσον δεν μεσολαβήσει γεγονός που διακόπτει ή αναστέλλει την παραγραφή, η δεκαετία συμπληρώνεται στις 31 Δεκεμβρίου 2028.

Ο υπολογισμός, πάντως, δεν πρέπει να γίνεται μόνο ημερολογιακά. Η αρμόδια υπηρεσία ελέγχει εάν στο μεταξύ ο e-ΕΦΚΑ ή το ΚΕΑΟ προχώρησε σε ενέργεια που διατήρησε ενεργή την απαίτηση.

Διαγράφονται όλα τα χρέη μετά τη δεκαετία;

Η απάντηση είναι όχι.

Η συμπλήρωση δέκα ετών δεν αρκεί από μόνη της. Για να θεωρηθεί μια απαίτηση παραγεγραμμένη, δεν πρέπει να έχει προηγηθεί νόμιμη ενέργεια διακοπής ή αναστολής.

Μετά από ένα γεγονός διακοπής, ξεκινά νέος χρόνος παραγραφής. Αντίθετα, κατά την αναστολή ο χρόνος «παγώνει» και συνεχίζει όταν λήξει ο λόγος που προκάλεσε την αναστολή.

Ποιες ενέργειες διακόπτουν την παραγραφή

Στις βασικές περιπτώσεις διακοπής περιλαμβάνονται:

• Η κοινοποίηση ατομικής ειδοποίησης από τον e-ΕΦΚΑ ή το ΚΕΑΟ
• Η κοινοποίηση πράξης βεβαίωσης της οφειλής
• Η υποβολή αίτησης για ρύθμιση
• Η καταβολή δόσης ή άλλου ποσού έναντι του χρέους
• Η κατάσχεση τραπεζικού λογαριασμού ή άλλου περιουσιακού στοιχείου
• Η κατάσχεση απαίτησης στα χέρια τρίτου
• Ο προσδιορισμός προγράμματος πλειστηριασμού
• Η αναγγελία της οφειλής σε διαδικασία πλειστηριασμού
• Η κήρυξη του οφειλέτη σε πτώχευση και οι σχετικές διαδικαστικές ενέργειες

Ο e-ΕΦΚΑ διευκρινίζει ότι ακόμη και η αίτηση ρύθμισης ή μία πληρωμή έναντι της οφειλής μπορεί να θεωρηθεί αναγνώριση του χρέους και να ανανεώσει τον χρόνο παραγραφής.

Τι πρέπει να κάνουν οι μη μισθωτοί

Οι ελεύθεροι επαγγελματίες, οι αυτοαπασχολούμενοι και οι αγρότες που εμφανίζουν οφειλές πέραν της δεκαετίας πρέπει να ζητήσουν έλεγχο από την αρμόδια Τοπική Διεύθυνση του e-ΕΦΚΑ.

Η διαδικασία περιλαμβάνει:

1. Εντοπισμό της αρμόδιας Τοπικής Διεύθυνσης.
2. Υποβολή αίτησης για έλεγχο των προϋποθέσεων παραγραφής.
3. Κατάθεση υπεύθυνης δήλωσης με συναίνεση στην παραγραφή.
4. Αναφορά του πρώην ασφαλιστικού φορέα, των χρονικών περιόδων και των κλάδων ασφάλισης που αφορά η οφειλή.
5. Αναμονή της έγγραφης απάντησης της υπηρεσίας.

Ο ασφαλισμένος πρέπει να γνωρίζει ότι η αποδοχή της παραγραφής συνεπάγεται, κατά κανόνα, αποποίηση του αντίστοιχου ασφαλιστικού χρόνου. Αυτό μπορεί να επηρεάσει τόσο τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος όσο και το ποσό της σύνταξης.

Πώς κλείνεται ραντεβού στον e-ΕΦΚΑ

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να χρησιμοποιήσουν την υπηρεσία «Ηλεκτρονικό αίτημα εξυπηρέτησης – Κλείσιμο ραντεβού».

Η είσοδος πραγματοποιείται με κωδικούς Taxisnet. Στη συνέχεια, ο χρήστης επιλέγει την αρμόδια υπηρεσία και περιγράφει αναλυτικά το αίτημά του.

Πριν από την υποβολή, είναι χρήσιμο να συγκεντρώσει:

• Τον ΑΜΚΑ και τον ΑΦΜ
• Τα στοιχεία της επίμαχης οφειλής
• Τις περιόδους ασφάλισης
• Παλαιές ειδοποιήσεις του ΚΕΑΟ ή του e-ΕΦΚΑ
• Αποδεικτικά πληρωμών ή ρυθμίσεων
• Κάθε έγγραφο που μπορεί να επηρεάζει τον χρόνο παραγραφής

Τι ισχύει για τις οφειλές εργοδοτών

Για χρέη που προέρχονται από την απασχόληση μισθωτών, οι εργοδότες απευθύνονται στην Τοπική Διεύθυνση του e-ΕΦΚΑ που αντιστοιχεί στην επαγγελματική τους έδρα.

Εάν χρειάζονται αποδεικτικό ασφαλιστικής ενημερότητας για μεταβίβαση ακινήτου ή σύσταση εμπράγματου δικαιώματος, πρέπει να υποβάλουν σχετικό ηλεκτρονικό αίτημα και να αναφέρουν ρητά ότι ζητούν εξαίρεση οφειλών λόγω παραγραφής.

Παράλληλα, η παραγραφή εργοδοτικών οφειλών δεν αφαιρεί από τους εργαζομένους τον χρόνο ασφάλισης που αντιστοιχεί στην απασχόλησή τους.

Τι συμβαίνει με τη σύνταξη

Η παραγραφή μπορεί να διευκολύνει έναν υποψήφιο συνταξιούχο που δεν μπορεί να υποβάλει αίτηση λόγω παλαιών χρεών. Ταυτόχρονα, όμως, μπορεί να αφαιρέσει τον αντίστοιχο ασφαλιστικό χρόνο.

Ο μη μισθωτός έχει τη δυνατότητα να ζητήσει τον συνυπολογισμό ολόκληρης ή μέρους της παραγεγραμμένης περιόδου, εφόσον τη χρειάζεται για να θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα ή να αυξήσει τη σύνταξή του. Σε αυτή την περίπτωση πρέπει να καταβάλει τις αντίστοιχες εισφορές και επιβαρύνσεις.

Το σχετικό αίτημα υποβάλλεται το αργότερο έως την ημερομηνία υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης.

Χρήσιμο παράδειγμα

Αυτοαπασχολούμενος έχει δέκα παραγεγραμμένα έτη οφειλών, αλλά χρειάζεται πέντε επιπλέον χρόνια ασφάλισης για να θεμελιώσει δικαίωμα σύνταξης.

Μπορεί να ζητήσει να πληρώσει τις εισφορές που αντιστοιχούν στα πέντε από τα δέκα έτη και να τα αναγνωρίσει ως ασφαλιστικό χρόνο. Για τα υπόλοιπα πέντε χρόνια μπορεί να αποδεχτεί την παραγραφή, εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις.

Τι ισχύει για χρέος που βρίσκεται σε ρύθμιση

Η ένταξη μιας οφειλής σε ρύθμιση αποτελεί κατά κανόνα γεγονός διακοπής της παραγραφής. Επομένως, ένα χρέος δεν θεωρείται παραγεγραμμένο μόνο και μόνο επειδή αφορά περίοδο παλαιότερη των δέκα ετών.

Υπάρχει, ωστόσο, ειδική πρόβλεψη για οφειλές των οποίων η παραγραφή είχε ήδη συμπληρωθεί πριν από μεταγενέστερη ειδοποίηση, πληρωμή ή ρύθμιση. Σε αυτές τις περιπτώσεις απαιτείται εξατομικευμένος έλεγχος από τον e-ΕΦΚΑ.

Παράλληλα, ποσά που καταβλήθηκαν για χρέη τα οποία είχαν ήδη παραγραφεί δεν επιστρέφονται, όπως διευκρινίζει ο φορέας.

Παραγεγραμμένη οφειλή και ασφαλιστική ενημερότητα

Μια απαίτηση που έχει νόμιμα παραγραφεί δεν πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά την έκδοση αποδεικτικού ασφαλιστικής ενημερότητας ή της αντίστοιχης βεβαίωσης οφειλής.

Ωστόσο, εάν το χρέος εξακολουθεί να εμφανίζεται στην καρτέλα του ασφαλισμένου, ο ενδιαφερόμενος πρέπει να ζητήσει την εξέτασή του από την αρμόδια υπηρεσία και να προσκομίσει τα διαθέσιμα αποδεικτικά στοιχεία.

Γρήγορος έλεγχος: Μπορεί να σας αφορά η παραγραφή;

Απαντήστε στις παρακάτω ερωτήσεις:

• Η οφειλή προέρχεται από ασφαλιστικές εισφορές;
• Έχουν περάσει περισσότερα από δέκα χρόνια;
• Γνωρίζετε πότε ακριβώς δημιουργήθηκε;
• Έχετε λάβει ατομική ή ηλεκτρονική ειδοποίηση;
• Έχετε υποβάλει αίτηση ρύθμισης;
• Έχετε πληρώσει δόση ή άλλο ποσό έναντι του χρέους;
• Έχει επιβληθεί κατάσχεση ή άλλο μέτρο είσπραξης;
• Χρειάζεστε τον συγκεκριμένο χρόνο για τη σύνταξή σας;

Εάν απαντήσατε «ναι» σε μία από τις ερωτήσεις που αφορούν ειδοποίηση, ρύθμιση, πληρωμή ή αναγκαστική είσπραξη, δεν πρέπει να θεωρήσετε δεδομένη την παραγραφή. Ζητήστε επίσημο έλεγχο της υπόθεσής σας.

Η παγίδα που πρέπει να αποφύγουν οι οφειλέτες

Η 10ετία και η 5ετία δεν αποτελούν έναν αυτόματο μηχανισμό διαγραφής κάθε παλαιού χρέους. Κάθε ειδοποίηση, ρύθμιση ή καταβολή μπορεί να μεταβάλει τον υπολογισμό, ενώ η αποποίηση ασφαλιστικού χρόνου μπορεί να επηρεάσει τη μελλοντική σύνταξη.

Γι’ αυτό, πριν υπογράψετε υπεύθυνη δήλωση ή διακόψετε μία ενεργή ρύθμιση, εξετάστε την καρτέλα οφειλών σας και ζητήστε εξατομικευμένη ενημέρωση από την αρμόδια Τοπική Διεύθυνση του e-ΕΦΚΑ.

Κύριες λέξεις-κλειδιά: παραγραφή οφειλών e-ΕΦΚΑ, χρέη στον ΕΦΚΑ, δεκαετής παραγραφή, πενταετής παραγραφή, αίτηση παραγραφής ΕΦΚΑ, οφειλές ΚΕΑΟ, ασφαλιστικές εισφορές, σύνταξη με οφειλές.

Ηλιάνα Καλούπη

Η Ηλιάνα Καλούπη είναι δημοσιογράφος από το 2018. Έχει πτυχίο στη λογοτεχνική μετάφραση, διόρθωση και επιμέλεια κειμένων. Υψηλή εξειδίκευση σε θέματα ΑΣΕΠ. Καλύπτει το ρεπορτάζ του υπουργείου Παιδείας. Δημιουργός σύνθετου περιεχομένου για ευρύ φάσμα θεματολογίας.

Όλα τα άρθρα

Περισσότερα:

Πόθεν Έσχες 2026: Έως 3 Νοεμβρίου οι δηλώσεις – Τα 7 σημεία SOS

ΕΟΠΥΥ: Ποιοι δικαιούνται έως 900 ευρώ για ακουστικά βαρηκοΐας

Λιπάσματα: Καταβλήθηκαν συνολικά 33,58 εκατ. ευρώ σε 67.746 δικαιούχους

ΚΟΤ 2026: Η αίτηση που κρίνει την έκπτωση – Τι πρέπει να κάνουν οι δικαιούχοι