Νέοι Αγρότες: Πότε θα πληρωθούν οι δικαιούχοι και γιατί καθυστερούν οι ενισχύσεις
Σε καθεστώς παρατεταμένης αναμονής βρίσκονται χιλιάδες νέοι αγρότες σε όλη τη χώρα, καθώς οι καθυστερήσεις στις πληρωμές και στις αξιολογήσεις των αιτήσεων δημιουργούν σοβαρά προβλήματα στον επαγγελματικό τους σχεδιασμό.
Το πρόγραμμα Νέων Αγροτών, που έχει ως βασικό στόχο την ανανέωση του αγροτικού πληθυσμού και την ενίσχυση της υπαίθρου, εξελίσσεται για πολλούς δικαιούχους σε μια δύσκολη διαδικασία, γεμάτη εκκρεμότητες και αβεβαιότητα.
Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι δικαιούχοι της πρόσκλησης του 2021, οι οποίοι έχουν λάβει το 70% της ενίσχυσης, αλλά περιμένουν ακόμη την εξόφληση του υπόλοιπου 30%. Από την άλλη, οι υποψήφιοι της πρόσκλησης του 2024, στο πλαίσιο της ΚΑΠ 2023-2027, δεν έχουν ακόμη σαφή εικόνα για την πορεία αξιολόγησης των φακέλων τους και το χρονοδιάγραμμα πληρωμών.
Η ύπαιθρος χρειάζεται νέους, αλλά οι καθυστερήσεις τους κρατούν πίσω
Το ζήτημα αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα αν συνυπολογιστεί η ηλικιακή εικόνα της ελληνικής γεωργίας. Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, σχεδόν επτά στους δέκα επικεφαλής αγροτικών εκμεταλλεύσεων είναι άνω των 55 ετών, ενώ οι αγρότες κάτω των 35 ετών αποτελούν μικρό ποσοστό του συνόλου.
Την ώρα που η χώρα έχει ανάγκη από μια νέα γενιά παραγωγών, όσοι αποφασίζουν να επενδύσουν στον πρωτογενή τομέα βρίσκονται αντιμέτωποι με αυξημένο κόστος παραγωγής, ανάγκη για κεφάλαια, πρόσβαση σε γη, εξοπλισμό και μεγάλες γραφειοκρατικές καθυστερήσεις.
Πολλοί νέοι παραγωγοί έχουν ήδη μισθώσει ή αγοράσει αγροτεμάχια, έχουν προχωρήσει σε επενδύσεις και έχουν οργανώσει την εκμετάλλευσή τους με βάση τις προβλεπόμενες ενισχύσεις. Ωστόσο, οι πληρωμές καθυστερούν, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η οικονομική πίεση.
Στερεά Ελλάδα: Νέοι αγρότες χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα
Στη Στερεά Ελλάδα, οι καθυστερήσεις στην ένταξη στο πρόγραμμα δημιουργούν σοβαρά εμπόδια σε νέους παραγωγούς που προσπαθούν να οργανώσουν την επαγγελματική τους πορεία.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του 22χρονου Γιάννη Αναγνώστου από τον Μώλο Φθιώτιδας, ο οποίος καλλιεργεί ελιές και φιστίκια. Ο ίδιος θέλει να εκσυγχρονίσει την εκμετάλλευσή του μέσω Σχεδίου Βελτίωσης, όμως για να προχωρήσει χρειάζεται πρώτα η οριστική ένταξή του στο πρόγραμμα Νέων Αγροτών.
Όπως αναφέρει στην «ΥΧ», έχει ξεκινήσει τη διαδικασία από το 2024 και έχει ασφαλιστεί κανονικά στον πρώην ΟΓΑ, όμως η αναμονή δυσκολεύει τον προγραμματισμό του.
Ανάλογη είναι η εικόνα και για την 34χρονη Ελένη Στυλιανή Κορμάζου από τις Ράχες Στυλίδας. Η παραγωγός έχει παρακολουθήσει τα απαραίτητα σεμινάρια και έχει επενδύσει με ίδια κεφάλαια στον εκσυγχρονισμό της εκμετάλλευσής της. Παράλληλα, σχεδιάζει να ενταχθεί σε Σχέδιο Βελτίωσης. Ωστόσο, η μειωμένη καρποφορία των δύο τελευταίων ετών την έχει οδηγήσει στην αναζήτηση συμπληρωματικής εξωγεωργικής απασχόλησης, κάτι που περιπλέκει ακόμη περισσότερο την τήρηση των υποχρεώσεών της.
Ο γεωπόνος και γεωργικός σύμβουλος Αλέξανδρος Ζήσιμος σημειώνει ότι για πρώτη φορά καταγράφονται τόσο μεγάλες καθυστερήσεις. Όπως εξηγεί, «οι έλεγχοι που σχετίζονται με το κτηματολόγιο, σε συνδυασμό με τις εκκρεμότητες στο ΟΣΔΕ και τις διαδικασίες εξατομίκευσης κάθε φακέλου, έχουν επιβραδύνει σημαντικά την αξιολόγηση των αιτήσεων».
Θεσσαλία: «Κουραστήκαμε να περιμένουμε»
Στη Θεσσαλία, η αγωνία των νέων αγροτών είναι έντονη. Ο 20χρονος Θανάσης Παπαδόπουλος από την Αμυγδαλέα Λάρισας καλλιεργεί αχλάδια, βερίκοκα και σιτηρά. Έχει υποβάλει αίτηση ένταξης στο πρόγραμμα Νέων Αγροτών το 2024 και περιμένει, όπως λέει, χωρίς ουσιαστική ενημέρωση.
«Πρέπει επιτέλους να υπάρξει υπεύθυνη ενημέρωση, ώστε να μπορέσουμε να κάνουμε τον απαραίτητο προγραμματισμό. Τα έξοδα τρέχουν και το κόστος παραγωγής έχει εκτοξευθεί. Από το πρόγραμμα αναμένω ενίσχυση ύψους 30.000 ευρώ. Αν συνεχιστεί αυτή η καθυστέρηση και η γενικότερη αβεβαιότητα που επικρατεί, οι λίγοι νέοι αγρότες που παραμένουν στα χωράφια και στα χωριά θα εγκαταλείψουν την προσπάθεια. Στην ήδη δύσκολη κατάσταση προστίθενται και οι καθυστερήσεις στα Σχέδια Βελτίωσης, καθώς περιμένουμε τη χρηματοδότηση για το 60% της αξίας των μηχανημάτων, που έχουμε αγοράσει. Έχουμε κουραστεί από τις δηλώσεις. Περιμένουμε πλέον πράξεις και αποφάσεις», τονίζει στην «ΥΧ».
Στο ίδιο κλίμα βρίσκονται και τα μελετητικά γραφεία της περιοχής. Εκπρόσωπος του κλάδου αναφέρει στην «ΥΧ» ότι «η κατάσταση είναι ιδιαίτερα δύσκολη, καθώς η έλλειψη ρευστότητας είναι διάχυτη σε όλο τον αγροτικό κόσμο. Το πιο προβληματικό, όμως, είναι ότι έχουμε μετατραπεί σε “σάκο του μποξ”. Οι αγρότες μάς καλούν καθημερινά, εύλογα αγχωμένοι, καθώς έχουν χρηματοδοτήσει από ίδιους πόρους την αγορά τρακτέρ και παρελκόμενων, αναμένοντας την επιδότηση. Την ίδια στιγμή, εμείς καλούμαστε να απολογούμαστε για λογαριασμό του κράτους, χωρίς να διαθέτουμε καμία επίσημη ενημέρωση για την πορεία των διαδικασιών».
Πελοπόννησος: Αγωνία για τις τελικές αποφάσεις
Στην Πελοπόννησο, πολλοί νέοι αγρότες έχουν ήδη προχωρήσει σε δαπάνες και επενδύσεις, χωρίς να έχουν λάβει ακόμη την πρώτη δόση της ενίσχυσης.
Ο γεωπόνος και μελετητής της Agrotrust, Δημήτρης Βασιλόπουλος, συνδέει τις καθυστερήσεις με τις πρόσφατες εξελίξεις στον χώρο των αγροτικών ενισχύσεων. Όπως δηλώνει στην «ΥΧ», «η καθυστέρηση αυτή δεν είναι άσχετη με όσα έχουν συμβεί το τελευταίο χρονικό διάστημα. Με τα νέα δεδομένα και το σχέδιο δράσης, που αναμένεται να εγκριθεί το προσεχές διάστημα, εκτιμάται ότι θα υπάρξουν λύσεις στα προβλήματα που έχουν ανακύψει».
Ο ίδιος επισημαίνει ότι σημαντικό μέρος των προβλημάτων αφορά τους ελέγχους στα αγροτεμάχια. «Σήμερα παρατηρούνται περιπτώσεις όπου αγροτεμάχια απορρίπτονται αυτοματοποιημένα για λόγους που δεν αντανακλούν την πραγματική αγροτική δραστηριότητα. Εάν δεν υπάρξουν οι απαραίτητες διορθώσεις, υπάρχει κίνδυνος να απορριφθεί μεγάλος αριθμός αιτήσεων για καθαρά τεχνικούς λόγους. Για τον λόγο αυτό φαίνεται ότι επιχειρείται να βρεθεί λύση πριν ολοκληρωθεί η διαδικασία αξιολόγησης», εξηγεί.
Στην Περιφέρεια Πελοποννήσου έχουν κατατεθεί περισσότερες από 400 αιτήσεις. Σύμφωνα με μελετητές, ο αριθμός είναι μικρότερος από τον αρχικά αναμενόμενο, γεγονός που σημαίνει ότι υπάρχουν αδιάθετοι πόροι. Η ανησυχία, ωστόσο, παραμένει έντονη λόγω του κινδύνου απορρίψεων για τεχνικούς λόγους.
Κεντρική Μακεδονία: Επενδύσεις που μένουν στον αέρα
Στην Κεντρική Μακεδονία, νέοι αγρότες κάνουν λόγο για ανατροπή του αρχικού τους σχεδιασμού εξαιτίας των καθυστερήσεων.
Ο 29χρονος Δημήτρης Χαντές από τη Χαλάστρα Θεσσαλονίκης καλλιεργεί ρύζι, βαμβάκι και καλαμπόκι. Πρόκειται για καλλιέργειες που απαιτούν σύγχρονο εξοπλισμό και υψηλά κεφάλαια. Όπως σημειώνει, η ένταξη στο πρόγραμμα Νέων Αγροτών και η αξιοποίηση ενός Σχεδίου Βελτίωσης θα μπορούσαν να στηρίξουν ουσιαστικά την ανάπτυξη της οικογενειακής εκμετάλλευσης.
«Η αναμονή των αποτελεσμάτων έχει αλλάξει πλήρως τον αρχικό μας προγραμματισμό. Τα κόστη παραγωγής αυξάνονται συνεχώς και η έλλειψη ρευστότητας δημιουργεί σοβαρά προβλήματα. Την ίδια στιγμή, οι συμβατικές υποχρεώσεις και οι δεσμεύσεις που απορρέουν από το πρόγραμμα παραμένουν ενεργές», αναφέρει.
Ανάλογη είναι η κατάσταση και για τη Δέσποινα Βαρλή από το Μελίσσι Γιαννιτσών, η οποία δραστηριοποιείται στη μελισσοκομία και έχει εντάξει στο επιχειρηματικό της σχέδιο 180 κυψέλες, ενώ ασχολείται και με δενδρώδεις καλλιέργειες. Παρότι, όπως αναφέρεται, τηρεί τις υποχρεώσεις της και καταβάλλει κανονικά τις ασφαλιστικές εισφορές, εξακολουθεί να περιμένει την προβλεπόμενη οικονομική ενίσχυση.
ΠΕΝΑ: «Εμπαιγμός για τους νέους αγρότες η χρηματοδότησή τους»
Σκληρή κριτική ασκεί και η Πανελλήνια Ένωση Νέων Αγροτών, κάνοντας λόγο για ανεπαρκή στήριξη των νέων ανθρώπων που επιλέγουν να μπουν στον πρωτογενή τομέα.
Σύμφωνα με την ΠΕΝΑ, η αδυναμία πλήρους κάλυψης του προγράμματος εγκατάστασης δείχνει το πραγματικό ενδιαφέρον της Πολιτείας για τη συγκράτηση του πληθυσμού στην ύπαιθρο.
Η Ένωση προειδοποιεί ότι η αναλογία μεταξύ όσων εισέρχονται και όσων αποχωρούν από το αγροτικό επάγγελμα επιδεινώνεται, ενώ ο κίνδυνος ερήμωσης της υπαίθρου θα έχει σοβαρές συνέπειες για το σύνολο της κοινωνίας τα επόμενα χρόνια.
Όπως σημειώνει, το μέτρο «Παρέμβαση Π3-75.1» θα έπρεπε ήδη να έχει ολοκληρωθεί, ενώ θα έπρεπε να έχει παρουσιαστεί ένα βελτιωμένο χρηματοδοτικό εργαλείο για την επόμενη προγραμματική περίοδο, προσαρμοσμένο στις πραγματικές ανάγκες των νέων αγροτών.
Αντί γι’ αυτό, όπως υποστηρίζει, διαπιστώνεται απαξίωση της συγκεκριμένης πολιτικής και εγκατάλειψη των νέων ανθρώπων που επενδύουν το μέλλον τους στον πρωτογενή τομέα.
Το στοίχημα της επόμενης γενιάς στην ελληνική γεωργία
Οι καθυστερήσεις στις πληρωμές και στις αξιολογήσεις δεν αποτελούν απλώς διοικητικό πρόβλημα. Αγγίζουν τον πυρήνα της προσπάθειας για ανανέωση της ελληνικής γεωργίας.
Οι νέοι παραγωγοί ζητούν σαφές χρονοδιάγραμμα, άμεση ενημέρωση και ουσιαστική στήριξη. Σε διαφορετική περίπτωση, όπως προειδοποιούν, ο πρωτογενής τομέας κινδυνεύει να χάσει τους λίγους νέους που αποφασίζουν ακόμη να μείνουν στα χωριά και να επενδύσουν στη γη.
- 4 λεπτά πριν Λάρισα: Αδιανόητο! Κρατούσε όμηρο την πρώην σύζυγό του και έκανε live στα social media
- 19 λεπτά πριν Μεγάλες καθυστερήσεις στις πτήσεις του «Ελευθέριος Βενιζέλος» λόγω βλάβης σε ραντάρ
- 30 λεπτά πριν Παράταση στα προγράμματα «Εξοικονομώ» – Η νέα προθεσμία
