Λογαριασμοί ρεύματος: Χρέη 3 δισ. ευρώ – Πώς επιβαρύνονται οι συνεπείς
Σε κρίσιμο πρόβλημα για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας εξελίσσονται οι ληξιπρόθεσμες οφειλές στους λογαριασμούς ρεύματος, καθώς το συνολικό ύψος τους πλησιάζει τα 3 δισ. ευρώ.
Τα χρέη δεν πιέζουν μόνο τις εταιρείες προμήθειας. Περιορίζουν τη ρευστότητα, αυξάνουν τον πιστωτικό κίνδυνο και επηρεάζουν τον ανταγωνισμό. Παράλληλα, ένα μέρος του κόστους μεταφέρεται έμμεσα στους καταναλωτές που πληρώνουν εμπρόθεσμα τις υποχρεώσεις τους.
Σύμφωνα με την Ετήσια Έκθεση για τη Λιανική Αγορά Ηλεκτρικής Ενέργειας 2025 της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων, οι συνολικές ληξιπρόθεσμες οφειλές διαμορφώθηκαν στα 2,975 δισ. ευρώ.
Παρά τις προσπάθειες των παρόχων να περιορίσουν τα ανεξόφλητα υπόλοιπα, το πρόβλημα παραμένει σημαντικός χρηματοοικονομικός κίνδυνος για τον κλάδο.
Οι τέσσερις αριθμοί που προκαλούν ανησυχία
Η κατάσταση στην αγορά αποτυπώνεται σε τέσσερα βασικά στοιχεία:
- Οι συνολικές ληξιπρόθεσμες οφειλές ανέρχονται σε 2,975 δισ. ευρώ.
- Περίπου 2,9 εκατομμύρια παροχές εμφανίζουν ανεξόφλητους λογαριασμούς.
- Χρέη 1,53 δισ. ευρώ άφησαν καταναλωτές που έχουν αποχωρήσει από τον προηγούμενο πάροχό τους.
- Περίπου 1,45 δισ. ευρώ οφείλουν ενεργοί πελάτες των εταιρειών προμήθειας.
Η χώρα διαθέτει συνολικά περίπου 7,2 εκατομμύρια παροχές. Επομένως, σχεδόν τέσσερις στις δέκα παροχές συνδέονται με κάποια ληξιπρόθεσμη οφειλή.
Τα στοιχεία δεν αφορούν αποκλειστικά νοικοκυριά. Περιλαμβάνουν επίσης μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, εμπορικές δραστηριότητες και μεγάλες βιομηχανικές εγκαταστάσεις.
Τα περισσότερα χρέη άφησαν πελάτες που άλλαξαν πάροχο
Πάνω από το 50% των συνολικών οφειλών προέρχεται από καταναλωτές που μετακινήθηκαν σε άλλη εταιρεία ηλεκτρικής ενέργειας χωρίς να εξοφλήσουν προηγουμένως τον παλιό τους λογαριασμό.
Οι πάροχοι μπορούν να προτείνουν ευκολότερα διακανονισμούς και προγράμματα αποπληρωμής στους ενεργούς πελάτες τους. Αντίθετα, όταν ένας οφειλέτης έχει ήδη αλλάξει εταιρεία, η ανάκτηση των χρημάτων γίνεται πολύ δυσκολότερη.
Η συστηματική αλλαγή προμηθευτή με παράλληλη συσσώρευση ανεξόφλητων υποχρεώσεων περιγράφεται στην αγορά με τον όρο «ενεργειακός τουρισμός».
Η δυνατότητα επιλογής παρόχου αποτελεί βασικό δικαίωμα του καταναλωτή και ενισχύει τον ανταγωνισμό. Ωστόσο, η ΡΑΑΕΥ επισημαίνει ότι απαιτείται αποτελεσματικότερη διαχείριση του πιστωτικού κινδύνου, ώστε η αλλαγή εταιρείας να μη χρησιμοποιείται για την αποφυγή πληρωμής παλαιών χρεών.
Πάνω από 2,1 δισ. ευρώ οι οφειλές στη Χαμηλή Τάση
Η μεγαλύτερη συγκέντρωση ληξιπρόθεσμων οφειλών καταγράφεται στη Χαμηλή Τάση, όπου εντάσσονται τα περισσότερα νοικοκυριά και χιλιάδες μικρές επιχειρήσεις.
Τα χρέη στη συγκεκριμένη κατηγορία ξεπερνούν τα 2,1 δισ. ευρώ και αντιστοιχούν περίπου στο 71% του συνόλου των ανεξόφλητων απαιτήσεων της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Μόνο οι οικιακοί καταναλωτές εκτός Κοινωνικού Οικιακού Τιμολογίου εμφανίζουν οφειλές περίπου 708 εκατ. ευρώ.
Αναλυτικότερα:
- Οι ενεργοί οικιακοί πελάτες εκτός ΚΟΤ οφείλουν περίπου 131,3 εκατ. ευρώ.
- Οι παλαιοί οικιακοί πελάτες εκτός ΚΟΤ έχουν αφήσει ανεξόφλητα ποσά περίπου 576,7 εκατ. ευρώ.
- Οι δικαιούχοι του Κοινωνικού Οικιακού Τιμολογίου εμφανίζουν επιπλέον οφειλές περίπου 67,5 εκατ. ευρώ.
Την ίδια στιγμή, οι εμπορικοί και βιομηχανικοί καταναλωτές της Χαμηλής Τάσης οφείλουν περίπου 819 εκατ. ευρώ. Από αυτά, τα 607 εκατ. ευρώ προέρχονται από πελάτες που έχουν ήδη αποχωρήσει από την εταιρεία στην οποία άφησαν το χρέος.
Τι σημαίνουν τα χρέη για τους συνεπείς καταναλωτές
Πώς επηρεάζεται κάποιος που πληρώνει εμπρόθεσμα τον λογαριασμό του;
Οι πάροχοι συνυπολογίζουν τις επισφάλειες, τον πιστωτικό κίνδυνο και το κόστος είσπραξης όταν διαμορφώνουν τη συνολική εμπορική πολιτική τους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται στην έκθεση της ΡΑΑΕΥ, η επιβάρυνση που συνδέεται με τις ληξιπρόθεσμες οφειλές υπολογίζεται σε περίπου 59 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Το ποσό αυτό δεν εμφανίζεται ως ξεχωριστή χρέωση 59 ευρώ σε κάθε λογαριασμό. Ωστόσο, οι απώλειες από τις ανεξόφλητες απαιτήσεις επηρεάζουν το συνολικό κόστος προμήθειας και μπορούν να μεταφέρουν μέρος της οικονομικής πίεσης στους συνεπείς πελάτες.
Σε οικονομική δυσκολία νοικοκυριά και επιχειρήσεις
Πίσω από σημαντικό μέρος των οφειλών βρίσκονται πραγματικές οικονομικές δυσκολίες.
Σύμφωνα με στοιχεία του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, το 23,2% των νοικοκυριών καθυστερεί να πληρώσει τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος. Παράλληλα, το 8,8% των επιχειρήσεων έχει δηλώσει ότι δεν θα μπορέσει να καλύψει τις ενεργειακές του υποχρεώσεις.
Κατά συνέπεια, τα μέτρα αντιμετώπισης του προβλήματος πρέπει να διαχωρίζουν τους οικονομικά ευάλωτους καταναλωτές από όσους αλλάζουν συστηματικά πάροχο για να αποφύγουν την εξόφληση των χρεών τους.
Τι εξετάζεται για τον «ενεργειακό τουρισμό»
Η αντιμετώπιση του «ενεργειακού τουρισμού» βρίσκεται στο επίκεντρο των παρεμβάσεων που εξετάζονται για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα αποτελεσματικό και ισορροπημένο πλαίσιο, το οποίο:
- θα προστατεύει τα οικονομικά ευάλωτα νοικοκυριά,
- θα διευκολύνει τους βιώσιμους διακανονισμούς,
- θα αποτρέπει τη συστηματική μεταφορά χρεών,
- θα διατηρεί το δικαίωμα ελεύθερης επιλογής προμηθευτή,
- και θα περιορίζει τις έμμεσες επιβαρύνσεις για τους συνεπείς καταναλωτές.
Το ύψος των ληξιπρόθεσμων οφειλών δείχνει ότι η αγορά δεν αντιμετωπίζει ένα μεμονωμένο φαινόμενο, αλλά ένα διαρθρωτικό πρόβλημα. Η αποτελεσματική είσπραξη των χρεών, η προστασία των ευάλωτων νοικοκυριών και ο περιορισμός του «ενεργειακού τουρισμού» αποτελούν πλέον τις βασικές προκλήσεις για τους παρόχους και τη ΡΑΑΕΥ.
