Η ΕΣΔΔΑ, οι διαγωνισμοί και τα απωθημένα των (ευνοηθέντων) μετακλητών

(*) O Δρ. Κώστας Παπαδημητρίου είναι πρόεδρος του Διοικητικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, πρώην διευθυντής Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης, στέλεχος υπουργείου Εσωτερικών, εμπειρογνώμονας Δημόσιας Διοίκησης.

Όλως περιέργως, παρότι στους πολιτικούς χώρους επικρατεί ως κανόνας το ότι δεν πειράζεις αυτό που δουλεύει, η Κυβέρνηση αποφάσισε να προχωρήσει σε μια σειρά αλλαγών στο Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης & Αυτοδιοίκησης και μάλιστα, σε αυτό που συνιστά το καύχημά του, την Εθνική Σχολή και τον ονομαστό διαγωνισμό της.

Ως γνωστόν, το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης, εκπαιδευτική μονάδα του οποίου είναι η Εθνική Σχολή (ΕΣΔΔΑ), ξεκίνησε τη λειτουργία του το 1985, έχοντας ιδρυθεί με νόμο που είχε ψηφιστεί ομόφωνα (!).

Η ΕΣΔΔΑ έκτοτε, έχει διεξαγάγει με επιτυχία 31 διαγωνισμούς, η αντικειμενικότητα και αξιοπιστία των οποίων δεν αμφισβητήθηκε σοβαρά ποτέ (!) και έχει εκπαιδεύσει μέσα από επίπονες διαδικασίες 30 σειρές επιτυχόντων, προωθώντας εν τέλει στην ελληνική Δημόσια Διοίκηση 3.200 περίπου αποφοίτους.

Επισημαίνουμε ιδιαίτερα, πως η επιτυχής διεξαγωγή επί 9 φορές (1985-1994) του πολυσύνθετου διαγωνισμού για την είσοδο στη Σχολή, αποτέλεσε τη βάση για τη θεσμική πρόβλεψη και στη συνέχεια υλοποίηση του διαγωνισμού του ΑΣΕΠ (ν.2190/1994). Ως φιλοσοφία αξιοκρατικής εισαγωγής και ως αξιόπιστη πρακτική ο διαγωνισμός της Σχολής όχι μόνο προηγείται εκείνου του ΑΣΕΠ αλλά συνιστά και το ορατό του υπόδειγμα!

Στα χρόνια που ακολούθησαν έγιναν προφανώς κάποιες αλλαγές, οι οποίες στόχευαν στην περαιτέρω ενίσχυση-θωράκιση της αξιοπιστιίας του διαγωνισμού, κάτι που δεν αμφισβητήθηκε ακόμα και όταν περιορίστηκαν οι εκπρόσωποι των πολιτικών κομμάτων και αποχώρησαν εκείνοι του δικαστικού σώματος από τη σύνθεση της Κεντρικής Επιτροπής Εξετάσεων. Ο θεσμός είχε πλέον αποκτήσει τη δική του δυναμική και είχε καταξιωθεί στην Κοινωνία.

ΕΣΔΔΑ: Υπερδεκαπλάσιος αριθμός αιτήσεων στους παλαιότερους διαγωνισμούς

Ειδικά η αναγνώριση αυτή εκ μέρους της Κοινωνίας, καταδεικνυόταν κάθε φορά από την κατάθεση υπερδεκαπλάσιου αριθμού αιτήσεων συμμετοχής από τις προκηρυσσόμενες θέσεις και αυτό συνέβαινε παρά τις πανθομολογούμενες δυσκολίες του (δύο φάσεις με γραπτά και προφορικά), την παράλληλη ύπαρξη του διαγωνισμού του ΑΣΕΠ (για ευκολότερη εισαγωγή στη Διοίκηση) και την πολλαπλώς γνωστή μη αρμόζουσα αξιοποίηση των αποφοίτων σύμφωνα με τις προβλέψεις των νόμων και τις προσδοκίες τους.

Με τα παραπάνω δεδομένα πάντως, το υπόδειγμα της ελληνικής Εθνικής Σχολής ως προς την κρατική-θεσμική αξιοπιστία φαίνεται όντως κάπως ξεχωριστό. Πέραν της δραστηριότητας του συλλόγου των αποφοίτων και των κατά καιρούς παρεμβάσεών του υπέρ των εκσυγχρονιστικών μεταρρυθμίσεων, πέραν των θετικών λόγων που σχεδόν όλοι οι πρώην υπουργοί Δημόσιας Διοίκησης έχουν να πουν γι’ αυτούς (βλ. χαρακτηριστικά Αλέκος Παπαδόπουλος, Ι.Ραγκούσης κ.α.), το ότι 4 πρώην διευθυντές της Σχολής (των ετών 2004-2015) κλήθηκαν και  συμμετείχαν στους διαγωνισμούς των ετών 2016, 2017 και 2019 (που έγιναν επί άλλης κυβερνήσεως), κάτι δείχνει για το ήθος που διακρίνει τον θεσμό και δημιουργεί ένα κλίμα θετικής αναμονής.

Στον αντίποδα κινήθηκε η παρούσα Κυβέρνηση, η οποία ξεκίνησε τη θητεία της υποβαθμίζοντας τα πλεονεκτήματα και τον ρόλο των αποφοίτων της Σχολής εντός των δημοσίων υπηρεσιών (βλ. αναλογική μείωση μορίων αποφοίτησης έναντι εκπαιδευτικών προσόντων σε ν. 4764/2020).

Στη συνέχεια, παρά την κατά καιρούς ρητορική της, πολύ συνήθη εξάλλου και στις κυβερνήσεις πριν το 2015, δεν έλαβε κανένα ουσιαστικό μέτρο ενίσχυσης του ρόλου των αποφοίτων της Σχολής ως φορέων (change agents) της Διοικητικής Μεταρρύθμισης.

Aντίθετα, η φροντίδα και το ενδιαφέρον της Κυβέρνησης εξαντλήθηκαν στην κατακόρυφη ανάπτυξη των ποικιλώνυμων συμβούλων, ο αριθμός των οποίων εκτοξεύθηκε και στην ανάθεση σε εξωτερικούς (ιδιώτες) συνεργάτες των σημαντικών έργων των δημοσίων υπηρεσιών.

Είναι ευνόητο πως οι διάφοροι σύμβουλοι, ανεξαρτήτως προσόντων τους, οφείλουν τη θέση τους αποκλειστικά και μόνο στην εύνοια-κατάλληλη γνωριμία με το πολιτικό πρόσωπο το οποίο τους προσλαμβάνει. Εξ ίσου αυτονόητο είναι το ότι εκείνοι που προσλαμβάνονται χάρη στη γνωριμία τους και σταδιοδρομούν όσο αυτή διατηρείται, έχουν την τάση να ανταγωνίζονται εκείνους που προσλήφθηκαν χάρη στην αξιότητά τους (είτε ως απόφοιτοι ΕΣΔΔΑ είτε ως επιτυχόντες διαγωνισμού ΑΣΕΠ) και σταδιοδρομούν ως τακτικοί υπάλληλοι.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ραγδαίας υποβάθμισης του ρόλου των αξιοκρατικά διορισμένων και κατάλληλα εκπαιδευμένων στα θέματα λειτουργίας των δημόσιων οργανισμών αποφοίτων της Σχολής, η Κυβέρνηση, με τις γνωστές επιλογές της υπέρ των μετακλητών και των εξωτερικών συνεργασιών (βλ. γνωστό δημοσίευμα για τη λεγόμενη consultocracy), φαίνεται πως αποφάσισε να επιφέρει ένα τελευταίο πλήγμα στη Δημόσια Υπηρεσία.

Δεν εξηγείται αλλιώς το ότι, ενώ όλες οι σημαντικές αλλαγές της έχουν αποτύχει (πχ νόμος περί πολυεπίπεδης διακυβέρνησης, πρώτη διαδικασία επιλογής διοικήσεων οργανισμών του Δημοσίου που αντικαταστάθηκε από άλλη χωρίς και αυτή να αποδίδει, ουδεμία πρόοδος στην εφαρμογή του Κοινού Πλαισίου Αξιολόγησης, ουδεμία πρόοδος στην εφαρμογή διαδικασιών Ολικής Ποιότητας κλπ) ή απλά σέρνονται επί χρόνια (αξιολόγηση προσωπικού, στοχοθεσία), ενώ στις περισσότερες υπηρεσίες όλοι οι προϊστάμενοι είναι με ανάθεση ή αναπλήρωση, η Κυβέρνηση δρομολόγησε μείζονες παρεμβάσεις στο ΕΚΔΔΑ και ιδιαίτερα στον σκληρό του πυρήνα, στη Σχολή και μάλιστα, στο αξιακό θεμέλιό της, τον πανθομολογούμενης αξιοπιστίας διαγωνισμό της!

Παρά τα ωραία λόγια με τα οποία διανθίζεται κάθε παρέμβαση προκειμένου να προσδώσει επικοινωνιακό πλεονέκτημα, η πρόθεση της Κυβέρνησης με βάση όλα τα δείγματα γραφής της μέχρι σήμερα, γίνεται κατανοητή ως εμφανώς αρνητική, δηλαδή απαξιωτική-κατεδαφιστική ενός θεσμού που στέκεται και παράγει επί 41 χρόνια.

Σε αναμονή δημοσιοποίησης συγκεκριμένων προτάσεων, τις οποίες πάντως δεν φαίνεται να έχουν εισηγηθεί στελέχη του αρμόδιου υπουργείου (όχι ότι δεν υπάρχουν και απόφοιτοι της Σχολής που προτάσσουν την κομματική τους ταυτότητα ή την κυβερνητική τους θέση…) αλλά κατά την προσφιλή πρακτική της Κυβέρνησης, έχουν ετοιμάσει εξωτερικοί συνεργάτες, μένουμε σε εγρήγορση για περαιτέρω κατάδειξη της καταστροφικής κυβερνητικής πολιτικής.

Πηγή Φωτογραφίας: EUROKINISSI/ΣΩΤΗΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

Περισσότερα:

Επιστροφές έως 2.650 ευρώ σε χιλιάδες εργαζόμενους του Δημοσίου και των ΟΤΑ

Ποιοι παίρνουν έως 150 ευρώ τον μήνα και αναδρομικά έως 1.800 ευρώ στο Δημόσιο