Εργαζόμενοι συνταξιούχοι: Ποιοι δικαιούνται αύξηση έως 120 ευρώ
Μόνιμη προσαύξηση στην κύρια και, όπου προβλέπεται, στην επικουρική σύνταξη μπορούν να εξασφαλίσουν οι συνταξιούχοι που συνεχίζουν να εργάζονται και καταβάλλουν ασφαλιστικές εισφορές.
Το πρόσθετο ποσό δεν καταβάλλεται όσο διαρκεί η απασχόληση. Αντίθετα, ενεργοποιείται μετά τη διακοπή της εργασίας και την υποβολή αίτησης στον e-ΕΦΚΑ.
Το ύψος της αύξησης εξαρτάται κυρίως από δύο παράγοντες: τα χρόνια εργασίας μετά τη συνταξιοδότηση και τις ασφαλιστέες αποδοχές ή τις εισφορές του δικαιούχου. Επομένως, όσοι εργάζονται για μεγαλύτερο διάστημα και ασφαλίζονται με υψηλότερες αποδοχές μπορούν να εξασφαλίσουν μεγαλύτερη μόνιμη αύξηση.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η μηνιαία προσαύξηση μπορεί να προσεγγίσει ή ακόμη και να ξεπεράσει τα 120 ευρώ. Το ποσό αυτό, πάντως, δεν αποτελεί ενιαίο μπόνους για όλους, αλλά ενδεικτικό αποτέλεσμα επανυπολογισμού.
Ποιοι εργαζόμενοι συνταξιούχοι δικαιούνται την αύξηση
Τα διαθέσιμα στοιχεία ανεβάζουν τον συνολικό αριθμό των δηλωμένων εργαζόμενων συνταξιούχων περίπου στους 298.600.
Από αυτούς:
- Περίπου 91.500 εργάζονται ως μισθωτοί.
- Περίπου 72.100 δραστηριοποιούνται ως ελεύθεροι επαγγελματίες ή αυτοαπασχολούμενοι.
- Περίπου 135.000 απασχολούνται ως αγρότες.
Η βασική ομάδα που μπορεί να θεμελιώσει δικαίωμα προσαύξησης περιλαμβάνει περίπου 163.600 μισθωτούς και ελεύθερους επαγγελματίες που καταβάλλουν κανονικά ασφαλιστικές εισφορές.
Καθοριστικό στοιχείο αποτελεί η δημιουργία πρόσθετου χρόνου ασφάλισης. Συνεπώς, ο ειδικός πόρος που καταβάλλει ο εργαζόμενος συνταξιούχος δεν πρέπει να συγχέεται με τις κανονικές ασφαλιστικές εισφορές από τις οποίες προκύπτει το συνταξιοδοτικό όφελος.
Τι άλλαξε για τους εργαζόμενους συνταξιούχους
Το νέο καθεστώς εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2024.
Από τότε καταργήθηκε η περικοπή της σύνταξης για όσους συνεχίζουν να εργάζονται και αντικαταστάθηκε από ειδικό πόρο υπέρ του ασφαλιστικού συστήματος.
Έτσι, οι περισσότεροι συνταξιούχοι μπορούν να εργάζονται και να λαμβάνουν ολόκληρη τη σύνταξή τους, ενώ παράλληλα καταβάλλουν τις προβλεπόμενες εισφορές.
Υπάρχει, ωστόσο, σημαντική εξαίρεση: Εάν συνταξιούχος γήρατος κάτω των 62 ετών εργάζεται σε φορέα της Γενικής Κυβέρνησης, η κύρια και η επικουρική σύνταξή του αναστέλλονται για όσο διάστημα διαρκεί η συγκεκριμένη απασχόληση.
Πόσο πληρώνουν μισθωτοί και ελεύθεροι επαγγελματίες
Για τους μισθωτούς εργαζόμενους συνταξιούχους, ο ειδικός πόρος ανέρχεται στο 10% επί του ακαθάριστου μισθού και επιβαρύνει τον εργαζόμενο.
Για τους μη μισθωτούς εφαρμόζεται, κατά κανόνα, πρόσθετη επιβάρυνση ίση με το 50% της ασφαλιστικής κατηγορίας που έχουν επιλέξει για τον κλάδο κύριας σύνταξης. Ειδικότερες προβλέψεις ισχύουν για όσους υπάγονται και σε επικουρική ασφάλιση.
Προσοχή: Ο ειδικός πόρος δεν είναι ανταποδοτικός και δεν αυξάνει από μόνος του τη σύνταξη. Η μελλοντική προσαύξηση προκύπτει από τις ασφαλιστικές εισφορές και τον χρόνο ασφάλισης που δημιουργείται κατά την απασχόληση.
Πώς υπολογίζεται η μόνιμη προσαύξηση
Για τον υπολογισμό της κύριας σύνταξης λαμβάνονται υπόψη οι συντάξιμες αποδοχές και τα προβλεπόμενα ποσοστά αναπλήρωσης.
Στα ενδεικτικά παραδείγματα, η προσαύξηση υπολογίζεται με συντελεστή 0,77% για κάθε έτος απασχόλησης μετά τη συνταξιοδότηση.
Πρακτικά, όσο περισσότερα χρόνια παραμένει κάποιος στην εργασία και όσο υψηλότερες είναι οι ασφαλιστέες αποδοχές του, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η μόνιμη αύξηση.
Παραδείγματα: Πόσο μπορεί να αυξηθεί η σύνταξη
Για εργαζόμενο συνταξιούχο με μηνιαίες ασφαλιστέες αποδοχές 1.150 ευρώ:
- Ένα έτος εργασίας μπορεί να δώσει αύξηση περίπου 9 ευρώ τον μήνα.
- Έξι έτη εργασίας μπορούν να οδηγήσουν σε προσαύξηση περίπου 53 ευρώ τον μήνα.
Αντίστοιχα, για ασφαλιστέες αποδοχές 2.300 ευρώ:
- Πέντε έτη εργασίας μπορούν να αποφέρουν περίπου 89 ευρώ τον μήνα.
- Έξι έτη μπορούν να ανεβάσουν την προσαύξηση πάνω από τα 100 ευρώ τον μήνα.
Σε περιπτώσεις με ακόμη υψηλότερες ασφαλιστέες αποδοχές ή εισφορές και περισσότερα χρόνια απασχόλησης, η αύξηση μπορεί να πλησιάσει ή να ξεπεράσει τα 120 ευρώ.
Τα παραδείγματα είναι ενδεικτικά. Ο τελικός επανυπολογισμός γίνεται εξατομικευμένα, με βάση τον πραγματικό χρόνο ασφάλισης και τα στοιχεία κάθε δικαιούχου.
Πότε καταβάλλεται η αυξημένη σύνταξη
Η προσαύξηση δεν πιστώνεται αυτόματα όσο ο συνταξιούχος εξακολουθεί να εργάζεται.
Μετά τη διακοπή της ασφαλιστέας απασχόλησης, ο ενδιαφερόμενος πρέπει να υποβάλει αίτηση στον e-ΕΦΚΑ. Στη συνέχεια, ο φορέας αξιοποιεί τον πρόσθετο χρόνο ασφάλισης, επανυπολογίζει τη σύνταξη και ενσωματώνει το νέο ποσό στη μηνιαία καταβολή.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, περισσότεροι από 10.000 συνταξιούχοι έχουν ήδη λάβει προσαυξημένη σύνταξη, ενώ χιλιάδες αιτήματα βρίσκονται σε διαδικασία επεξεργασίας.
Το γρήγορο τεστ: Μπορείτε να πάρετε την προσαύξηση;
Απαντήστε στις ακόλουθες ερωτήσεις:
- Συνεχίσατε να εργάζεστε μετά τη συνταξιοδότησή σας;
- Δηλώσατε κανονικά την απασχόλησή σας στον e-ΕΦΚΑ;
- Καταβάλατε τις προβλεπόμενες ασφαλιστικές εισφορές;
- Έχετε διακόψει πλέον την εργασία ή την επαγγελματική δραστηριότητα;
- Υποβάλατε αίτηση για την αξιοποίηση του πρόσθετου χρόνου ασφάλισης;
Εάν απαντήσατε θετικά, ενδέχεται να έχετε δικαίωμα επανυπολογισμού. Ωστόσο, ο e-ΕΦΚΑ θα καθορίσει το τελικό ποσό με βάση τα προσωπικά ασφαλιστικά δεδομένα σας.
Υποχρεωτική η δήλωση εργασίας στον e-ΕΦΚΑ
Κάθε συνταξιούχος που αναλαμβάνει ασφαλιστέα εργασία οφείλει να δηλώσει την απασχόλησή του στον e-ΕΦΚΑ.
Η διαδικασία πραγματοποιείται μέσω της ηλεκτρονικής υπηρεσίας «Δήλωση Απασχόλησης Συνταξιούχων», με τη χρήση κωδικών Taxisnet και ΑΜΚΑ.
Η δήλωση πρέπει να γίνει πριν από την ανάληψη της ασφαλιστέας απασχόλησης. Όσοι υποβάλλουν αίτηση συνταξιοδότησης ενώ εξακολουθούν να εργάζονται πρέπει επίσης να καταχωρίσουν τα στοιχεία της δραστηριότητάς τους.
Το πρόστιμο για αδήλωτη εργασία
Η παράλειψη της δήλωσης μπορεί να κοστίσει ακριβά.
Ο e-ΕΦΚΑ προβλέπει χρηματική κύρωση ίση με 12 μηνιαίες κύριες και επικουρικές συντάξεις. Επιπλέον, οι υπηρεσίες μπορούν να καταλογίσουν αναδρομικά τις εισφορές και τον ειδικό πόρο που δεν καταβλήθηκαν.
Επομένως, η έγκαιρη δήλωση προστατεύει τον συνταξιούχο από σοβαρές οικονομικές επιβαρύνσεις και διασφαλίζει την ορθή καταγραφή του πρόσθετου χρόνου ασφάλισης.
Επιστροφή ποσών πάνω από το ετήσιο όριο
Εργαζόμενοι συνταξιούχοι που κατέβαλαν ειδικό πόρο πάνω από το εκάστοτε ανώτατο ετήσιο όριο μπορούν να ζητήσουν εκκαθάριση και επιστροφή των επιπλέον ποσών.
Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω του e-ΕΦΚΑ, με κωδικούς Taxisnet και ΑΜΚΑ, χωρίς να απαιτείται φυσική παρουσία ή κατάθεση δικαιολογητικών.
Μετά την εκκαθάριση, ο φορέας επιστρέφει τα αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά στον τραπεζικό λογαριασμό του δικαιούχου. Προηγουμένως, όμως, τα συμψηφίζει με τυχόν βεβαιωμένες οφειλές προς τον e-ΕΦΚΑ.
