Εορτολόγιο: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα, Παρασκευή 21 Αυγούστου 2026
Σήμερα, Παρασκευή 21 Αυγούστου 2026, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Αποστόλου Θαδδαίου, της Αγίας Βάσσας και των παιδιών της, καθώς και του Οσίου Αλεξάνδρου του εν Ικονίω.
Παράλληλα, στο συναξάρι της ημέρας συναντάμε τον Όσιο Αβράμιο τον Αρχιμανδρίτη και Θαυματουργό του Σμολένσκ και την Οσία Μάρθα του Ντιβέεβο. Στην Αξό Ρεθύμνου τιμούν, επίσης, τη μετακομιδή των λειψάνων του Αγίου Αθανασίου Πατελλάρου.
Ποια ονόματα γιορτάζουν σήμερα
Σύμφωνα με τις εκτενέστερες καταγραφές του εορτολογίου, σήμερα μπορούν να γιορτάζουν τα ονόματα:
- Θαδδαίος
- Ιούδας
- Αβράμιος
- Βάσσα
- Θεόγνιος
- Αγάπιος
- Πιστός
Επειδή, ωστόσο, παρατηρούνται διαφοροποιήσεις ανάμεσα στα εορτολόγια, ορισμένα από αυτά τα ονόματα ενδέχεται να τιμώνται και σε διαφορετική ημερομηνία.
Έχετε φίλο, συγγενή ή συνάδελφο με ένα από αυτά τα ονόματα; Μην ξεχάσετε να του ευχηθείτε χρόνια πολλά.
Τι γιορτάζει η Εκκλησία στις 21 Αυγούστου
Στις 21 Αυγούστου η Εκκλησία προβάλλει μορφές που συνέδεσαν τη ζωή τους με την πίστη, την ιεραποστολή, την προσφορά και την πνευματική αντοχή.
Κεντρική θέση κατέχει ο Απόστολος Θαδδαίος, ο οποίος διέδωσε το χριστιανικό μήνυμα σε πόλεις της Συρίας και της Μεσοποταμίας. Ταυτόχρονα, η Αγία Βάσσα και τα τρία παιδιά της αποτελούν σύμβολα σταθερότητας απέναντι στους διωγμούς.
Άγιος Θαδδαίος ο Απόστολος
Ο Απόστολος Θαδδαίος καταγόταν, σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, από την Έδεσσα και γνώριζε σε βάθος τις θείες Γραφές.
Όταν ταξίδεψε στην Ιερουσαλήμ για προσκύνημα, άκουσε το κήρυγμα του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή. Η διδασκαλία και ο ασκητικός τρόπος ζωής του Προδρόμου τον συγκλόνισαν. Έτσι, αποφάσισε να βαπτιστεί και να ακολουθήσει τον δρόμο της πίστης.
Αργότερα, ο Θαδδαίος γνώρισε τη διδασκαλία του Ιησού Χριστού, είδε τα θαύματά Του και Τον ακολούθησε. Μετά την Ανάληψη, επέστρεψε στην Έδεσσα, όπου ανέπτυξε έντονη ιεραποστολική δράση.
Η παράδοση αναφέρει ότι θεράπευσε τον τοπάρχη Αύγαρο από τη λέπρα και στη συνέχεια τον βάπτισε χριστιανό. Παράλληλα, δίδαξε σε πολλές περιοχές, ίδρυσε εκκλησίες και έφθασε έως τη Βηρυτό, συνεχίζοντας εκεί το κήρυγμά του.
Οι εκκλησιαστικές πηγές δεν συμφωνούν απόλυτα ως προς την ταύτισή του. Ορισμένες τον κατατάσσουν στους 70 Αποστόλους, ενώ άλλες τον ταυτίζουν με τον Ιούδα Θαδδαίο ή Λεββαίο, έναν από τους Δώδεκα Μαθητές.
Σε κάθε περίπτωση, η μορφή του συνδέθηκε διαχρονικά με την εντολή του Χριστού προς τους μαθητές Του να μεταφέρουν το μήνυμα του Ευαγγελίου σε όλα τα έθνη.
Αγία Βάσσα και τα παιδιά της Θεόγνιος, Αγάπιος και Πιστός
Η Αγία Βάσσα έζησε την περίοδο των διωγμών του αυτοκράτορα Διοκλητιανού, στα τέλη του 3ου αιώνα. Κατοικούσε στην Έδεσσα, πιθανότατα της Μακεδονίας, και είχε παντρευτεί τον ειδωλολάτρη ιερέα Ουαλέριο.
Απέκτησε τρεις γιους, τον Θεόγνιο, τον Αγάπιο και τον Πιστό. Όταν γνώρισε τον Χριστιανισμό, αποδέχθηκε την πίστη και δίδαξε τις αρχές της και στα παιδιά της.
Ο σύζυγός της προσπάθησε επανειλημμένα να τους πείσει να επιστρέψουν στην ειδωλολατρία. Ωστόσο, η Βάσσα και οι τρεις γιοι της αρνήθηκαν να εγκαταλείψουν την πίστη τους. Τότε ο Ουαλέριος τούς κατήγγειλε στον ανθύπατο Βικάριο, ο οποίος διέταξε τη σύλληψή τους.
Οι αρχές υπέβαλαν τα τρία παιδιά σε σκληρά βασανιστήρια. Πρώτος μαρτύρησε ο Θεόγνιος και ακολούθησαν ο Αγάπιος και ο Πιστός. Παρά τις πιέσεις, κανείς τους δεν υποχώρησε.
Αρχικά, οι διώκτες άφησαν την Αγία Βάσσα ελεύθερη. Αργότερα, όμως, ο έπαρχος της Κυζίκου διέταξε εκ νέου τη σύλληψή της. Η ίδια παρέμεινε σταθερή στην πίστη της μέχρι το τέλος και πέθανε με αποκεφαλισμό.
Η Εκκλησία τιμά την Αγία Βάσσα ως μητέρα που ενέπνευσε τα παιδιά της να υπερασπιστούν με γενναιότητα όσα πίστευαν.
Άγιος Αθανάσιος Πατελλάρος, ο «Καθήμενος»
Ιδιαίτερη θέση στην τοπική παράδοση της Κρήτης κατέχει ο Άγιος Αθανάσιος Πατελλάρος, γνωστός και ως «Καθήμενος».
Ο Αθανάσιος Γ΄, κατά κόσμον Αλέξιος Πατελάρος, γεννήθηκε στην Αξό Μυλοποτάμου Ρεθύμνου, πιθανότατα ανάμεσα στο 1580 και το 1597. Σπούδασε Αρχαία Ελληνική Φιλολογία, Φιλοσοφία και Θεολογία, ενώ γνώριζε ελληνικά και λατινικά.
Παράλληλα, μελετούσε συστηματικά την Αγία Γραφή και μετέφρασε τμήματά της στη νεοελληνική γλώσσα. Στη Μονή Ιβήρων διασώζεται μετάφραση του Ψαλτηρίου που αποδίδεται στον ίδιο.
Ακολούθησε τον μοναχικό βίο και εγκαταστάθηκε για ένα διάστημα στο Άγιο Όρος. Στη συνέχεια χειροτονήθηκε διάκονος, ιερέας και επίσκοπος, ενώ το 1631 εξελέγη Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης.
Το 1634 ανέλαβε για πρώτη φορά τον Οικουμενικό Θρόνο. Η πρώτη Πατριαρχία του διήρκεσε λίγο και, μετά την εκθρόνισή του, επέστρεψε στο Άγιο Όρος. Εκεί συνδέθηκε με το μονύδριο του Ξύστρου, το οποίο εξελίχθηκε στη σημερινή Σκήτη του Αγίου Ανδρέα.
Το 1652 επέστρεψε στον Πατριαρχικό Θρόνο, αυτή τη φορά για μόλις 15 ημέρες. Μετά τη νέα απομάκρυνσή του ταξίδεψε στη Ρωσία και κατόπιν στο Ιάσιο της σημερινής Ρουμανίας.
Πέθανε στις 5 Απριλίου 1654 στη Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στο Λούμπνι. Ενταφιάστηκε σε καθιστή θέση, σύμφωνα με παλαιό τυπικό της Ανατολικής Εκκλησίας. Γι’ αυτό έλαβε την προσωνυμία «Καθήμενος».
Η Ρωσική Εκκλησία αναγνώρισε την αγιότητά του το 1662. Η κύρια μνήμη του τιμάται στις 2 Μαΐου, ενώ στην Αξό γιορτάζουν στις 21 Αυγούστου τη μετακομιδή τμήματος των λειψάνων του στη γενέτειρά του.
Όσιος Αλέξανδρος ο εν Ικονίω
Η μνήμη του Οσίου Αλεξάνδρου του εν Ικονίω αναφέρεται στον Σιναϊτικό Κώδικα 631.
Ωστόσο, δεν έχουν διασωθεί εκτενείς πληροφορίες για τη ζωή και τη δράση του. Η απουσία αναλυτικού συναξαρίου δεν μειώνει τη θέση του στην εκκλησιαστική παράδοση, η οποία διατήρησε το όνομά του στο εορτολόγιο της 21ης Αυγούστου.
Όσιος Αβράμιος ο Θαυματουργός του Σμολένσκ
Ο Όσιος Αβράμιος γεννήθηκε στο Σμολένσκ της Ρωσίας, στα μέσα του 12ου αιώνα, σε εύπορη οικογένεια. Μετά τον θάνατο των γονιών του, μοίρασε την περιουσία του σε μοναστήρια και φτωχούς και επέλεξε τον ασκητικό βίο.
Μόνασε στη Μονή της Υπεραγίας Θεοτόκου στο Σελίστσε, κοντά στο Σμολένσκ. Εκεί αφιερώθηκε στη μελέτη, την προσευχή και την αντιγραφή εκκλησιαστικών βιβλίων.
Μετά τη χειροτονία του σε ιερέα, ξεχώρισε ως δυναμικός ιεροκήρυκας. Μιλούσε ανοιχτά για τη μετάνοια και τη Μέλλουσα Κρίση, προσελκύοντας πλήθος πιστών. Η απήχησή του, όμως, προκάλεσε αντιδράσεις και ορισμένοι τον κατηγόρησαν άδικα για αίρεση και υπερηφάνεια.
Παρά το γεγονός ότι οι έρευνες δεν επιβεβαίωσαν τις καταγγελίες, ο επίσκοπος Ιγνάτιος τον έθεσε σε αργία για πέντε χρόνια.
Η πλήρης αποκατάστασή του συνδέθηκε, σύμφωνα με την παράδοση, με μία μεγάλη ξηρασία που έπληξε το Σμολένσκ. Οι κάτοικοι ζήτησαν την επιστροφή του και ο Αβράμιος προσευχήθηκε για βροχή. Λίγο αργότερα, άρχισε να βρέχει και η περιοχή απέφυγε την καταστροφή.
Έπειτα από αυτό το γεγονός, ο επίσκοπος τού ζήτησε δημόσια συγγνώμη και τον τοποθέτησε ηγούμενο στη Μονή του Τιμίου Σταυρού. Ο Όσιος Αβράμιος πέθανε ειρηνικά ανάμεσα στο 1221 και το 1224, έχοντας συμπληρώσει περίπου 50 χρόνια μοναχικής ζωής.
Οσία Μάρθα του Ντιβέεβο
Η Οσία Μάρθα, κατά κόσμον Μαρία Σεμένοβνα Μελιούκοβα, διατηρούσε στενή πνευματική σχέση με τον Όσιο Σεραφείμ του Σαρώφ.
Μπήκε στη μονή το 1823, σε ηλικία μόλις 13 ετών, και επέλεξε τη σιωπή, την αυστηρή άσκηση και την αδιάκοπη προσευχή. Η απόλυτη υπακοή και η αφοσίωσή της την κατέστησαν μία από τις σημαντικότερες μορφές της μονής του Ντιβέεβο.
Ο Όσιος Σεραφείμ τής εμπιστεύθηκε, σύμφωνα με τη μοναστική παράδοση, πνευματικές αποκαλύψεις για το μέλλον της μονής. Μετά την κοίμησή της, στις 21 Αυγούστου 1829, δήλωσε στις μοναχές ότι η ψυχή της βρισκόταν κοντά στην Αγία Τριάδα και τις προέτρεψε να ζητούν τις πρεσβείες της.
Κατά την κηδεία της, αρκετοί πιστοί ανέφεραν θεραπείες και άλλα θαυμαστά περιστατικά. Έκτοτε, η Οσία Μάρθα συνδέθηκε με την προσευχή, τη σιωπή και την ανιδιοτελή υπακοή.
