Λάικα: 69 χρόνια από την εκτόξευση που έγραψε ιστορία στο διάστημα

Σαν σήμερα, στις 3 Νοεμβρίου 1957, η Σοβιετική Ένωση εκτόξευσε τον Σπούτνικ 2, μεταφέροντας τη Λάικα, το πρώτο ζώο που τέθηκε σε τροχιά γύρω από τη Γη. Η αποστολή ακολούθησε την επιτυχία του Σπούτνικ 1, λιγότερο από έναν μήνα νωρίτερα, και ενίσχυσε τον διαστημικό ανταγωνισμό με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Πίσω από το τεχνολογικό επίτευγμα βρισκόταν μια αποστολή χωρίς δυνατότητα επιστροφής. Οι μηχανικοί δεν είχαν αναπτύξει σύστημα ανάκτησης της Λάικα, η οποία πέθανε λίγες ώρες μετά την εκτόξευση.

Η αυθεντική διαστημική στολή που φορούσε η Λάικα όταν ταξίδεψε στο διάστημα στις 3 Νοεμβρίου 1957. Η διαστημική στολή εκτίθεται σήμερα στο Διαστημικό Μουσείο της Μόσχας.

Από τον πρώτο δορυφόρο στην πρώτη τροχιακή πτήση ζώου

Στις 4 Οκτωβρίου 1957, ο Σπούτνικ 1 είχε γίνει ο πρώτος τεχνητός δορυφόρος της Γης. Η επόμενη σοβιετική αποστολή επιχείρησε ένα διαφορετικό βήμα: να μεταφέρει έναν ζωντανό οργανισμό σε τροχιά και να συγκεντρώσει στοιχεία για την αντίδρασή του στις συνθήκες της πτήσης.

Η διάκριση έχει σημασία. Ζώα είχαν ήδη φτάσει στο διάστημα σε προηγούμενες υποτροχιακές πτήσεις. Η Λάικα ήταν το πρώτο ζώο που μπήκε σε τροχιά γύρω από τη Γη, όχι το πρώτο που πέρασε τα όρια του διαστήματος.

Ένα βαρύτερο σκάφος με επιστημονικό εξοπλισμό

Ο Σπούτνικ 2 εκτοξεύτηκε από το Μπαϊκονούρ με πύραυλο της οικογένειας R-7. Με μάζα περίπου 508 κιλών, ήταν σημαντικά βαρύτερος από τον προκάτοχό του, καθώς μετέφερε τον χώρο φιλοξενίας της Λάικα, εξοπλισμό υποστήριξης ζωής και επιστημονικά όργανα.

Το σκάφος διέθετε συστήματα τηλεμετρίας, ώστε να στέλνει δεδομένα στη Γη. Η παρακολούθηση της κατάστασης της σκυλίτσας αποτελούσε βασικό μέρος του πειράματος: οι επιστήμονες αναζητούσαν πληροφορίες για το πώς ένας οργανισμός ανταποκρίνεται στην εκτόξευση και στην παραμονή σε τροχιά.

Η υπερθέρμανση και ο θάνατος της Λάικα

Η προετοιμασία της αποστολής έγινε μέσα σε περιορισμένο χρόνο. Το σύστημα περιβαλλοντικού ελέγχου δεν μπορούσε να εξασφαλίσει τις κατάλληλες συνθήκες για μακρά παραμονή της Λάικα στο σκάφος.

Η θερμοκρασία στον θάλαμό της αυξήθηκε και η σκυλίτσα πέθανε από υπερθέρμανση λίγες ώρες μετά την εκτόξευση. Η επιβίωσή της ήταν επομένως πολύ συντομότερη από τη συνολική διάρκεια της αποστολής.

Ακόμη και χωρίς αυτή τη βλάβη, ο σχεδιασμός δεν της προσέφερε δυνατότητα επιστροφής: ο Σπούτνικ 2 δεν διέθετε σύστημα ασφαλούς επανεισόδου και ανάκτησης.

Το τέλος της αποστολής

Στις 10 Νοεμβρίου 1957, οι μπαταρίες εξαντλήθηκαν και η μετάδοση επιστημονικών δεδομένων σταμάτησε. Το σκάφος συνέχισε να περιφέρεται γύρω από τη Γη μέχρι τις 14 Απριλίου 1958, όταν επανεισήλθε στην ατμόσφαιρα και καταστράφηκε.