Η ημέρα που ο άνθρωπος πάτησε για πρώτη φορά στην κορυφή του Ολύμπου

Σαν σήμερα, 2 Αυγούστου 1913, καταγράφηκε μία από τις σημαντικότερες στιγμές στην ιστορία της ελληνικής ορειβασίας. Ο Χρήστος Κάκαλος, μαζί με τον Ελβετό φωτογράφο Φρεντερίκ Μπουασονά και τον συγγραφέα Ντανιέλ Μπο-Μποβί, έγιναν οι πρώτοι άνθρωποι που κατέκτησαν επίσημα τον Μύτικα, την υψηλότερη κορυφή του Ολύμπου.

Για αιώνες, ο Όλυμπος θεωρούνταν η κατοικία των δώδεκα θεών της αρχαιότητας. Οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν πως επρόκειτο για έναν ιερό και απρόσιτο τόπο, ενώ αργότερα οι θρύλοι και οι δεισιδαιμονίες γύρω από το βουνό ενισχύονταν και από τους κλέφτες που χρησιμοποιούσαν τον Όλυμπο ως καταφύγιο. Χρειάστηκε να περάσει η Τουρκοκρατία και να φτάσουμε στον 20ό αιώνα για να πραγματοποιηθεί η πρώτη επίσημα καταγεγραμμένη ανάβαση στην κορυφή.

Ο Χρήστος Κάκαλος, ο άνθρωπος που πάτησε πρώτος στον Μύτικα στις 2 Αυγούστου 1913.
Credits: Φωτογραφία Frédéric Boissonnas / Wikimedia Commons.

Το «βουνό των θεών»

Ο Μύτικας, με υψόμετρο 2.918,8 μέτρα σύμφωνα με τις νεότερες μετρήσεις του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, είναι η υψηλότερη κορυφή της Ελλάδας και η δεύτερη υψηλότερη των Βαλκανίων μετά τη Μουσαλά της Βουλγαρίας.

Μαζί με το Στεφάνι, γνωστό και ως «Θρόνος του Δία», σχηματίζει το χαρακτηριστικό ανάγλυφο της κορυφής του Ολύμπου. Η ανάβαση στον Μύτικα θεωρείται μέχρι σήμερα απαιτητική, με την περιοχή της Κακόσκαλας να αποτελεί ένα από τα πιο δύσκολα και επικίνδυνα σημεία της διαδρομής.

Ένα ταξίδι που ξεκίνησε… από σύμπτωση

Η ιστορική ανάβαση προέκυψε σχεδόν τυχαία.

Ο διάσημος Ελβετός φωτογράφος Φρεντερίκ Μπουασονά και ο συγγραφέας Ντανιέλ Μπο-Μποβί είχαν ταξιδέψει στην Ελλάδα, ύστερα από πρόσκληση του Ελευθερίου Βενιζέλου, προκειμένου να καλύψουν φωτογραφικά το μέτωπο των Βαλκανικών Πολέμων.

Ταξιδεύοντας με πλοίο από τον Βόλο προς τη Θεσσαλονίκη, αντίκρισαν τον Όλυμπο και γοητεύτηκαν από την επιβλητική του εικόνα. Έτσι αποφάσισαν πως, μόλις τους δινόταν η ευκαιρία, θα επιχειρούσαν να τον εξερευνήσουν.

Οι Φρεντερίκ Μπουασονά, Ντανιέλ Μπο-Μποβί και Χρήστος Κάκαλος κατά την ιστορική αποστολή στον Όλυμπο.
Credits: Frédéric Boissonnas Collection.

Ο άνθρωπος που γνώριζε καλύτερα από όλους το βουνό

Στο Λιτόχωρο οι δύο Ελβετοί αναζήτησαν έναν έμπειρο οδηγό και γνώρισαν τον Χρήστο Κάκαλο, έναν νεαρό κυνηγό αγριοκάτσικων, ο οποίος θεωρούνταν ο καλύτερος γνώστης του Ολύμπου.

Παρότι γνώριζε κάθε μονοπάτι του βουνού, πίστευε πως η προσέγγιση της κορυφής ήταν σχεδόν αδύνατη και ιδιαίτερα επικίνδυνη. Παρ’ όλα αυτά, αποφάσισε να συνοδεύσει την αποστολή.

Η κατάκτηση του Μύτικα

Η ομάδα ξεκίνησε την πορεία της στα τέλη Ιουλίου του 1913.

Αρχικά ανέβηκαν μέχρι το Οροπέδιο των Μουσών, όμως η κακοκαιρία και η περιορισμένη ορατότητα τούς οδήγησαν σε λάθος κορυφή, την οποία ονόμασαν «Κορυφή της Νίκης» και πίστεψαν ότι ήταν ο Μύτικας.

Ο Μύτικας, η υψηλότερη κορυφή της Ελλάδας, εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες ορειβατικές προκλήσεις της χώρας.

Όταν διαπίστωσαν πως η πραγματική κορυφή βρισκόταν ακόμη ψηλότερα, απογοητεύτηκαν και πήραν τον δρόμο της επιστροφής.

Τότε ο Χρήστος Κάκαλος τούς έπεισε να δοκιμάσουν μία τελευταία φορά.

Λίγες ώρες αργότερα, στις 2 Αυγούστου 1913 και ώρα 10:25 το πρωί, οι τρεις άνδρες έφτασαν στον Μύτικα, με τον Κάκαλο να είναι ο πρώτος που πάτησε στην κορυφή του Ολύμπου. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες του Μπουασονά, ο Έλληνας οδηγός σκαρφάλωνε ξυπόλητος, παρά τις δύσκολες συνθήκες.

Η κληρονομιά του Χρήστου Κάκαλου

Ο Χρήστος Κάκαλος αφιέρωσε τη ζωή του στον Όλυμπο, συνοδεύοντας επί δεκαετίες ορειβάτες, επιστήμονες και εξερευνητές.

Η τελευταία του ανάβαση πραγματοποιήθηκε το 1973, όταν ήταν 91 ετών, ενώ πέθανε το 1976.

Προς τιμήν του, το ορειβατικό καταφύγιο στο Οροπέδιο των Μουσών, σε υψόμετρο περίπου 2.650 μέτρων, φέρει σήμερα το όνομά του, θυμίζοντας τον άνθρωπο που άνοιξε τον δρόμο προς την κορυφή του «βουνού των θεών».