Ενεργειακά ποτά: Προειδοποίηση παιδιάτρων για παιδιά και εφήβους – Τι δείχνουν οι έρευνες
Την προσοχή γονέων και ανηλίκων στους κινδύνους που μπορεί να κρύβει η κατανάλωση ενεργειακών ποτών εφιστούν οι παιδίατροι, καθώς τα συγκεκριμένα προϊόντα έχουν αποκτήσει σημαντική παρουσία στην καθημερινότητα παιδιών και εφήβων.
Τα energy drinks δεν αποτελούν απλά αναψυκτικά. Περιέχουν διεγερτικές ουσίες, κυρίως καφεΐνη, ενώ συχνά έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη, ταυρίνη και γκουαρανά, η οποία αποτελεί επιπλέον πηγή καφεΐνης.
Η Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής επισημαίνει την ανάγκη ενημέρωσης των οικογενειών, επικαλούμενη στοιχεία μελετών που καταγράφουν την κατανάλωση ενεργειακών ποτών σε παιδιά και εφήβους.
Ένας στους τέσσερις μαθητές δηλώνει εβδομαδιαία κατανάλωση
Σε μεγάλη εθνική μελέτη, στην οποία συμμετείχαν 40.768 μαθητές από την Ε’ Δημοτικού έως τη Γ’ Γυμνασίου, το 26,3% ανέφερε ότι καταναλώνει ενεργειακά ποτά τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η εικόνα στις μεγαλύτερες ηλικίες. Σύμφωνα με την πανελλαδική έρευνα ESPAD-Ελλάδα 2024 του ΕΠΙΨΥ, η οποία πραγματοποιήθηκε σε αντιπροσωπευτικό δείγμα 6.810 μαθητών Α’ Λυκείου από 488 σχολεία, το 45% των 16χρονων δήλωσε ότι έχει καταναλώσει τουλάχιστον μία φορά αλκοόλ μαζί με ενεργειακό ποτό.
Το 27,6% ανέφερε ότι έχει κάνει τον συγκεκριμένο συνδυασμό τουλάχιστον τρεις φορές. Στην Αττική, τα αντίστοιχα ποσοστά διαμορφώθηκαν σε 43% και 25%, ενώ το 32% των 16χρονων θεωρεί ακίνδυνο τον συνδυασμό αλκοόλ και ενεργειακού ποτού όταν γίνεται μία ή δύο φορές.
Παλαιότερη έρευνα του ΕΦΕΤ σε 4.562 εφήβους ηλικίας 16 έως 18 ετών είχε καταγράψει κατανάλωση ενεργειακών ποτών σε ποσοστό 43,9%, ενώ το 17% των χρηστών είχε αναφέρει ότι τα δοκίμασε για πρώτη φορά ήδη από το δημοτικό. Η συγκεκριμένη έρευνα, ωστόσο, δεν ήταν εθνικά αντιπροσωπευτική.
Από τον κακό ύπνο και το άγχος έως την αρτηριακή πίεση
Οι παιδίατροι υπενθυμίζουν ότι η καφεΐνη δρα ως διεγερτικό του κεντρικού νευρικού συστήματος και στα παιδιά και τους εφήβους μπορεί να επηρεάσει τον ύπνο, την εγρήγορση και τη συμπεριφορά.
Συστηματική ανασκόπηση 57 μελετών, με περισσότερους από 1,2 εκατ. νέους, έχει εντοπίσει συσχετίσεις ανάμεσα στην κατανάλωση ενεργειακών ποτών και στη μικρότερη διάρκεια ή χειρότερη ποιότητα ύπνου, το άγχος, την ψυχολογική δυσφορία και τη χαμηλότερη σχολική επίδοση.
Έχουν επίσης καταγραφεί συσχετίσεις με κάπνισμα, επεισοδιακή υπερκατανάλωση αλκοόλ και χρήση άλλων ουσιών. Όπως διευκρινίζουν οι παιδίατροι, μεγάλο μέρος των διαθέσιμων δεδομένων προέρχεται από παρατηρητικές μελέτες και επομένως πρόκειται για συσχετίσεις και όχι για απόδειξη σχέσης αιτίου-αποτελέσματος.
Στο καρδιαγγειακό σύστημα έχουν καταγραφεί οξείες αυξήσεις της αρτηριακής πίεσης, καθώς και μεταβολές στον καρδιακό ρυθμό και την ηλεκτροφυσιολογία.
Σύμφωνα με την Ένωση, πρόσφατες ανασκοπήσεις επισημαίνουν ότι υψηλές δόσεις καφεΐνης από ενεργειακά ποτά μπορούν να συνδεθούν με αρρυθμίες ή ηλεκτροκαρδιογραφικές διαταραχές, με ιδιαίτερη προσοχή να απαιτείται σε παιδιά με γνωστή ή μη διαγνωσμένη καρδιακή ευπάθεια, αλλά και σε περιπτώσεις έντονης άσκησης, ζέστης, αφυδάτωσης ή έλλειψης ύπνου.
Γιατί ανησυχεί ο συνδυασμός με αλκοόλ
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον συνδυασμό ενεργειακών ποτών με αλκοόλ. Όπως τονίζουν οι παιδίατροι, η καφεΐνη δεν μειώνει τη συγκέντρωση αλκοόλ στο αίμα και δεν «ξεμεθά».
Μπορεί να δημιουργήσει την αίσθηση μεγαλύτερης εγρήγορσης, χωρίς όμως να αποκαθιστά την κρίση, τον χρόνο αντίδρασης ή τον κινητικό συντονισμό. Για τον λόγο αυτό, ο συγκεκριμένος συνδυασμός θεωρείται ιδιαίτερα ανησυχητικός στους εφήβους.
Τι συστήνουν οι παιδίατροι
Οι συστάσεις για παιδιά και εφήβους ηλικίας 5 έως 18 ετών, που εκδόθηκαν το 2025 με τη συμμετοχή της American Academy of Pediatrics και άλλων επιστημονικών οργανισμών, κατατάσσουν τα ροφήματα με καφεΐνη ή άλλες διεγερτικές ουσίες σε εκείνα που πρέπει να αποφεύγονται.
Η Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής ζητά συστηματικότερη ενημέρωση παιδιών, γονέων, σχολείων και αθλητικών φορέων, καθώς και σαφή διάκριση μεταξύ energy drinks και sports drinks.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται επίσης στην ενημέρωση για τους κινδύνους του συνδυασμού ενεργειακών ποτών και αλκοόλ, αλλά και στην προστασία των ανηλίκων από την προώθηση προϊόντων που περιέχουν διεγερτικές ουσίες.
Οι παιδίατροι καταλήγουν ότι η ενέργεια που υπόσχονται τα συγκεκριμένα ποτά δεν μπορεί να αντικαταστήσει τον επαρκή ύπνο, τη σωστή διατροφή και την ξεκούραση, υπογραμμίζοντας ότι τα ενεργειακά ποτά δεν είναι απαραίτητα για κανένα παιδί ή έφηβο.
- Μόλις τώρα Πυροσβεστικό Σώμα: Βγήκαν οι πίνακες – Ποιοι στέλνουν δικαιολογητικά
- 9 λεπτά πριν Απλήρωτοι λογαριασμοί νερού: Τι αλλάζει στις οφειλές – Το κρίσιμο εξάμηνο και η ΑΑΔΕ
- 15 λεπτά πριν Υπόθεση Μαζωνάκη: Η νέα κατάθεση που αλλάζει τα δεδομένα για όσα έγιναν στο ιατρείο
