ΕΑΜ: Η μυστική συνάντηση στην Αθήνα που οδήγησε στην ίδρυσή του

Σαν σήμερα, στις 27 Σεπτεμβρίου 1941, εκπρόσωποι τεσσάρων κομμάτων συναντήθηκαν στην κατεχόμενη Αθήνα και υπέγραψαν την ίδρυση του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου. Το ΚΚΕ, το Σοσιαλιστικό Κόμμα Ελλάδας, η Ένωση Λαϊκής Δημοκρατίας και το Αγροτικό Κόμμα Ελλάδας ένωσαν τις δυνάμεις τους με κεντρικό στόχο την απελευθέρωση της χώρας.

Πώς το ΕΑΜ έγινε μαζικό κίνημα αντίστασης

Η ίδρυση ήταν η αφετηρία. Στα χρόνια που ακολούθησαν, το ΕΑΜ οργάνωσε πολίτες σε πολλές περιοχές της Ελλάδας και ανέπτυξε δράση τόσο στις πόλεις όσο και στην ύπαιθρο. Μέσα από τις οργανώσεις του, κινητοποίησε ανθρώπους που ήθελαν να αντισταθούν στις δυνάμεις Κατοχής και να στηρίξουν όσους δοκιμάζονταν από τον πόλεμο και την πείνα.

Παράλληλα, ο Ελληνικός Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός (ΕΛΑΣ) ανέπτυξε ένοπλη δράση στα βουνά. Στις περιοχές όπου οι κατοχικές δυνάμεις έχασαν τον έλεγχο, το ΕΑΜ επιχείρησε να οργανώσει την καθημερινή ζωή και την τοπική διοίκηση.

Τι συνέβη μετά την Απελευθέρωση

Η αποχώρηση των κατακτητών το 1944 δεν έφερε πολιτική ηρεμία. Το ΕΑΜ συμμετείχε στην Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας, όμως οι διαφωνίες για την αποστράτευση των ένοπλων οργανώσεων οξύνθηκαν. Οι υπουργοί του αποχώρησαν από την κυβέρνηση και, τον Δεκέμβριο του 1944, η σύγκρουση στην Αθήνα εξελίχθηκε στα Δεκεμβριανά.

Ακολούθησε η Συμφωνία της Βάρκιζας και ο αφοπλισμός του ΕΛΑΣ. Για δεκαετίες, η θέση του ΕΑΜ στη δημόσια μνήμη συνδέθηκε με τις βαθιές διαιρέσεις που άφησαν τα γεγονότα της δεκαετίας του 1940. Το 1982, η Βουλή αναγνώρισε θεσμικά την Εθνική Αντίσταση κατά των στρατευμάτων Κατοχής.