Εξωδικαστικός μηχανισμός: Πώς σώζεται η πρώτη κατοικία

Νέα δυνατότητα για την προστασία της πρώτης κατοικίας μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού έχουν πλέον οφειλέτες με χρέη προς τράπεζες, servicers, Δημόσιο και ασφαλιστικά ταμεία.

Το νέο πλαίσιο δίνει τη δυνατότητα στον οφειλέτη να διαχωρίσει την κύρια κατοικία του από την υπόλοιπη ακίνητη περιουσία και να επιδιώξει ρύθμιση που θα διαμορφώνεται με βάση την αξία του ακινήτου που θέλει να διασώσει.

Η επιλογή αυτή μπορεί, ανάλογα με τα οικονομικά και περιουσιακά δεδομένα κάθε περίπτωσης, να οδηγήσει σε μεγαλύτερη διαγραφή χρέους και χαμηλότερη μηνιαία δόση.

Υπάρχει, ωστόσο, ένα σημαντικό αντάλλαγμα: ο οφειλέτης θα πρέπει να αποδεχθεί την εκούσια ρευστοποίηση της υπόλοιπης ακίνητης περιουσίας του, όπως ενός εξοχικού, ενός οικοπέδου ή ενός δεύτερου διαμερίσματος.

Πώς λειτουργεί η νέα διαδικασία

Κατά την υποβολή της αίτησης στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του εξωδικαστικού μηχανισμού, ο οφειλέτης μπορεί να δηλώσει ότι επιθυμεί να προστατεύσει την κύρια κατοικία του, διαχωρίζοντάς την από τα υπόλοιπα ακίνητα που διαθέτει.

Στη συνέχεια, η πρόταση ρύθμισης διαμορφώνεται λαμβάνοντας υπόψη την αξία της κύριας κατοικίας, ενώ για τα υπόλοιπα περιουσιακά στοιχεία προβλέπεται εκούσια ρευστοποίηση μέσω απλοποιημένης διαδικασίας.

Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να προκύψει μεγαλύτερο «κούρεμα» της συνολικής οφειλής και μικρότερη μηνιαία δόση, ώστε το χρέος που απομένει να μπορεί να εξυπηρετηθεί σε βάθος χρόνου.

Ειδική πρόβλεψη υπάρχει για τους ευάλωτους και επιλέξιμους οφειλέτες. Στις συγκεκριμένες περιπτώσεις, οι πιστωτές οφείλουν να υποβάλουν και εναλλακτική πρόταση που προβλέπει τη διάσωση της κύριας κατοικίας σε συνδυασμό με τη ρευστοποίηση άλλων ακινήτων.

Την τελική απόφαση, πάντως, λαμβάνει ο ίδιος ο οφειλέτης. Μπορεί να αποδεχθεί ή να απορρίψει την εναλλακτική πρόταση. Εάν δεν επιθυμεί να ρευστοποιήσει την υπόλοιπη περιουσία του, μπορεί να ακολουθήσει την κανονική πρόταση του εξωδικαστικού μηχανισμού.

Πότε προστατεύεται η πρώτη κατοικία

Καθοριστικό σημείο αποτελεί η υπογραφή της σύμβασης αναδιάρθρωσης.

Μετά την οριστικοποίηση της συμφωνίας, δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν από τους πιστωτές που συμμετέχουν στη ρύθμιση πράξεις αναγκαστικής εκτέλεσης ή πλειστηριασμού σε βάρος της κύριας κατοικίας, σύμφωνα με τους όρους της συμφωνίας.

Απαραίτητη προϋπόθεση είναι ο οφειλέτης να παραμένει συνεπής στην αποπληρωμή των δόσεων και να τηρεί όσα προβλέπει η ρύθμιση. Συνεπώς, η διατήρηση της προστασίας συνδέεται άμεσα με την τήρηση της συμφωνίας αναδιάρθρωσης.

Παράδειγμα: Χρέος 300.000 ευρώ και πρώτη κατοικία 150.000 ευρώ

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα οφειλέτη με συνολικό χρέος 300.000 ευρώ, κύρια κατοικία αξίας 150.000 ευρώ και πρόσθετη ακίνητη περιουσία αξίας 50.000 ευρώ.

Ο οφειλέτης υποβάλλει αίτηση στον εξωδικαστικό μηχανισμό και επιλέγει να προστατεύσει την κύρια κατοικία του. Παράλληλα, συναινεί στην εκούσια ρευστοποίηση των υπόλοιπων ακινήτων, συνολικής αξίας 50.000 ευρώ.

Στο συγκεκριμένο παράδειγμα, τα πρόσθετα ακίνητα ρευστοποιούνται για την ικανοποίηση των πιστωτών, ενώ από τον υπολογισμό της ρύθμισης προκύπτει διαγραφή χρέους ύψους 150.000 ευρώ.

Έτσι, από την αρχική οφειλή των 300.000 ευρώ απομένουν προς ρύθμιση 150.000 ευρώ, τα οποία μπορούν, ανάλογα με την περίπτωση και τους όρους της συμφωνίας, να αποπληρωθούν σε βάθος έως και 35 ετών.

Ο οφειλέτης, επομένως, διατηρεί την κύρια κατοικία αξίας 150.000 ευρώ, αποδέχεται τη ρευστοποίηση της πρόσθετης περιουσίας και περιορίζει σημαντικά το ποσό που καλείται να εξυπηρετήσει.

Τι πρέπει να προσέξουν οι οφειλέτες

Η νέα δυνατότητα δεν συνεπάγεται αυτόματο «κούρεμα» 50% ούτε σημαίνει ότι σε κάθε περίπτωση η οφειλή θα περιορίζεται στην αξία της πρώτης κατοικίας.

Το ύψος της διαγραφής, η μηνιαία δόση και οι υπόλοιποι όροι της ρύθμισης εξαρτώνται από τα εισοδήματα, την περιουσία, το συνολικό ύψος των χρεών και τα υπόλοιπα δεδομένα που λαμβάνονται υπόψη από τον εξωδικαστικό μηχανισμό.

Η σημαντική αλλαγή είναι ότι ένας οφειλέτης με περισσότερα ακίνητα αποκτά τη δυνατότητα να επιδιώξει τη διάσωση της κύριας κατοικίας του, επιλέγοντας παράλληλα εάν θα διαθέσει την υπόλοιπη ακίνητη περιουσία του για την επίτευξη ευνοϊκότερης ρύθμισης.

Για όσους επιλέξουν τη συγκεκριμένη λύση, το νέο μοντέλο στηρίζεται σε τρία βασικά σημεία: διατήρηση της πρώτης κατοικίας, εκούσια ρευστοποίηση των υπόλοιπων ακινήτων και διαμόρφωση μιας χαμηλότερης, βιώσιμης οφειλής που θα αποπληρώνεται σε βάθος χρόνου.

Μαρία Τριγώνη

Η Μαρία Τριγώνη σπούδασε Δημοσιογραφία. Έχει εργαστεί σε ειδησεογραφικές ιστοσελίδες Radar.gr, ενώ έχει αρθρογραφήσει σε πολιτιστικά και ταξιδιωτικά sites ExploringGreece.tv, Artviews.gr. Στο workenter.gr ασχολείται με το ελεύθερο ρεπορτάζ, ενώ καλύπτει και τη θεματολογία της κοινωνικής πολιτικής.

Όλα τα άρθρα

Περισσότερα:

Στα 3,275 δισ. ευρώ τα «φέσια» του Δημοσίου – Στο μικροσκόπιο οι καθυστερήσεις πληρωμών

Φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι με μία δήλωση: Τα 15 SOS της νέας απόφασης

ΕΑΕ 2026: Μήνυμα της ΑΑΔΕ σε 344.536 παραγωγούς – Τι πρέπει να κάνουν

Γρεβενά: Νέος πολυχώρος ψυχαγωγίας ύψους 470.000 ευρώ – Τι αλλάζει