Αυτοκατανάλωση: Φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι έως 800W – Τι αλλάζει για νοικοκυριά και επιχειρήσεις
Πιο εύκολη και προσιτή γίνεται η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας για ίδια χρήση, καθώς τίθεται σε ισχύ το νέο πλαίσιο αυτοκατανάλωσης για νοικοκυριά, επιχειρήσεις και αγρότες.
Η Υπουργική Απόφαση, την οποία υπογράφουν ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, και ο υφυπουργός, Νίκος Τσάφος, φέρνει για πρώτη φορά τα «φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι» έως 800 Watt, επιτρέπει την εγκατάσταση αυτόνομων μπαταριών και απλοποιεί τις διαδικασίες για όλα τα σχήματα αυτοκατανάλωσης.
Φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι έως 800 Watt
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τη δυνατότητα εγκατάστασης μικρών φωτοβολταϊκών συστημάτων σε κατοικίες και επιχειρήσεις.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει φωτοβολταϊκά μέγιστης ισχύος παραγωγής έως 800 Watt και εγκατεστημένης ισχύος έως 1.000 Watt. Τα συστήματα θα καλύπτουν αποκλειστικά τις ανάγκες του καταναλωτή και θα μπορούν να συνδυάζονται με μπαταρία.
Ωστόσο, η εγκατάσταση δεν ξεκινά αυτομάτως μόνο με τη δημοσίευση της απόφασης. Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να περιμένουν τις ειδικές προδιαγραφές ασφαλείας που θα δημοσιεύσει ο ΔΕΔΔΗΕ έως τις 31 Οκτωβρίου 2026.
Στη συνέχεια, ο ΔΕΔΔΗΕ θα ενεργοποιήσει ειδική ψηφιακή πύλη, μέσω της οποίας οι καταναλωτές θα γνωστοποιούν ηλεκτρονικά την εγκατάσταση.
Τι χρειάζεται για την εγκατάσταση
Για να συνδεθεί ένα φωτοβολταϊκό μπαλκονιού θα πρέπει να πληροί συγκεκριμένους τεχνικούς όρους. Ειδικότερα:
- μηχανικός ή εγκαταστάτης θα επιβεβαιώνει την τήρηση των προδιαγραφών ασφαλείας με υπεύθυνη δήλωση,
- η ηλεκτρική παροχή θα πρέπει να διαθέτει ενεργή Υπεύθυνη Δήλωση Εγκαταστάτη,
- ο ΔΕΔΔΗΕ θα τοποθετεί υποχρεωτικά έξυπνο μετρητή,
- το σύστημα θα πρέπει να συμμορφώνεται με τους κανόνες σύνδεσης και λειτουργίας που θα ανακοινώσουν ο ΔΕΔΔΗΕ και ο ΕΛΟΤ.
Παράλληλα, ο Διαχειριστής θα μπορεί να αποκλείει προσωρινά τη σύνδεση νέων συστημάτων σε τμήματα του δικτύου που δεν διαθέτουν επαρκή δυνατότητα απορρόφησης πρόσθετης παραγωγής.
Αυτόνομες μπαταρίες ακόμη και χωρίς φωτοβολταϊκό
Το νέο πλαίσιο ανοίγει τον δρόμο και για μεμονωμένα συστήματα αποθήκευσης. Αυτό σημαίνει ότι ένα νοικοκυριό ή μια επιχείρηση θα μπορεί να εγκαταστήσει μπαταρία χωρίς να διαθέτει φωτοβολταϊκό ή άλλο σταθμό Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.
Σε συνδυασμό με τα δυναμικά τιμολόγια ρεύματος, ο καταναλωτής θα μπορεί να αποθηκεύει ηλεκτρική ενέργεια από το δίκτυο όταν η τιμή είναι χαμηλότερη και να τη χρησιμοποιεί τις ώρες κατά τις οποίες το κόστος αυξάνεται.
Έτσι, η μπαταρία μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο περιορισμού του ενεργειακού κόστους. Το πραγματικό όφελος, πάντως, θα εξαρτάται από το τιμολόγιο, το προφίλ κατανάλωσης, την τιμή του εξοπλισμού και τον χρόνο απόσβεσης της επένδυσης.
Πώς λειτουργεί η αυτοκατανάλωση
Η λογική είναι απλή: το φωτοβολταϊκό παράγει ηλεκτρική ενέργεια και ο καταναλωτής τη χρησιμοποιεί πρώτα για να καλύψει τις δικές του ανάγκες.
Εάν η παραγωγή ξεπερνά την κατανάλωση, η πλεονάζουσα ενέργεια μπορεί, ανάλογα με το σχήμα και τη διαμόρφωση του συστήματος, είτε να αποθηκευτεί είτε να διοχετευτεί στο δίκτυο.
Για παράδειγμα, εάν μια μικρή επιχείρηση καταναλώνει 100 kWh και το φωτοβολταϊκό της παράγει 120 kWh κατά την ίδια περίοδο, οι πρώτες 100 kWh καλύπτουν τις ανάγκες της. Οι υπόλοιπες 20 kWh μπορούν να αποθηκευτούν σε μπαταρία ή να διατεθούν στο δίκτυο, σύμφωνα με τους όρους του αντίστοιχου σχήματος.
Όταν το φωτοβολταϊκό δεν παράγει αρκετή ενέργεια, ο καταναλωτής καλύπτει τη διαφορά από το δίκτυο και χρεώνεται βάσει του τιμολογίου του προμηθευτή του.
Ποιους αφορά το νέο πλαίσιο
Οι νέες ρυθμίσεις δεν περιορίζονται στα νοικοκυριά. Αφορούν επίσης:
- επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες,
- αγρότες,
- πολυκατοικίες και συγκροτήματα κατοικιών,
- Ενεργειακές Κοινότητες,
- Οργανισμούς Τοπικής Αυδιοίκησης,
- φορείς της Γενικής Κυβέρνησης,
- παρόχους υπηρεσιών ύδατος,
- κοινωφελή ιδρύματα και άλλους φορείς του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.
Παράλληλα, το νέο καθεστώς διευκολύνει τη συλλογική αυτοκατανάλωση σε πολυκατοικίες, ενώ επιτρέπει, υπό προϋποθέσεις, την ανάπτυξη σταθμού από τρίτο πρόσωπο προς όφελος του αυτοκαταναλωτή.
Οι αλλαγές σε net metering και net billing
Η απόφαση οργανώνει και αποσαφηνίζει όλα τα βασικά σχήματα αυτοκατανάλωσης:
- ενεργειακό συμψηφισμό – net metering,
- εικονικό ενεργειακό συμψηφισμό – virtual net metering,
- ταυτοχρονισμένο συμψηφισμό – net billing,
- εικονικό ταυτοχρονισμένο συμψηφισμό – virtual net billing,
- συλλογική αυτοκατανάλωση.
Επιπλέον, επιτρέπει υπό όρους τη μετάβαση από ένα σχήμα αυτοκατανάλωσης σε άλλο, καθώς και τη συμμετοχή μιας παροχής σε περισσότερους σταθμούς.
Οι μεταβατικές διατάξεις καλύπτουν και έργα που έχουν ήδη δρομολογηθεί, ώστε να ολοκληρωθούν χωρίς αιφνίδιες αλλαγές στους κανόνες ή πρόσθετο κόστος για τους αυτοκαταναλωτές.
Τι αλλάζει για τις πολυκατοικίες
Το νέο πλαίσιο διευκολύνει την κοινή παραγωγή και κατανάλωση ενέργειας σε πολυκατοικίες και συγκροτήματα κατοικιών.
Παράλληλα, επιτρέπει τη συμμετοχή καταναλωτών που εκπροσωπούνται από διαφορετικούς προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας. Με αυτόν τον τρόπο περιορίζει ένα πρακτικό εμπόδιο που δυσκόλευε την ανάπτυξη συλλογικών σχημάτων αυτοκατανάλωσης.
Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει, ωστόσο, να εξετάζουν ξεχωριστά τα ζητήματα συναίνεσης, νομιμότητας της εγκατάστασης, ασφάλειας και χρήσης των κοινόχρηστων χώρων.
Ειδικό καθεστώς για δήμους και δημόσιους φορείς
Η απόφαση θεσπίζει ειδική διαδικασία για δήμους, δημόσιους φορείς και κοινωφελείς οργανισμούς.
Μέσω net billing ή virtual net billing, οι φορείς θα μπορούν να καλύπτουν ενεργειακές ανάγκες εγκαταστάσεων όπως:
- σχολεία,
- κέντρα υγείας και νοσοκομεία,
- αθλητικά κέντρα,
- δίκτυα οδοφωτισμού,
- εγκαταστάσεις ύδρευσης και αποχέτευσης.
Το οικονομικό όφελος από την αυτοκατανάλωση θα αποτυπώνεται στους λογαριασμούς ρεύματος ως έκπτωση, μειώνοντας τις ενεργειακές δαπάνες των φορέων.
Έξυπνοι μετρητές και ηλεκτρονικό μητρώο
Το νέο καθεστώς προβλέπει την ταχύτερη εγκατάσταση έξυπνων μετρητών για όσους συμμετέχουν σε σχήματα αυτοκατανάλωσης.
Ταυτόχρονα, ενεργοποιείται το Ηλεκτρονικό Μητρώο Αυτοκαταναλωτών Ενέργειας, στο οποίο θα καταχωρίζονται οι αυτοκαταναλωτές, οι παροχές και οι σταθμοί παραγωγής.
Με τη ψηφιοποίηση των διαδικασιών, το ΥΠΕΝ επιδιώκει να μειώσει τη γραφειοκρατία, να επιταχύνει την ανταλλαγή δεδομένων και να βελτιώσει την εκκαθάριση της παραγόμενης και καταναλισκόμενης ενέργειας.
Νέα χρηματοδότηση για την αυτοκατανάλωση
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας σχεδιάζει να διαθέσει επιπλέον 476 εκατ. ευρώ μέσω του Ταμείου Απανθρακοποίησης των Νήσων. Στόχος είναι να ενισχύσει την αυτοκατανάλωση και την αποθήκευση ενέργειας, περιορίζοντας ταυτόχρονα το κόστος ηλεκτρισμού στα νησιά.
Παράλληλα, έχουν ήδη διατεθεί περισσότερα από 170 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας για τα προγράμματα «Φωτοβολταϊκά στη Στέγη», «Φωτοβολταϊκά στο Χωράφι» και «Αποθήκευση στις Επιχειρήσεις».
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΥΠΕΝ, από το 2020 έχουν τεθεί σε λειτουργία 38.812 συστήματα αυτοκατανάλωσης, συνολικής ισχύος 1.128 MW. Αντίθετα, την περίοδο 2015-2019 είχαν ενεργοποιηθεί 1.772 συστήματα, ισχύος 36 MW.
Πότε μπορούν να ξεκινήσουν οι ενδιαφερόμενοι
Το νέο πλαίσιο τίθεται σε εφαρμογή με τη δημοσίευση της Υπουργικής Απόφασης. Νοικοκυριά, επιχειρήσεις και φορείς μπορούν να προχωρούν στις διαδικασίες για σταθμούς ΑΠΕ με ή χωρίς μπαταρία, καθώς και για αυτόνομα συστήματα αποθήκευσης.
Για τα φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι, όμως, απαιτείται ένα ακόμη βήμα: η δημοσίευση των προδιαγραφών ασφαλείας από τον ΔΕΔΔΗΕ. Η σχετική προθεσμία έχει οριστεί για τις 31 Οκτωβρίου 2026.
Επομένως, όσοι ενδιαφέρονται για ένα σύστημα έως 800 Watt θα πρέπει αρχικά να περιμένουν τις τεχνικές οδηγίες και, πριν προχωρήσουν σε αγορά ή σύνδεση εξοπλισμού, να ελέγξουν αν η παροχή και η εγκατάστασή τους πληρούν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις.
Οι βασικές απαντήσεις σε 5 ερωτήσεις
Μπορώ να βάλω σήμερα φωτοβολταϊκό στο μπαλκόνι;
Όχι ακόμη. Πρέπει πρώτα να δημοσιευτούν οι προδιαγραφές ασφαλείας του ΔΕΔΔΗΕ και να ενεργοποιηθεί η προβλεπόμενη ηλεκτρονική διαδικασία.
Ποια είναι η μέγιστη ισχύς;
Η μέγιστη ισχύς παραγωγής ορίζεται στα 800 Watt, ενώ η εγκατεστημένη ισχύς μπορεί να φτάνει έως τα 1.000 Watt.
Χρειάζομαι οπωσδήποτε μπαταρία;
Όχι. Το φωτοβολταϊκό μπορεί να λειτουργεί χωρίς μπαταρία. Ωστόσο, η αποθήκευση επιτρέπει στον καταναλωτή να χρησιμοποιεί αργότερα την ενέργεια που δεν κατανάλωσε τη στιγμή της παραγωγής.
Μπορώ να εγκαταστήσω μόνο μπαταρία;
Ναι. Το νέο πλαίσιο επιτρέπει μεμονωμένα συστήματα αποθήκευσης χωρίς φωτοβολταϊκό, αποκλειστικά για την κάλυψη ιδίων αναγκών.
Μειώνεται αυτόματα ο λογαριασμός ρεύματος;
Η αυτοκατανάλωση μπορεί να περιορίσει την ενέργεια που αγοράζει ο καταναλωτής από το δίκτυο. Ωστόσο, το τελικό όφελος εξαρτάται από την κατανάλωση, την παραγωγή, το τιμολόγιο ρεύματος, την ύπαρξη μπαταρίας και το κόστος εγκατάστασης.
- 42 λεπτά πριν Παναθηναϊκός: 20 μέρες εκτός ο Ταμπόρδα – Υπέστη θλάση β΄ βαθμού
- 55 λεπτά πριν Είσοδος ελεύθερη για τη θεατρική παράσταση “Μη ξεχνάς” στην Καλαμαριά
- 1 ώρα πριν Τι είναι τα βιοκλιματικά σχολεία – 17 δημιουργούνται στην Κεντρική Μακεδονία, πότε παραδίδονται
