«Ελλάδα 2.0»: Στην τελική ευθεία το πρόγραμμα των 36 δισ. ευρώ
Στην πιο κρίσιμη φάση της υλοποίησής του εισέρχεται το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», ένα πρόγραμμα που συνδέει ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, δημόσιες επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις σε βασικούς τομείς του κράτους και της οικονομίας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασαν στο Υπουργικό Συμβούλιο ο υπουργός Επικρατείας, Άκης Σκέρτσος, και ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, η Ελλάδα έχει λάβει μέχρι σήμερα 24,6 δισ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Παράλληλα, έχει εκπληρώσει 253 ορόσημα και στόχους, συνυπολογίζοντας το αναθεωρημένο όγδοο αίτημα επιχορηγήσεων και το έβδομο αίτημα πληρωμής για το σκέλος των δανείων.
Οι πληρωμές μέσω του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, μαζί με τα δανειακά κεφάλαια που έχουν ήδη εκταμιευθεί, ανέρχονται συνολικά σε 28,4 δισ. ευρώ. Κυβερνητικός στόχος παραμένει η αξιοποίηση ολόκληρου του εθνικού πακέτου των 36 δισ. ευρώ έως το τέλος του έτους.
Το κρίσιμο ορόσημο των επόμενων ημερών
Η κυβέρνηση αναμένει ότι μέχρι το τέλος της εβδομάδας θα έχουν ολοκληρωθεί και παραδοθεί όλα τα επενδυτικά και μεταρρυθμιστικά ορόσημα που παραμένουν σε εκκρεμότητα.
Η εξέλιξη αυτή θα ανοίξει τον δρόμο για την κατάθεση των τελικών αιτημάτων πληρωμής προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Πρόκειται για το τελευταίο και πιο απαιτητικό στάδιο ενός προγράμματος που συνοδεύεται από συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα, ποσοτικούς στόχους και διαρκή ευρωπαϊκό έλεγχο.
Ωστόσο, το βασικό ερώτημα δεν αφορά μόνο το ποσοστό απορρόφησης. Αφορά κυρίως το μόνιμο αποτύπωμα που θα αφήσουν οι επενδύσεις και οι μεταρρυθμίσεις μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης.
Από την Έκθεση Πισσαρίδη στο «Ελλάδα 2.0»
Σημαντικό μέρος του σχεδιασμού του προγράμματος βασίστηκε στις προτάσεις της Επιτροπής Πισσαρίδη. Η κυβέρνηση είχε αναθέσει το 2020 στην επιτροπή, υπό τον νομπελίστα οικονομολόγο Χριστόφορο Πισσαρίδη, να καταρτίσει ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο για τη βιώσιμη ανάπτυξη, την αύξηση των εισοδημάτων και τον εκσυγχρονισμό του κράτους.
Αυτή τη φορά, αρκετές από τις προτάσεις πέρασαν από τη θεωρία στην εφαρμογή. Εντάχθηκαν στο «Ελλάδα 2.0» και συνδέθηκαν με συγκεκριμένες πολιτικές, επενδύσεις, προθεσμίες και μετρήσιμα αποτελέσματα.
Σύμφωνα με μελέτη του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών, η οποία δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο του 2025, από τις 525 συστάσεις της Έκθεσης Πισσαρίδη σε 23 πεδία δημόσιας πολιτικής, οι 432 είτε έχουν υλοποιηθεί είτε βρίσκονται σε διαδικασία εφαρμογής. Το ποσοστό αντιστοιχεί στο 83% του συνόλου.
Πού φαίνονται οι αλλαγές στην καθημερινότητα
Το κυβερνητικό επιτελείο εστιάζει σε συγκεκριμένους δείκτες, επιχειρώντας να δείξει ότι το Ταμείο Ανάκαμψης δεν περιορίστηκε στη χρηματοδότηση έργων, αλλά επιτάχυνε αλλαγές που επηρεάζουν άμεσα πολίτες και επιχειρήσεις.
Φορολογία και περιορισμός της φοροδιαφυγής
Η ΑΑΔΕ έχει ολοκληρώσει 489.370 διασυνδέσεις ταμειακών μηχανών με POS. Σύμφωνα με τα κυβερνητικά στοιχεία, τα έσοδα από ΦΠΑ αυξήθηκαν κατά 13,1% στο πρώτο εξάμηνο του 2026 σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Η αύξηση μεταφράζεται σε επιπλέον έσοδα 1,69 δισ. ευρώ.
Την ίδια ώρα, το κενό ΦΠΑ, δηλαδή τα έσοδα που χάνει το Δημόσιο εξαιτίας της μη καταβολής του φόρου, υποχώρησε στο 9%, από 25% το 2019, προσεγγίζοντας πλέον τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Απασχόληση και Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας
Στην αγορά εργασίας, η κυβέρνηση αποδίδει στις ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης μέρος της δημιουργίας περισσότερων από 500.000 νέων θέσεων εργασίας. Παράλληλα, αναφέρει ότι η γενική ανεργία, όπως και η ανεργία των νέων και των γυναικών, μειώθηκε κατά 50%.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας. Στο πρώτο εξάμηνο του 2026 καταγράφηκαν 4,5 εκατ. ώρες υπερωριακής απασχόλησης, ενώ το 2025 είχαν δηλωθεί περισσότερες από 7 εκατ. ώρες. Για λόγους σύγκρισης, το 2021 οι καταγεγραμμένες υπερωρίες δεν ξεπερνούσαν τα 1,7 εκατ. ώρες.
Ψηφιακό Δημόσιο και gov.gr
Η ψηφιοποίηση αποτελεί έναν από τους κεντρικούς πυλώνες του «Ελλάδα 2.0». Η Ελλάδα, η οποία το 2019 βρισκόταν στην 26η θέση μεταξύ των 27 κρατών-μελών της ΕΕ, έχει πλέον ξεπεράσει, σύμφωνα με την κυβερνητική παρουσίαση, τον ευρωπαϊκό μέσο όρο σε επιμέρους δείκτες ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών, δικτύων 5G και ψηφιακής υγείας.
Οι 20 δημοφιλέστερες υπηρεσίες του gov.gr εκτιμάται ότι εξοικονομούν περίπου 312,2 εκατ. ευρώ. Επιπλέον, περιορίζουν τη χρήση χαρτιού κατά 62,5 εκατ. φύλλα και μειώνουν τις μετακινήσεις των πολιτών κατά 19,1 εκατομμύρια.
Ενέργεια και πράσινη μετάβαση
Οι επενδύσεις στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις και στα δίκτυα άλλαξαν σταδιακά τη θέση της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό ενεργειακό χάρτη.
Κατά την κυβερνητική αποτίμηση, η χώρα εμφανίζει πλέον τιμές χονδρικής και λιανικής ηλεκτρικής ενέργειας κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Παράλληλα, έως το 2024 πέρασε από τη θέση του καθαρού εισαγωγέα σε εκείνη του καθαρού εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας. Η αλλαγή αυτή επηρεάζει τόσο την ενεργειακή ασφάλεια όσο και το εμπορικό ισοζύγιο.
Δικαιοσύνη και ταχύτερη απονομή αποφάσεων
Ο νέος Δικαστικός Χάρτης, οι παρεμβάσεις στην πολιτική και την ποινική δικονομία, η εξωδικαστική επίλυση διαφορών και η ψηφιοποίηση των υπηρεσιών έχουν στόχο να περιορίσουν τις καθυστερήσεις στην απονομή της Δικαιοσύνης.
Στα Πρωτοδικεία Αθηνών και Θεσσαλονίκης, ο χρόνος έκδοσης αποφάσεων μειώθηκε κατά 50%, σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, ενώ ο δείκτης εκκαθάρισης υποθέσεων ξεπέρασε το 100%. Επιπλέον, οι συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προς την Ελλάδα στο πλαίσιο της έκθεσης για το κράτος δικαίου μειώθηκαν από επτά σε τέσσερις.
Κτηματολόγιο: Κάλυψη στο 98,83%
Η κτηματογράφηση έχει φτάσει στο 98,83%, έναντι 39% το 2019. Παράλληλα, το 99% της χώρας διαθέτει πλέον Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η μετάβαση σε ένα ενιαίο ψηφιακό σύστημα.
Η ολοκλήρωση του Κτηματολογίου θεωρείται μία από τις σημαντικότερες θεσμικές εκκρεμότητες των τελευταίων δεκαετιών, καθώς επηρεάζει τις μεταβιβάσεις ακινήτων, τις επενδύσεις, τον χωροταξικό σχεδιασμό και την ασφάλεια της ιδιοκτησίας.
Υγεία: Πρόληψη, χειρουργεία και ανακαινίσεις
Μέσω του προγράμματος «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» έχουν πραγματοποιηθεί 6,86 εκατ. προληπτικές εξετάσεις και έχουν προκύψει 274.410 έγκαιρα ευρήματα. Περισσότεροι από τους μισούς πολίτες έχουν εγγραφεί σε προσωπικό γιατρό, ενώ η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι έχει περιοριστεί σημαντικά η λίστα των εκκρεμών χειρουργείων, χωρίς αναμονές που υπερβαίνουν τους τέσσερις μήνες.
Ταυτόχρονα, λειτουργεί παραγωγικά ο ψηφιακός φάκελος ασθενούς, ενώ έχουν ολοκληρωθεί περισσότερες από 230 ανακαινίσεις σε νοσοκομεία, κέντρα υγείας και άλλες υγειονομικές δομές σε ολόκληρη τη χώρα.
Εκπαίδευση και ψηφιακά εργαλεία
Περισσότεροι από 39.000 διαδραστικοί πίνακες έχουν εγκατασταθεί σε σχολικές μονάδες, από την Ε΄ Δημοτικού έως τη Γ΄ Λυκείου. Επιπλέον, περίπου 410.000 χρήστες έχουν εγγραφεί στο δωρεάν Ψηφιακό Φροντιστήριο.
Στόχος των παρεμβάσεων είναι να ενισχυθεί η πρόσβαση σε σύγχρονα εκπαιδευτικά εργαλεία και να περιοριστούν οι ανισότητες μεταξύ μαθητών και περιοχών.
Πολιτικές για τα άτομα με αναπηρία
Η πιλοτική δράση του Προσωπικού Βοηθού μετατρέπεται σε μόνιμη δημόσια πολιτική. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται η Ψηφιακή Κάρτα Αναπηρίας και το πρόγραμμα λειτουργικής αναβάθμισης κατοικιών για άτομα με αναπηρία.
Οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις επιδιώκουν να ενισχύσουν την αυτονομία, την προσβασιμότητα και την ισότιμη συμμετοχή στην κοινωνική και οικονομική ζωή.
Επενδύσεις και χρηματοδοτήσεις 46,6 δισ. ευρώ
Το «Ελλάδα 2.0» δεν χρηματοδοτεί μόνο δημόσια έργα. Μέσω χαμηλότοκων επιχειρηματικών δανείων, εγγυήσεων του InvestEU, επενδυτικών κεφαλαίων και στεγαστικών προγραμμάτων, αναμένεται να κινητοποιήσει συνολικά επενδύσεις και χρηματοδοτήσεις ύψους 46,6 δισ. ευρώ.
Η συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα αποτελεί βασικό μέρος του σχεδιασμού. Επιχειρήσεις συμμετέχουν τόσο ως ανάδοχοι έργων όσο και ως επενδυτές, αξιοποιώντας τα χρηματοδοτικά εργαλεία του Ταμείου για πράσινες, ψηφιακές και παραγωγικές επενδύσεις.
Το πολιτικό στοίχημα μετά την απορρόφηση
Ο Άκης Σκέρτσος χαρακτήρισε την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης «σημαντική εθνική επιτυχία», επισημαίνοντας ότι η αξία του προγράμματος δεν περιορίζεται στους ευρωπαϊκούς πόρους. Όπως υπογράμμισε, το κρίσιμο αποτέλεσμα αφορά τις μεταρρυθμίσεις που αλλάζουν τη λειτουργία του κράτους, της οικονομίας και της κοινωνίας.
Ο υπουργός Επικρατείας έθεσε, παράλληλα, το επόμενο πολιτικό στοίχημα: οι αλλαγές να αποκτήσουν διάρκεια και να συνεχίσουν να παράγουν αποτελέσματα μετά τη λήξη της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης.
Από την πλευρά του, ο Νίκος Παπαθανάσης χαρακτήρισε το «Ελλάδα 2.0» τη μεγαλύτερη αναπτυξιακή παρέμβαση των τελευταίων δεκαετιών. Τόνισε ότι το πρόγραμμα ενισχύει τις υποδομές, δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας και στηρίζει την επιχειρηματικότητα, ενώ παράλληλα επιχειρεί να μετατρέψει την οικονομική μεγέθυνση σε μόνιμο κοινωνικό όφελος.
Η γενική γραμματέας Συντονισμού Εύη Δραμαλιώτη στάθηκε στις θεσμικές αλλαγές που αναμένεται να παραμείνουν ενεργές μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται το Κτηματολόγιο, ο νέος Δικαστικός Χάρτης, η επέκταση του Προσωπικού Βοηθού και τα ειδικά χωροταξικά πλαίσια για τον τουρισμό, τις ΑΠΕ και τη βιομηχανία.
Τέλος, ο διοικητής της Ειδικής Υπηρεσίας του Ταμείου Ανάκαμψης Ορέστης Καβαλάκης επισήμανε ότι όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς εργάζονται για την έγκαιρη υποβολή των τελευταίων αιτημάτων πληρωμής στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
- 1 ώρα πριν Χάρακας Αττικής: Αναγκαστική προσγείωση ελικοπτέρου λόγω μηχανικής βλάβης
- 1 ώρα πριν Καλαφάτης από το AI Hub της Deloitte: «Δημιουργούμε ευκαιρίες εξέλιξης για τη νέα γενιά»
- 1 ώρα πριν «Ελλάδα 2.0»: Στην τελική ευθεία το πρόγραμμα των 36 δισ. ευρώ
