Ιδιωτικά πανεπιστήμια: Νέα προσφυγή στο ΣτΕ για 7 άδειες – Πού εντοπίζεται το νομικό κώλυμα
Νέα δικαστική εξέλιξη φέρνει ξανά τα ιδιωτικά πανεπιστήμια στην Ελλάδα στο προσκήνιο. Αίτηση ακύρωσης που κατατέθηκε στο Συμβούλιο της Επικρατείας στρέφεται κατά των αδειών εγκατάστασης και λειτουργίας επτά παραρτημάτων πανεπιστημίων του εξωτερικού.
Την προσφυγή κατέθεσε ο καθηγητής Διοικητικού Δικαίου στη Νομική Σχολή του ΕΚΠΑ και δικηγόρος Πάνος Λαζαράτος. Ο ίδιος αμφισβητεί τη νομιμότητα των αποφάσεων που εξέδωσε το υπουργείο Παιδείας στις 29 Ιουλίου 2026 για τη λειτουργία επτά Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης – ΝΠΠΕ.
Το κρίσιμο σημείο, πάντως, δεν αφορά την ακαδημαϊκή αξία των πανεπιστημίων. Η προσφυγή εστιάζει στον τρόπο με τον οποίο οι αρμόδιες αρχές εξέτασαν τους φακέλους, αξιολόγησαν τα προγράμματα σπουδών και τελικά χορήγησαν τις άδειες.
Ποια επτά πανεπιστήμια αφορά η προσφυγή
Η νέα αίτηση ακύρωσης αφορά τις άδειες των παρακάτω πανεπιστημιακών παραρτημάτων και συνεργασιών:
| Ίδρυμα ή πανεπιστημιακό παράρτημα | Κεντρικό ζήτημα που θέτει η προσφυγή |
|---|---|
| Roger Williams University – Deree | Νομιμότητα του οδηγού αξιολόγησης και πληρότητα φακέλου |
| Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου | Νομιμότητα της διαδικασίας πιστοποίησης των προγραμμάτων |
| Georgetown University Ελλάδος | Απουσία εξειδικευμένων ποσοτικών κριτηρίων |
| Université Sorbonne Paris Nord – IdEF | Διαδικασία αξιολόγησης και τήρηση των κανόνων δημοσιότητας |
| University of Essex – Aegean College | Εγκυρότητα του κανονιστικού πλαισίου πιστοποίησης |
| University of Derby – Mediterranean College | Έλεγχος υποδομών και εφαρμογή των κριτηρίων της ΕΘΑΑΕ |
| Iowa State University – Αμερικανική Γεωργική Σχολή | Νομιμότητα του θεσμικού πλαισίου αξιολόγησης |
Οι παραπάνω λόγοι αποτυπώνουν τους ισχυρισμούς που προβάλλει η προσφυγή. Δεν αποτελούν τελεσίδικες κρίσεις, καθώς το ΣτΕ καλείται πλέον να εξετάσει τη βασιμότητά τους.
Ποιο είναι το βασικό νομικό κώλυμα
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο νόμος 5094/2024, ο οποίος καθορίζει τα δικαιολογητικά και τις προϋποθέσεις για την αδειοδότηση των μη κρατικών πανεπιστημίων.
Σύμφωνα με την επιχειρηματολογία του προσφεύγοντος, κάθε υποψήφιο παράρτημα οφείλει να καταθέτει έναν πλήρη δεύτερο υποφάκελο. Σε αυτόν πρέπει να περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων:
- ο εσωτερικός κανονισμός λειτουργίας,
- τα προγράμματα σπουδών,
- οι διοικητικές και υποστηρικτικές υπηρεσίες,
- τα κριτήρια εισαγωγής των φοιτητών,
- οι μέθοδοι εξέτασης και αξιολόγησης,
- η προβλεπόμενη διάρκεια των σπουδών,
- το σχέδιο ανάπτυξης των προγραμμάτων.
Τα στοιχεία αυτά δεν λειτουργούν ως απλά τυπικά δικαιολογητικά. Αντίθετα, η Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης – ΕΘΑΑΕ οφείλει να τα αξιολογήσει πριν διατυπώσει τη σύμφωνη γνώμη της, η οποία αποτελεί κρίσιμο βήμα για την έκδοση κάθε άδειας.
Η προσφυγή υποστηρίζει ότι ορισμένοι αρχικοί φάκελοι παρουσίαζαν ασάφειες ή ελλείψεις και ότι, σε κάποιες περιπτώσεις, τα προγράμματα σπουδών μεταβλήθηκαν κατά τη διάρκεια της διαδικασίας. Εφόσον το ΣτΕ δεχθεί ότι η αξιολόγηση στηρίχθηκε σε μη νόμιμα ή αόριστα κριτήρια, μπορεί να προκύψει ζήτημα νομιμότητας για τις διοικητικές πράξεις που ακολούθησαν.
Γιατί η απόφαση 48136/2024 βρίσκεται στο επίκεντρο
Καθοριστικό ρόλο στη νέα δικαστική διαμάχη παίζει η απόφαση 48136/17.12.2024 της ΕΘΑΑΕ. Η συγκεκριμένη πράξη περιέγραψε τα κριτήρια, τους δείκτες και τις προϋποθέσεις για την αξιολόγηση και πιστοποίηση των προπτυχιακών προγραμμάτων των ΝΠΠΕ.
Ωστόσο, η προσφυγή υποστηρίζει ότι μέρος αυτών των κριτηρίων διατυπώθηκε με γενικό και αόριστο τρόπο. Επομένως, προκύπτει το εξής κρίσιμο ερώτημα: Μπορούν οι άδειες των επτά νέων παραρτημάτων να θεωρηθούν νόμιμες, εάν η αξιολόγησή τους στηρίχθηκε σε πλαίσιο που δεν περιείχε επαρκώς συγκεκριμένα ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια;
Την απάντηση θα δώσει το Συμβούλιο της Επικρατείας. Μέχρι τότε, οι σχετικές άδειες δεν πρέπει να παρουσιάζονται ως ακυρωμένες, αφού η κατάθεση μιας αίτησης ακύρωσης δεν προδικάζει την απόφαση του δικαστηρίου.
Τι έχει ήδη αποφασίσει το ΣτΕ για τρία ΝΠΠΕ
Το δικαστικό ενδιαφέρον εντείνουν οι αποφάσεις 1167–1172/2026 του Γ΄ Τμήματος του ΣτΕ. Με αυτές ακυρώθηκαν συγκεκριμένες άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας, καθώς και αποφάσεις πιστοποίησης προγραμμάτων σπουδών που αφορούσαν τρία ΝΠΠΕ.
Ειδικότερα, με τις αποφάσεις 1167 και 1169/2026 το δικαστήριο ακύρωσε άδειες επειδή ο ΕΟΠΠΕΠ δεν είχε επιβεβαιώσει εγκαίρως ότι τα παραρτήματα συμμορφώθηκαν με παρατηρήσεις για τις κτηριακές υποδομές τους.
Παράλληλα, με την απόφαση 1171/2026 το ΣτΕ εντόπισε ζήτημα στη σύνθεση της διαδικασίας αξιολόγησης. Συγκεκριμένα, έκρινε ότι σχέση μέλους της αρμόδιας επιτροπής με ενδιαφερόμενο εκπαιδευτικό φορέα μπορούσε να δημιουργήσει υπόνοια μεροληψίας.
Επιπλέον, οι αποφάσεις 1168, 1170 και 1172/2026 ακύρωσαν πιστοποιήσεις προγραμμάτων σπουδών. Το δικαστήριο έκρινε, μεταξύ άλλων, ότι τα στοιχεία της απόφασης 48136/2024 δεν αποτελούσαν τα συγκεκριμένα ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια που απαιτούσε ο νόμος.
Ωστόσο, το ΣτΕ δεν ακύρωσε συνολικά τον θεσμό των ΝΠΠΕ. Αντίθετα, επανέλαβε ότι το Σύνταγμα δεν απαγορεύει τη λειτουργία παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων υπό τις προϋποθέσεις του ειδικού νομοθετικού πλαισίου.
Τι σημαίνει η νέα προσφυγή για φοιτητές και γονείς
Το βασικό ερώτημα για φοιτητές και οικογένειες είναι εάν η νέα δικαστική εξέλιξη επηρεάζει άμεσα τις εγγραφές και το επόμενο ακαδημαϊκό έτος.
Σε αυτή τη φάση, η προσφυγή ανοίγει δικαστικό έλεγχο, αλλά δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με ακύρωση ή αναστολή των επτά αδειών. Συνεπώς, οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να παρακολουθούν:
- τις επίσημες ανακοινώσεις του υπουργείου Παιδείας,
- τις αποφάσεις και τις οδηγίες της ΕΘΑΑΕ,
- την εξέλιξη της υπόθεσης στο ΣτΕ,
- το καθεστώς πιστοποίησης κάθε προγράμματος σπουδών,
- τους όρους εγγραφής και αναγνώρισης των τίτλων.
Ο Πάνος Λαζαράτος υποστηρίζει ότι η δικαστική παρέμβασή του στοχεύει στη διαμόρφωση ενός σαφούς και νόμιμου πλαισίου, ώστε οι φοιτητές και οι γονείς να γνωρίζουν ότι τα προγράμματα σπουδών έχουν αξιολογηθεί με έγκυρα κριτήρια.
Η θέση του υπουργείου Παιδείας
Από την πλευρά του, ο υφυπουργός Παιδείας Νίκος Παπαϊωάννου έχει διαβεβαιώσει ότι το ακαδημαϊκό έτος δεν θα χαθεί και ότι τα προγράμματα σπουδών θα εξεταστούν με νέα κανονιστική διαδικασία.
Το υπουργείο διαχωρίζει τον έλεγχο των συγκεκριμένων διοικητικών πράξεων από τη συνταγματικότητα του θεσμού. Παράλληλα, δηλώνει ότι οι αρμόδιοι φορείς θα προχωρήσουν στις απαραίτητες ενέργειες συμμόρφωσης προς τις δικαστικές αποφάσεις.
Ποιο είναι το επόμενο βήμα
Το ΣτΕ καλείται τώρα να κρίνει εάν οι πλημμέλειες που εντοπίστηκαν στις προηγούμενες υποθέσεις επηρεάζουν και τη διαδικασία αδειοδότησης των επτά νέων ΝΠΠΕ.
Εάν το δικαστήριο δεχθεί τους λόγους ακύρωσης, η διοίκηση ενδέχεται να χρειαστεί να επαναλάβει επιμέρους στάδια της διαδικασίας με σαφέστερα κριτήρια. Εάν τους απορρίψει, οι άδειες θα παραμείνουν σε ισχύ.
Σε κάθε περίπτωση, η νέα δικαστική διαμάχη δεν κρίνει μόνο το μέλλον επτά πανεπιστημιακών παραρτημάτων. Εξετάζει, κυρίως, εάν η Πολιτεία εφάρμοσε με ακρίβεια και διαφάνεια το πλαίσιο που η ίδια θέσπισε.
Δείτε το βίντεο
- 14 λεπτά πριν Υπουργείο Πολιτισμού: Προσλήψεις για έξι ειδικότητες με πέντε προκηρύξεις
- 27 λεπτά πριν Αγρότες και επαγγελματίες: Συντάξεις 250 ευρώ για τους αγρότες, 800 ευρώ μετά από 40 χρόνια δουλειάς
- 42 λεπτά πριν Meta στο εδώλιο: Τι κατηγορίες αντιμετωπίζει για Facebook και Instagram
