IRIS και χαρτζιλίκι: Φορολογείται ή όχι; Τι ξεκαθαρίζει η ΑΑΔΕ

Τα χρήματα που στέλνουν γονείς ή παππούδες σε παιδιά και εγγόνια μέσω IRIS δεν φορολογούνται αυτομάτως. Η ΑΑΔΕ έδωσε νέες διευκρινίσεις, βάζοντας τέλος στη σύγχυση που προκάλεσαν δημοσιεύματα και αναρτήσεις για τη φορολογική αντιμετώπιση του χαρτζιλικιού.

Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις, οι μεταφορές μικρών ποσών μεταξύ συγγενών ή οικείων προσώπων δεν συγκεντρώνουν ιδιαίτερο φορολογικό ενδιαφέρον, ανεξάρτητα από το εάν πραγματοποιούνται μέσω IRIS ή με άλλη τραπεζική μέθοδο.

Ωστόσο, η φορολογική αρχή μπορεί να εξετάσει μια περίπτωση όταν διαπιστώσει επαναλαμβανόμενες συναλλαγές, μεγαλύτερα ποσά ή ένα μοτίβο που παραπέμπει σε καταχρηστική πρακτική.

Χαρτζιλίκι μέσω IRIS: Μπαίνει φόρος;

Η απάντηση είναι ξεκάθαρη για τις συνηθισμένες οικογενειακές συναλλαγές. Τα μικροποσά που καταβάλλουν γονείς ή παππούδες για το χαρτζιλίκι, τις σπουδές ή τα καθημερινά έξοδα παιδιών και εγγονών δεν αποτελούν από μόνα τους αιτία φορολόγησης.

Επομένως, μια περιστασιακή μεταφορά για φαγητό, μετακίνηση, λογαριασμούς ή άλλα βασικά έξοδα δεν μετατρέπεται αυτόματα σε φορολογητέα δωρεά μόνο και μόνο επειδή έγινε ηλεκτρονικά.

Παράλληλα, η ΑΑΔΕ δεν έχει ανακοινώσει ένα συγκεκριμένο αριθμητικό όριο κάτω από το οποίο κάθε συναλλαγή θεωρείται χαρτζιλίκι. Αντίθετα, οι ελεγκτικές υπηρεσίες αξιολογούν τα πραγματικά χαρακτηριστικά κάθε περίπτωσης.

Πότε μπορεί να ελεγχθεί μια μεταφορά χρημάτων

Η χρήση του IRIS δεν αποτελεί από μόνη της φορολογική παράβαση. Εκείνο που εξετάζουν οι ελεγκτές είναι η προέλευση, η συχνότητα, το ύψος και η αιτιολογία των χρημάτων.

Μια υπόθεση μπορεί να συγκεντρώσει μεγαλύτερο φορολογικό ενδιαφέρον όταν:

• πραγματοποιούνται συχνές μεταφορές σημαντικών ποσών
• τα ποσά δεν συνδέονται εύλογα με καθημερινές ανάγκες
• εμφανίζεται σταθερό μοτίβο συναλλαγών χωρίς σαφή αιτιολογία
• τα χρήματα χρησιμοποιούνται για αγορά περιουσιακού στοιχείου
• τα ποσά δεν δικαιολογούνται από τα δηλωμένα εισοδήματα
• υπάρχουν ενδείξεις ότι η μεταφορά καλύπτει διαφορετική οικονομική δραστηριότητα

Με απλά λόγια, άλλο είναι το χαρτζιλίκι των 20 ή 50 ευρώ για καθημερινά έξοδα και άλλο μια σειρά σημαντικών καταθέσεων που αυξάνει την περιουσία του παραλήπτη.

Τι συνέβη με τη φοιτήτρια από την Εύβοια

Η υπόθεση φοιτήτριας από την Εύβοια, η οποία έλαβε χρήματα από τον παππού της, προκάλεσε έντονη συζήτηση. Ωστόσο, η ΑΑΔΕ διευκρίνισε ότι ο έλεγχος δεν ξεκίνησε εξαιτίας ενός απλού χαρτζιλικιού.

Αντίθετα, αποτελούσε τμήμα ευρύτερου φορολογικού ελέγχου σε κύκλο προσώπων. Επιπλέον, οι επίμαχες καταβολές είχαν πραγματοποιηθεί το 2021, πριν τεθεί σε ισχύ το σημερινό αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ για χρηματικές δωρεές προς πρόσωπα της Α΄ κατηγορίας, όταν αυτές αποδεικνύονται μέσω χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η ελεγχόμενη υπέβαλε οικειοθελώς εκπρόθεσμη δήλωση δωρεάς για συνολικό ποσό 700 ευρώ. Έτσι, καταλογίστηκε φόρος 70 ευρώ και πρόστιμο 35 ευρώ.

Στη συνέχεια επιχείρησε να ανακαλέσει τη δήλωση μέσω ενδικοφανούς προσφυγής. Η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών απέρριψε το αίτημα με την απόφαση ΔΕΔ 1798/2026, κρίνοντας ότι η συγκεκριμένη δήλωση δεν μπορούσε να ανακληθεί με αυτόν τον τρόπο.

Επομένως, η υπόθεση δεν θεσπίζει έναν γενικό φόρο στο χαρτζιλίκι μέσω IRIS. Αντιθέτως, συνδέεται με τα ιδιαίτερα δεδομένα του ελέγχου, τον χρόνο πραγματοποίησης των συναλλαγών και την εκπρόθεσμη δήλωση που υπέβαλε η ίδια η φορολογούμενη.

Τι ισχύει για το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ

Για τις χρηματικές δωρεές και γονικές παροχές προς πρόσωπα της Α΄ κατηγορίας εφαρμόζεται αφορολόγητο όριο έως 800.000 ευρώ. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, σύζυγοι, μέρη συμφώνου συμβίωσης, παιδιά, εγγόνια και γονείς.

Ωστόσο, για να εφαρμοστεί το αφορολόγητο στις χρηματικές δωρεές, η μεταφορά πρέπει να αποδεικνύεται μέσω χρηματοπιστωτικού ιδρύματος. Επιπλέον, δεν πρέπει να συγχέεται το απλό χαρτζιλίκι για καθημερινές ανάγκες με μια κανονική χρηματική δωρεά ή γονική παροχή σημαντικού ποσού.

Περισσότερα:

Τουρισμός για Όλους 2026-2027: Έως 21 Αυγούστου οι αιτήσεις – Ποιοι παίρνουν voucher έως 600 ευρώ

Ασφαλιστικές εισφορές: Κρατική κάλυψη για 5.409 εργαζομένους σε τέσσερα σεισμόπληκτα νησιά

ΕΝΦΙΑ 2027: Ποιοι ιδιοκτήτες μπορεί να πληρώσουν λιγότερα – Τι αλλάζει στα τετραγωνικά

Ακίνητα: Αυξήσεις έως 13,95% στα νότια προάστια της Αθήνας – Πού καταγράφηκε η μοναδική πτώση