Κραγιόν και lip gloss: Το κενό ασφαλείας που αποκαλύπτουν δύο νέες μελέτες

Πόσο ασφαλές είναι ένα προϊόν χειλιών όταν μέρος του καταπίνεται ή περνά στην κυκλοφορία του αίματος; Δύο νέες επιστημονικές μελέτες φέρνουν στο προσκήνιο σημαντικά κενά στον τρόπο με τον οποίο οι αρμόδιες αρχές αξιολογούν την ασφάλεια προϊόντων όπως τα κραγιόν, τα lip gloss, τα lip balm, τα έλαια και οι μάσκες χειλιών.

Οι επιστήμονες δεν υποστηρίζουν ότι τα καλλυντικά χειλιών είναι κατ’ ανάγκη επικίνδυνα. Προειδοποιούν, ωστόσο, ότι οι σημερινές δοκιμές δεν εξετάζουν επαρκώς τη συνολική έκθεση των καταναλωτών, ιδιαίτερα όταν συνδυάζονται η ακούσια κατάποση και η απορρόφηση ουσιών από τον ιστό των χειλιών.

Η διπλή έκθεση που δεν αποτυπώνουν οι κανονισμοί

Οι ρυθμιστικές αρχές ταξινομούν τα προϊόντα χειλιών ως καλλυντικά εξωτερικής χρήσης. Στην καθημερινότητα, όμως, ένα μέρος τους καταπίνεται κατά το φαγητό, το ποτό ή το γλείψιμο των χειλιών. Παράλληλα, ορισμένα συστατικά μπορούν να απορροφηθούν τοπικά.

Έτσι, δημιουργούνται δύο διαφορετικές οδοί έκθεσης του οργανισμού:

• η ακούσια κατάποση,
• η απορρόφηση μέσω του ιστού των χειλιών.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα περισσότερα ισχύοντα συστήματα αξιολόγησης δεν έχουν σχεδιαστεί για να εξετάζουν ταυτόχρονα αυτές τις δύο παραμέτρους. Το κενό αποκτά μεγαλύτερη σημασία όταν κάποιος χρησιμοποιεί πολλά προϊόντα μέσα στην ίδια ημέρα ή τα εφαρμόζει επανειλημμένα.

Τι ισχύει σε Ευρωπαϊκή Ένωση, ΗΠΑ και άλλες αγορές

Η επιστημονική ομάδα εξέτασε τα ρυθμιστικά πλαίσια στο Ηνωμένο Βασίλειο, στις Ηνωμένες Πολιτείες, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στον Καναδά, στην Κίνα και στη Νότια Κορέα. Παράλληλα, συνέκρινε τον τρόπο με τον οποίο η νομοθεσία για τα καλλυντικά, τα τρόφιμα και τα φάρμακα αντιμετωπίζει την κατάποση και την απορρόφηση ουσιών.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι στις περισσότερες χώρες οι κανονισμοί και οι δοκιμές δεν εξετάζουν ειδικά τη διείσδυση των συστατικών μέσα από τον ιστό των χειλιών.

Ακόμη και σε αγορές με αυστηρότερες απαιτήσεις, όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Κίνα, οι αξιολογήσεις στηρίζονται συχνά σε μοντέλα φυσιολογικού δέρματος. Τα μοντέλα αυτά προϋποθέτουν έναν άθικτο και ισχυρό προστατευτικό φραγμό, ο οποίος διαφέρει αισθητά από εκείνον των χειλιών.

Γιατί τα χείλη δεν λειτουργούν όπως το υπόλοιπο δέρμα

Το κόκκινο τμήμα των χειλιών διαθέτει μόλις τρία έως πέντε στρώματα προστατευτικών κυττάρων. Το πάχος αυτό αντιστοιχεί περίπου στο ένα τρίτο του αντίστοιχου στρώματος που καλύπτει το δέρμα του προσώπου.

Επιπλέον, τα χείλη δεν διαθέτουν σμηγματογόνους αδένες ή θύλακες τριχών, ενώ τα αιμοφόρα αγγεία βρίσκονται πολύ κοντά στην επιφάνεια. Αυτά τα ανατομικά χαρακτηριστικά μπορούν να διευκολύνουν την είσοδο ορισμένων ουσιών στον οργανισμό.

Γι’ αυτό οι συντάκτες των μελετών εκτιμούν ότι ο ιστός των χειλιών παρουσιάζει μεγαλύτερη ομοιότητα με τον στοματικό βλεννογόνο παρά με το συνηθισμένο δέρμα. Παρ’ όλα αυτά, οι σημερινές δοκιμές ασφαλείας δεν αποτυπώνουν επαρκώς αυτή τη διαφορά.

Νέα προϊόντα, παλιοί κανόνες

Η αγορά καλλυντικών έχει αλλάξει ριζικά τα τελευταία χρόνια. Μάσκες χειλιών, έλαια, lip stains μεγάλης διάρκειας και προϊόντα πολλαπλών στρώσεων έχουν μπει στην καθημερινή ρουτίνα εκατομμυρίων καταναλωτών. Πολλά από αυτά δεν υπήρχαν όταν σχεδιάστηκαν οι βασικοί κανονισμοί που εφαρμόζονται σήμερα.

Παράλληλα, οι τάσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ενθαρρύνουν τη συχνότερη εφαρμογή και τον συνδυασμό διαφορετικών προϊόντων.

Στοιχεία που επικαλούνται οι μελέτες δείχνουν ότι το 40% των γυναικών ηλικίας 18 έως 34 ετών στις ΗΠΑ χρησιμοποιεί τουλάχιστον τέσσερις διαφορετικούς τύπους προϊόντων χειλιών. Συχνά, μάλιστα, τα εφαρμόζει διαδοχικά μέσα στην ίδια ημέρα. Την ίδια στιγμή, το 45% των κοριτσιών ηλικίας έξι έως οκτώ ετών χρησιμοποιεί ήδη κραγιόν ή lip gloss.

Μικροπλαστικά, μέταλλα και ορυκτέλαια στο μικροσκόπιο

Οι δύο μελέτες συγκεντρώνουν επίσης δεδομένα από προηγούμενες έρευνες, οι οποίες έχουν ανιχνεύσει σε προϊόντα χειλιών μικροπλαστικά, ίχνη μετάλλων και υδρογονάνθρακες ορυκτελαίων.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο διοξείδιο του τιτανίου. Η Ευρωπαϊκή Ένωση απαγόρευσε το 2022 τη χρήση του ως πρόσθετου τροφίμων, έπειτα από ανησυχίες ότι δεν μπορούσε να αποκλειστεί το ενδεχόμενο πρόκλησης βλάβης στο γενετικό υλικό μέσω της κατάποσης.

Ωστόσο, η ουσία εξακολουθεί να επιτρέπεται στα καλλυντικά χειλιών χωρίς γενικό ανώτατο όριο συγκέντρωσης. Παράλληλα, χρησιμοποιείται ευρέως, ακόμη και σε προϊόντα που διαφημίζονται ως φυσικά ή βιολογικά.

Τι ζητούν οι επιστήμονες

Οι ερευνητές καλούν τις αρμόδιες αρχές και τη βιομηχανία καλλυντικών να επικαιροποιήσουν τις μεθόδους αξιολόγησης. Μεταξύ άλλων, προτείνουν:

• ειδικά μοντέλα υπολογισμού της έκθεσης για τα καλλυντικά χειλιών,
• νέες μελέτες για την πραγματική συχνότητα και ποσότητα χρήσης,
• υποχρεωτικές δοκιμές σε μοντέλα ανθρώπινου ιστού χειλιών,
• επικυρωμένες μεθόδους ελέγχου χωρίς τη χρήση ζώων,
• σαφή διαχωρισμό των προϊόντων χειλιών από τα υπόλοιπα καλλυντικά δέρματος,
• χρήση συστατικών κατάλληλων για τρόφιμα σε όλα τα προϊόντα χειλιών,
• καθορισμό αποδεκτών ημερήσιων ορίων πρόσληψης.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Χρυσούλα Κέντσου Δρακάκη

Η Χρυσούλα Κέντσου-Δρακάκη είναι δημοσιογράφος και καλύπτει θέματα ΑΣΕΠ με ειδίκευση στην Υγεία και στην Ψυχαγωγία. Εχει σπουδάσει αθλητική δημοσιογραφία και λογοτεχνική μετάφραση, διόρθωση - επιμέλεια κειμένων. Προϋπηρεσία στο Epixeiro.gr και στο Healthweb.gr.

Όλα τα άρθρα

Περισσότερα:

ΕΛΙΑΜΕΠ: Πέρα από το παιχνίδι – Η αθέατη πλευρά του gaming

Puppy Yoga στη Χαλκιδική με διασωθέντα κουτάβια για καλό σκοπό

Εορτολόγιο: Δείτε ποιοι γιορτάζουν σήμερα, Σάββατο 8/8/2026

Κλήρωση Eurojackpot (7/8): Οι τυχεροί αριθμοί που κερδίζουν 32 εκατ. ευρώ