Συντάξεις: Οι 10 κινήσεις που μπορούν να αυξήσουν το τελικό ποσό
Η κύρια σύνταξη αποτελείται από την εθνική και την ανταποδοτική. Το ανταποδοτικό τμήμα υπολογίζεται με βάση τις συντάξιμες αποδοχές, τον συνολικό χρόνο ασφάλισης και τα ποσοστά αναπλήρωσης. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και λίγοι επιπλέον μήνες ασφάλισης ή μία σωστά σχεδιασμένη αναγνώριση χρόνου μπορεί να οδηγήσουν σε μεγαλύτερη παροχή.
Οι κινήσεις πριν από την αίτηση
1. Έλεγχος ολόκληρου του ασφαλιστικού ιστορικού
Η πρώτη κίνηση είναι ο αναλυτικός έλεγχος των ενσήμων και των αποδοχών που εμφανίζονται στον ασφαλιστικό λογαριασμό. Κενά, λανθασμένες εγγραφές, περίοδοι που δεν έχουν καταχωριστεί ή αποδοχές που εμφανίζονται μειωμένες μπορεί να επηρεάσουν τόσο τη θεμελίωση του δικαιώματος όσο και το ποσό της σύνταξης.
Ο Ατομικός Λογαριασμός Ασφάλισης περιλαμβάνει τις ημέρες εργασίας, τους εργοδότες, τους κλάδους ασφάλισης και τις δηλωθείσες αποδοχές. Ο έλεγχος πρέπει να γίνεται αρκετό διάστημα πριν από τη συνταξιοδότηση, ώστε να υπάρχει χρόνος για διορθώσεις.
2. Συμπλήρωση όσο το δυνατόν περισσότερων ετών
Η παραμονή στην ασφάλιση για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα αυξάνει το ποσοστό αναπλήρωσης και, κατά κανόνα, το ανταποδοτικό τμήμα της σύνταξης. Ιδιαίτερη σημασία έχει η προσέγγιση της 40ετίας, καθώς το γενικό καθεστώς προβλέπει πλήρη σύνταξη στο 62ο έτος με 40 έτη ή 12.000 ημέρες ασφάλισης.
Η αποχώρηση με 35 ή 36 χρόνια μπορεί να είναι νόμιμα δυνατή για ορισμένες κατηγορίες, δεν σημαίνει όμως ότι είναι και η οικονομικά αποδοτικότερη επιλογή. Πριν από την αίτηση χρειάζεται σύγκριση του ποσού που προκύπτει από την άμεση έξοδο με εκείνο που θα καταβαλλόταν ύστερα από ένα ή περισσότερα επιπλέον έτη.
3. Στοχευμένη χρήση πλασματικών ετών
Στρατιωτική θητεία, σπουδές, χρόνος τέκνων, γονική ή εκπαιδευτική άδεια και κενά διαστήματα ασφάλισης περιλαμβάνονται, υπό προϋποθέσεις, στις συνηθέστερες περιπτώσεις αναγνώρισης πλασματικού χρόνου. Τα έτη αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη θεμελίωση του δικαιώματος ή για την αύξηση του συνολικού ασφαλιστικού χρόνου.
Η εξαγορά, ωστόσο, δεν συμφέρει αυτομάτως όλους. Χρειάζεται να υπολογιστούν το κόστος της αναγνώρισης, η μηνιαία αύξηση που θα προκύψει και το χρονικό διάστημα που απαιτείται για να αποσβεστεί η δαπάνη.
4. Αξιοποίηση της στρατιωτικής θητείας
Για πολλούς άνδρες ασφαλισμένους, η στρατιωτική θητεία αποτελεί τον βασικότερο διαθέσιμο πλασματικό χρόνο. Μπορεί να καλύψει το διάστημα που λείπει για τη συμπλήρωση κρίσιμων ετών ασφάλισης, κυρίως όταν ο ασφαλισμένος βρίσκεται κοντά στην 35ετία ή στην 40ετία.
Η αναγνώριση πρέπει να γίνεται έπειτα από συγκεκριμένο υπολογισμό και όχι επειδή απλώς υπάρχει η δυνατότητα. Εάν ο χρόνος δεν αλλάζει το όριο ηλικίας ούτε βελτιώνει ουσιαστικά το ποσό, το κόστος μπορεί να αποδειχθεί δυσανάλογο προς το όφελος.
5. Αποφυγή της μειωμένης σύνταξης, όπου είναι εφικτό
Η μειωμένη σύνταξη μπορεί να προσφέρει νωρίτερη έξοδο, συνοδεύεται όμως από μόνιμη περικοπή στο εθνικό τμήμα. Η μείωση ανέρχεται σε 6% για κάθε έτος που υπολείπεται από το πλήρες όριο ηλικίας και μπορεί να φτάσει έως το 30%. Το ανταποδοτικό μέρος δεν υπόκειται στην ίδια μείωση.
Για τον λόγο αυτό, ο ασφαλισμένος πρέπει να συγκρίνει το όφελος από την πρόωρη είσπραξη της σύνταξης με τη μόνιμη απώλεια που θα τον ακολουθεί σε βάθος χρόνου.
Οι επιλογές που προσθέτουν χρόνο και προσαυξήσεις
6. Προαιρετική συνέχιση της ασφάλισης
Όσοι διακόπτουν την εργασία ή την επαγγελματική δραστηριότητά τους πριν συμπληρώσουν τον αναγκαίο χρόνο μπορούν, εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις, να εξετάσουν την προαιρετική συνέχιση της ασφάλισης.
Η δυνατότητα παρέχεται σε μισθωτούς και μη μισθωτούς και μπορεί να καλύπτει τον κλάδο κύριας σύνταξης, καθώς και άλλους ασφαλιστικούς κλάδους. Πρόκειται για λύση που μπορεί να αποτρέψει την απώλεια ενός ευνοϊκότερου συνταξιοδοτικού σεναρίου λόγω λίγων μηνών ή ετών που λείπουν.
7. Επιλογή υψηλότερης ασφαλιστικής κατηγορίας
Οι ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι έχουν τη δυνατότητα να επιλέγουν μεταξύ διαφορετικών ασφαλιστικών κατηγοριών. Για το 2026 προβλέπονται έξι βασικές κατηγορίες, με διαφορετικό ύψος εισφοράς για τον κλάδο κύριας σύνταξης.
Η επιλογή υψηλότερης κατηγορίας μπορεί να ενισχύσει μελλοντικά την ανταποδοτική παροχή, αλλά απαιτεί μακροχρόνιο σχεδιασμό. Η μετάβαση σε ακριβότερη κατηγορία μόνο για μικρό διάστημα πριν από τη συνταξιοδότηση δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκη μεγάλη αύξηση.
8. Αξιοποίηση της παράλληλης ασφάλισης
Ασφαλισμένοι που κατέβαλαν εισφορές ταυτόχρονα σε δύο πρώην φορείς δεν πρέπει να αφήνουν τον παράλληλο χρόνο εκτός υπολογισμού. Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να προκύψει δεύτερη ανταποδοτική παροχή ή προσαύξηση της κύριας σύνταξης.
Για την παράλληλη ασφάλιση έως το τέλος του 2016 προβλέπεται προσαύξηση για τον χρόνο που δεν χρησιμοποιήθηκε στη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος.
9. Αξιοποίηση της εργασίας μετά τη συνταξιοδότηση
Ο χρόνος απασχόλησης μετά τη συνταξιοδότηση μπορεί, μετά τη διακοπή της εργασίας και την υποβολή σχετικής αίτησης, να χρησιμοποιηθεί για την προσαύξηση της ήδη καταβαλλόμενης σύνταξης. Η προσαύξηση αρχίζει από τον επόμενο μήνα της αίτησης.
Χρειάζεται, πάντως, προσοχή: ο ειδικός πόρος που καταβάλλουν οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι είναι μη ανταποδοτικός και δεν προσμετράται στην προσαύξηση. Αξιοποιείται ο ασφαλιστικός χρόνος και οι κανονικές εισφορές, όχι ο πρόσθετος πόρος.
10. Σύγκριση διαφορετικών ημερομηνιών εξόδου
Η τελευταία και συχνά σημαντικότερη κίνηση είναι η εκπόνηση δύο ή τριών διαφορετικών σεναρίων πριν κατατεθεί η αίτηση. Μία διαφορά λίγων μηνών μπορεί να σημαίνει συμπλήρωση νέου ασφαλιστικού έτους, υψηλότερο ποσοστό αναπλήρωσης, αποφυγή μειωμένης σύνταξης ή καλύτερη αξιοποίηση πλασματικού χρόνου.
Ο ασφαλισμένος δεν πρέπει να εξετάζει μόνο πότε αποκτά δικαίωμα εξόδου, αλλά και ποια ημερομηνία δίνει το καλύτερο οικονομικό αποτέλεσμα. Η θεμελίωση δικαιώματος ανοίγει την πόρτα της συνταξιοδότησης· δεν εγγυάται, όμως, ότι η άμεση αποχώρηση εξασφαλίζει και τη μεγαλύτερη δυνατή σύνταξη.
Οι τελικές επιλογές διαφέρουν ανάλογα με το πρώην Ταμείο, το έτος πρώτης ασφάλισης, τις ειδικές διατάξεις, τα βαρέα ένσημα και την προσωπική ασφαλιστική διαδρομή. Για τον λόγο αυτό, κάθε αναγνώριση ή μετάθεση της αίτησης χρειάζεται εξατομικευμένο υπολογισμό πριν ληφθεί η οριστική απόφαση.
- 5 λεπτά πριν Τραμπ: «1.000 πύραυλοι στοχεύουν το Ιράν»
- 19 λεπτά πριν Πότε συμφέρει η αναγνώριση πλασματικών ετών για μεγαλύτερη σύνταξη
- 34 λεπτά πριν Φορολογικές δηλώσεις: Παράταση από την ΑΑΔΕ – Η νέα προθεσμία
