Νέος υπολογισμός για το εφάπαξ από το 2027 – Ποιοι αναμένεται να δουν αυξήσεις

Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού του εφάπαξ εξετάζει το οικονομικό επιτελείο, με στόχο την κατάργηση του σημερινού διπλού συστήματος και τον περιορισμό των ανισοτήτων μεταξύ παλαιότερων και νεότερων ασφαλισμένων.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες του δημοσιεύματος, το νέο μοντέλο ενδέχεται να εφαρμοστεί από το 2027, ενώ οι βασικοί άξονες της μεταρρύθμισης αναμένεται να οριστικοποιηθούν μέσα στον Αύγουστο. Οι σχετικές ανακοινώσεις εξετάζεται να γίνουν από τον πρωθυπουργό κατά τη διάρκεια της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.

Η παρέμβαση αφορά διατάξεις του νόμου Κατρούγκαλου, οι οποίες καθιέρωσαν δύο διαφορετικούς τρόπους υπολογισμού της εφάπαξ παροχής. Το ισχύον σύστημα θεωρείται ότι επιβαρύνει κυρίως τους νεότερους εργαζομένους και όσους έχουν περισσότερα χρόνια ασφάλισης μετά το 2014.

Πώς υπολογίζεται σήμερα το εφάπαξ

Το ποσό της παροχής διαμορφώνεται σήμερα από δύο ξεχωριστά τμήματα.

Για τα έτη ασφάλισης έως το 2013, ο υπολογισμός βασίζεται στο 60% του μέσου όρου των αποδοχών της καλύτερης πενταετίας κατά την περίοδο 2009-2013.

Για τον ασφαλιστικό χρόνο από το 2014 και μετά εφαρμόζεται διαφορετικό σύστημα, το οποίο στηρίζεται στις εισφορές που καταβλήθηκαν. Το συγκεκριμένο τμήμα λειτουργεί σε μεγάλο βαθμό ως επιστροφή εισφορών χωρίς τόκο, με αποτέλεσμα το συνολικό εφάπαξ να περιορίζεται όσο αυξάνονται τα χρόνια ασφάλισης μετά το 2014.

Οι απώλειες, σύμφωνα με τις σχετικές εκτιμήσεις, μπορεί να φτάνουν ακόμη και το 23% σε σύγκριση με το καθεστώς που ίσχυε πριν από το 2016. Μεγαλύτερη επιβάρυνση αντιμετωπίζουν όσοι συνταξιοδοτούνται αρκετά χρόνια μετά την περίοδο 2009-2013, καθώς όλο και μεγαλύτερο τμήμα του ασφαλιστικού τους βίου υπολογίζεται με το νεότερο και λιγότερο ευνοϊκό σύστημα.

Τα σενάρια που βρίσκονται στο τραπέζι

Βασικό σενάριο που εξετάζεται είναι η κατάργηση του διπλού τρόπου υπολογισμού για όσους αποχωρούν μετά το 2026 και η διαμόρφωση ενός ενιαίου μοντέλου, το οποίο θα συνδέεται περισσότερο με τον πραγματικό ασφαλιστικό χρόνο και τις αποδοχές του εργαζομένου.

Παράλληλα, μελετάται η επέκταση ή η μετατόπιση της πενταετίας 2009-2013 που λαμβάνεται σήμερα υπόψη για το ευνοϊκότερο τμήμα του εφάπαξ. Στόχος είναι η περίοδος αναφοράς να βρίσκεται χρονικά πιο κοντά στη συνταξιοδότηση και να αντανακλά καλύτερα τις τελευταίες αποδοχές του ασφαλισμένου.

Η τελική μορφή της ρύθμισης θα καθορίσει και το ύψος των αυξήσεων, καθώς και ποιες κατηγορίες ασφαλισμένων θα ωφεληθούν περισσότερο.

Τα μέσα ποσά στο Δημόσιο

Με βάση τα στοιχεία που παρατίθενται στο δημοσίευμα, το μέσο εφάπαξ των πολιτικών υπαλλήλων του Δημοσίου διαμορφώνεται περίπου στις 24.600 ευρώ, ενώ για τους δημοτικούς υπαλλήλους φτάνει τις 21.200 ευρώ.

Στα Σώματα Ασφαλείας και στους εκπαιδευτικούς το μέσο ποσό κινείται κοντά στις 24.500 ευρώ. Για τους ασφαλισμένους των ειδικών μισθολογίων, όπως πανεπιστημιακοί, γιατροί του ΕΣΥ, διπλωμάτες και δικαστικοί, το μέσο εφάπαξ υπολογίζεται περίπου στις 40.100 ευρώ.

Οι εργαζόμενοι στα δημόσια νοσοκομεία που βρίσκονται σε αναμονή για την καταβολή της παροχής λαμβάνουν κατά μέσο όρο περίπου 23.226 ευρώ.

Μεγάλες διαφορές στις ΔΕΚΟ και στις τράπεζες

Ιδιαίτερα μεγάλες αποκλίσεις καταγράφονται στα πρώην ταμεία των ΔΕΚΟ. Οι συνταξιούχοι του ΟΣΕ εμφανίζονται να λαμβάνουν μέσο εφάπαξ περίπου 103.000 ευρώ, ενώ στον ΟΤΕ το αντίστοιχο ποσό ανέρχεται στις 52.300 ευρώ.

Για τους συνταξιούχους της ΔΕΗ το μέσο καταβαλλόμενο ποσό διαμορφώνεται στις 44.000 ευρώ και για τους συνταξιούχους της ΕΡΤ περίπου στις 11.751 ευρώ.

Στον τραπεζικό τομέα, οι ασφαλισμένοι του πρώην Ταμείου της Εμπορικής Τράπεζας λαμβάνουν κατά μέσο όρο 39.646 ευρώ, ενώ για τους ασφαλισμένους του πρώην Ταμείου της Ιονικής το ποσό φτάνει περίπου τις 46.600 ευρώ.

Τι λαμβάνουν οι επιστήμονες

Στα Ταμεία των επιστημόνων, το υψηλότερο μέσο εφάπαξ καταγράφεται στους συμβολαιογράφους, με περίπου 24.658 ευρώ. Οι συνταξιούχοι δικηγόροι Αθηνών λαμβάνουν κατά μέσο όρο 17.500 ευρώ, οι μηχανικοί 8.828 ευρώ και οι γιατροί περίπου 4.700 ευρώ.

Παρά τις αυξομειώσεις που καταγράφονται ανά κατηγορία, τα σημερινά ποσά παραμένουν σε αρκετές περιπτώσεις χαμηλότερα από εκείνα που χορηγούνταν πριν από την αλλαγή του τρόπου υπολογισμού το 2016.

Το νέο μοντέλο αναμένεται να επιχειρήσει την αποκατάσταση αυτών των διαφορών, ωστόσο οι τελικές επιπτώσεις θα εξαρτηθούν από τη μορφή της νομοθετικής ρύθμισης, το πεδίο εφαρμογής της και τον τρόπο με τον οποίο θα υπολογίζονται οι παροχές για τον ασφαλιστικό χρόνο μετά το 2014.