Κεραμέως: «Να γίνει επιτέλους πράξη η αρχή να αμείβεσαι με βάση τη δουλειά σου και την αξία σου»

Σημαντικές αλλαγές στην αγορά εργασίας, τη μισθολογική διαφάνεια και την ίση αμοιβή ανδρών και γυναικών φέρνει το νέο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εργασίας, το οποίο παρουσίασε στη Βουλή η Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως.

Βασικός στόχος του νομοσχεδίου είναι να περιοριστεί το μισθολογικό χάσμα μεταξύ των φύλων και να εφαρμοστεί στην πράξη η αρχή ότι κάθε εργαζόμενος αμείβεται αποκλειστικά με βάση την εργασία, τις δεξιότητες και την αξία του, χωρίς καμία διάκριση λόγω φύλου.

Κεραμέως: «Η αμοιβή πρέπει να καθορίζεται από την αξία και όχι από το φύλο»

Κατά την τοποθέτησή της στη Διαρκή Επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων, η υπουργός επισήμανε ότι, παρά τη σημαντική βελτίωση που έχει σημειωθεί στην αγορά εργασίας τα τελευταία χρόνια, εξακολουθεί να υπάρχει σημαντική απόκλιση στις αμοιβές.

Όπως ανέφερε, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, οι γυναίκες στην Ελλάδα αμείβονται κατά 13,4% λιγότερο από τους άνδρες, όταν ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση διαμορφώνεται στο 11,1%.

Τι προβλέπει το νέο νομοσχέδιο

Το σχέδιο νόμου ενσωματώνει την ευρωπαϊκή Οδηγία 2023/970 και εισάγει σειρά νέων μέτρων που ενισχύουν τη διαφάνεια στις αμοιβές.

Πριν από την πρόσληψη

Οι εργοδότες θα υποχρεώνονται:

• να γνωστοποιούν στους υποψηφίους τον μισθό ή το εύρος των αποδοχών πριν από τη συνέντευξη,
• να δημοσιεύουν αγγελίες εργασίας χωρίς διακρίσεις λόγω φύλου,
• να εφαρμόζουν ίσες διαδικασίες επιλογής προσωπικού.

Μετά την πρόσληψη

Οι εργαζόμενοι αποκτούν νέα δικαιώματα, καθώς θα μπορούν:

• να ενημερώνονται για το επίπεδο των αποδοχών τους,
• να ζητούν στοιχεία για τις μέσες αμοιβές ανά φύλο σε αντίστοιχες θέσεις,
• να διεκδικούν την εφαρμογή της ίσης αμοιβής όταν διαπιστώνονται αδικαιολόγητες αποκλίσεις.

Παράλληλα, οι μεγάλες επιχειρήσεις θα υποχρεώνονται να παρακολουθούν και να δημοσιοποιούν στοιχεία για το μισθολογικό χάσμα, ενώ θα ενεργοποιούνται διαδικασίες ελέγχου όταν εντοπίζονται σημαντικές αποκλίσεις.

Τα οφέλη για εργαζόμενους και επιχειρήσεις

Σύμφωνα με το Υπουργείο Εργασίας, το νέο πλαίσιο δημιουργεί σημαντικά οφέλη:

Για τους εργαζόμενους

• μεγαλύτερη διαφάνεια στις αποδοχές,
• ουσιαστική προστασία από διακρίσεις,
• ευκολότερη διεκδίκηση δικαιωμάτων,
• ενίσχυση της αξιοκρατίας.

Για τις επιχειρήσεις

• σαφείς κανόνες αμοιβών,
• λιγότερες εργατικές διαφορές,
• μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στο εργασιακό περιβάλλον,
• αύξηση της παραγωγικότητας.

Για την αγορά εργασίας

Το νέο πλαίσιο επιδιώκει να ενισχύσει τη διαφάνεια, τη δικαιοσύνη και την αξιοπιστία, δημιουργώντας πιο σύγχρονες εργασιακές σχέσεις.

Δεν εξισώνονται όλοι οι μισθοί

Η υπουργός ξεκαθάρισε ότι το νομοσχέδιο δεν προβλέπει εξίσωση όλων των αποδοχών.

Αντίθετα, οι μισθολογικές διαφορές θα εξακολουθούν να βασίζονται σε αντικειμενικά κριτήρια, όπως:

• η εμπειρία,
• οι γνώσεις,
• οι δεξιότητες,
• η ευθύνη,
• η απόδοση.

Όπως τόνισε, η μοναδική αιτία που δεν μπορεί πλέον να επηρεάζει τις αποδοχές είναι το φύλο του εργαζομένου.

Πρόσθετες σημαντικές ρυθμίσεις

Εκτός από τις διατάξεις για την ίση αμοιβή, το νομοσχέδιο περιλαμβάνει και άλλες σημαντικές παρεμβάσεις:

• ένταξη στα Βαρέα και Ανθυγιεινά νοσηλευτών, βοηθών νοσηλευτών και προσωπικού του ΕΚΑΒ που υπάγεται στο Δημόσιο,
• αναγνώριση του χρόνου μαθητείας αποφοίτων των Επαγγελματικών Σχολών της ΔΥΠΑ,
• δημιουργία Ψηφιακού Μητρώου Συλλογικών Ρυθμίσεων Εργασίας στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ,
• δυνατότητα εξ αποστάσεως συμμετοχής στις διαδικασίες της Επιθεώρησης Εργασίας,
• ενίσχυση της προστασίας των θετών μητέρων στις διακρατικές υιοθεσίες.

Περισσότερες από 90 προτάσεις ενσωματώθηκαν στο τελικό σχέδιο

Η Νίκη Κεραμέως υπογράμμισε ότι το νομοσχέδιο διαμορφώθηκε ύστερα από εκτενή διάλογο με τους κοινωνικούς εταίρους και τη δημόσια διαβούλευση.

Όπως ανέφερε, περισσότερες από 90 προτάσεις ενσωματώθηκαν στο τελικό κείμενο, με στόχο τη βελτίωση του πλαισίου και την αποτελεσματικότερη εφαρμογή του.

Στόχος η κατάργηση του μισθολογικού χάσματος

Κλείνοντας την ομιλία της, η υπουργός τόνισε ότι η μεταρρύθμιση φιλοδοξεί να διαμορφώσει μια αγορά εργασίας όπου οι αμοιβές, οι ευκαιρίες εξέλιξης και η επαγγελματική πορεία θα καθορίζονται αποκλειστικά από τις ικανότητες, την προσπάθεια και την αξία κάθε εργαζομένου.

Το βασικό μήνυμα του νομοσχεδίου είναι σαφές: ίση εργασία σημαίνει ίση αμοιβή, χωρίς διακρίσεις και χωρίς το φύλο να επηρεάζει τις αποδοχές.

Υπουργείο Εργασίας: Διαβάστε ολόκληρο το δελτίο τύπου

Τις βασικές μεταρρυθμίσεις που εισάγει το σχέδιο νόμου «Ενίσχυση της εφαρμογής της ισότητας της αμοιβής μεταξύ ανδρών και γυναικών για όμοια εργασία ή για εργασία ίσης αξίας – Ενσωμάτωση Οδηγίας (Ε.Ε.) 2023/970», ανέπτυξε η Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, κατά την ομιλία της στη Διαρκή Επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων της Βουλής.

Η Υπουργός, αφού παρέθεσε τα στοιχεία που συνθέτουν την πρόοδο των τελευταίων χρόνων στην αγορά εργασίας, όπως η μείωση της ανεργίας κατά περίπου 10 ποσοστιαίες μονάδες, η δημιουργία 563.000 νέων θέσεων εργασίας την τελευταία 7ετία, η αύξηση των μισθών και οι Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας, υπογράμμισε ότι «υπάρχουν ακόμα οι προκλήσεις που οφείλουμε να αντιμετωπίσουμε. Και μία από αυτές είναι το μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών, χάσμα που δεν δικαιολογείται από αντικειμενικά κριτήρια. Σήμερα στη χώρα μας με βάση τα τελευταία στοιχεία οι γυναίκες αμείβονται κατά 13,4% λιγότερο από τους άνδρες. Στην Ευρώπη το ποσοστό αυτό είναι 11,1%.».

Στη συνέχεια, η κα Κεραμέως, ανέφερε τους εξής άξονες του νομοσχεδίου:

Πρώτος άξονας, ο βασικός πυρήνας του νομοσχεδίου. Η Υπουργός τόνισε ότι «Ο βασικός πυρήνας του νομοσχεδίου αφορά την ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής οδηγίας 2023/970 για την ενίσχυση της εφαρμογής της αρχής της ίσης αμοιβής για όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας. Η αρχή αυτή δεν είναι καινούρια, υπάρχει ήδη στο σύνταγμά μας, υπάρχει στην εργατική νομοθεσία, αποτελεί θεμελιώδη κανόνα του κράτους δικαίου. Το ερώτημα είναι πώς διασφαλίζουμε ότι αυτή η αρχή εφαρμόζεται στην πράξη;» και σημείωσε τις νέες υποχρεώσεις των επιχειρήσεων, πριν και μετά την πρόσληψη. 

Πριν την πρόσληψη, θεσπίζονται νέοι κανόνες μισθολογικής διαφάνειας, για παράδειγμα οι επιχειρήσεις θα υποχρεούνται εφεξής να ενημερώνουν τους υποψηφίους πριν από τη συνέντευξη, για την αμοιβή ή για το εύρος της αμοιβής για τη θέση τη συγκεκριμένη. Επίσης οι αγγελίες εργασίας θα πρέπει να είναι ουδέτερες ως προς το φύλο και απαλλαγμένες από οποιοδήποτε άλλο στοιχείο διάκρισης. 

Μετά την πρόσληψη, κατά τη διάρκεια της εργασιακής σχέσης, κατοχυρώνεται το δικαίωμα ίσης αμοιβής για όμοια εργασία ή για εργασία ίσης αξίας. Οι επιχειρήσεις οφείλουν να εφαρμόζουν διαφανείς μισθολογικές δομές, βασισμένες σε αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια, όπως οι δεξιότητες, η ευθύνη, η εμπειρία, οι συνθήκες εργασίας. Οι εργαζόμενοι αποκτούν δικαίωμα πρόσβασης σε πληροφορίες σχετικά με το επίπεδο των αποδοχών τους, καθώς και σε στοιχεία για τα μέσα επίπεδα αμοιβών ανά φύλο, σε αντίστοιχες θέσεις εργασίας.  Υποχρεώνει τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις να παρακολουθούν και να δημοσιοποιούν στοιχεία σχετικά με το μισθολογικό χάσμα. Προβλέπει διαδικασίες ελέγχου και διορθωτικές παρεμβάσεις, όταν διαπιστώνονται αδικαιολόγητες αποκλίσεις. Οι εργαζόμενοι μπορούν να προσφεύγουν στην Επιθεώρηση Εργασίας, στη δικαιοσύνη, να υποστηρίζονται από τον Συνήγορο του Πολίτη και συνδικαλιστικές οργανώσεις.

Δεύτερος άξονας, η σημασία και τα οφέλη του νομοσχεδίου. «η σημασία του νομοσχεδίου έγκειται στο γεγονός ότι μετατρέπει μια γενική αρχή σε ένα πρακτικά ασκούμενο δικαίωμα.  Για δεκαετίες η ίση αμοιβή μεταξύ των φύλων για εργασία ίσης αξίας αποτελεί μια αυτονόητη αρχή. Θα έλεγε κανείς, εν έτει 2026 συζητάμε ακόμα για αυτό;  Ναι, συζητάμε ακόμα για αυτό γιατί παρότι έχει σημειωθεί μια σημαντική βελτίωση στο κομμάτι αυτό, αν είμαστε ειλικρινείς πρέπει να διαπιστώσουμε ότι ναι υπάρχει ακόμα αδικαιολόγητη απόκλιση για ίδια εργασία, για εργασία ίσης αξίας.», δήλωσε η κα Κεραμέως και επεσήμανε τα πολλαπλά οφέλη του νέου σχεδίου νόμου: 

Για τους εργαζομένους, περισσότερη προστασία, μεγαλύτερη ενημέρωση, δυνατότητα ουσιαστικής διεκδίκησης των δικαιωμάτων τους αλλά και δικαιοσύνη, κίνητρο, ικανοποίηση από την εργασία.

Για τις επιχειρήσεις, ξεκάθαροι κανόνες, μείωση αμφισβητήσεων, ενίσχυση εμπιστοσύνης στο εσωτερικό των οργανισμών και εν τέλει υψηλότερη αποδοτικότητα όλων σε ένα περιβάλλον ισότητας και ασφάλειας.

Για το Κράτος, καλύτερη παρακολούθηση των ανισοτήτων, ενίσχυση της αξιοπιστίας των θεσμών και αποτελεσματικότερη εφαρμογή της εργατικής νομοθεσίας.

Για την ίδια την Αγορά Εργασίας, το νομοσχέδιο αποτελεί ένα εργαλείο εκσυγχρονισμού, διαφάνειας, ξεκάθαρων κανόνων, δικαιοσύνης και αξιοπιστίας.

Επιπροσθέτως, οι συλλογικές συμβάσεις μπορούν να αποτελέσουν ισχυρό εργαλείο διαμόρφωσης δίκαιων μισθολογικών δομών, στηριγμένων σε αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια. Υπάρχει μια πρόβλεψη στο νομοσχέδιο που είναι ελληνική προσθήκη, ότι όπου υπάρχει συλλογική σύμβαση εργασίας τεκμαίρεται η συμμόρφωση με το πλαίσιο της οδηγίας. Πρόκειται για μαχητό τεκμήριο αλλά ένα τεκμήριο το οποίο στέλνει ένα ξεκάθαρο σήμα υπέρ των συλλογικών συμβάσεων εργασίας.

Τρίτος άξονας, η δίκαιη αμοιβή δεν σημαίνει εξίσωση όλων. «Έχω ακούσει το τελευταίο διάστημα μια λαθεμένη εντύπωση ότι η συζήτηση για το νομοσχέδιο σημαίνει ότι όλοι οι εργαζόμενοι πρέπει να αμείβονται το ίδιο.  Επ΄ ουδενί.  Δεν ισχύει.  Το νομοσχέδιο δεν λέει εξίσωση όλων. Η οικονομία, οι επιχειρήσεις και η ίδια η έννοια της αξιοκρατίας βασίζονται στην αναγνώριση της διαφοράς σε εμπειρία, σε δεξιότητες, σε ευθύνη, σε απόδοση. Ένας εργαζόμενος με περισσότερα χρόνια εμπειρίας προφανώς μπορεί να αμείβεται περισσότερο. Ένας εργαζόμενος με περισσότερες εξειδικευμένες γνώσεις προφανώς μπορεί να αμείβεται περισσότερο. Ένας εργαζόμενος που αναλαμβάνει μεγαλύτερες ευθύνες ή επιτυγχάνει καλύτερα αποτελέσματα, φυσικά και μπορεί να αμείβεται διαφορετικά. Αυτό, όμως, που δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό είναι να υπάρχει διαφορετική αμοιβή όταν η μόνη διαφορά είναι το φύλο. Άρα, λοιπόν, η αμοιβή να διαμορφώνεται από την δουλειά σου και την αξία σου αλλά επ’ ουδενί το φύλο δεν μπορεί να παίζει ρόλο στην διαμόρφωση της αμοιβής.», ανέφερε η Υπουργός. 

Τέταρτος άξονας, επιπλέον σημαντικές ρυθμίσεις. Η κα Κεραμέως υπογράμμισε ότι το νομοσχέδιο περιλαμβάνει την ένταξη στα Βαρέα και Ανθυγιεινά νοσηλευτών, βοηθών νοσηλευτών, οδηγών και βοηθών ασθενοφόρων – διασωστών που υπηρετούν στο Εθνικό Σύστημα Υγείας και στο ΕΚΑΒ και υπάγονται στο ασφαλιστικό καθεστώς του Δημοσίου, λέγοντας ότι «υπήρχε η εξής στρέβλωση. Για χρόνια. Για δεκαετίες. Νοσηλευτές του ιδιωτικού τομέα που υπάγονταν στα βαρέα και ανθυγιεινά και συνάδελφοι τους στον δημόσιο τομέα οι οποίοι δεν υπάγονταν.  Αυτή η στρέβλωση ίσχυε για πάνω από 30 χρόνια και με αυτή την ρύθμιση που φέρνουμε πάμε να διορθώσουμε αυτή την στρέβλωση που ίσχυε για τόσα πολλά χρόνια.». Παράλληλα, το νομοσχέδιο περιλαμβάνει και τις εξής σημαντικές παρεμβάσεις:

• Αναγνωρίζεται ο χρόνος μαθητείας των αποφοίτων των Επαγγελματικών Σχολών Μαθητείας της ΔΥΠΑ για την απόκτηση, αναβάθμιση ή επέκταση επαγγελματικών αδειών και πιστοποιήσεων, διευκολύνοντας την ταχύτερη ένταξή τους στην αγορά εργασίας και αναβαθμίζοντας την αξία της επαγγελματικής εκπαίδευσης.
• Δημιουργείται το Ψηφιακό Μητρώο Συλλογικών Ρυθμίσεων Εργασίας στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, ώστε οι συλλογικές συμβάσεις, οι συλλογικές συμφωνίες και οι διαιτητικές αποφάσεις να καταγράφονται και να υποβάλλονται ψηφιακά.
• Διευκολύνεται η πρόσβαση των εργαζομένων στην Επιθεώρηση Εργασίας μέσω της δυνατότητας εξ αποστάσεως συμμετοχής σε διαδικασίες επίλυσης εργατικών διαφορών (πρόταση της ΓΣΕΕ).
• Ενισχύεται η προστασία των θετών μητέρων σε περιπτώσεις διακρατικής υιοθεσίας, καθώς οι σχετικές άδειες και παροχές συνδέονται πλέον με τον πραγματικό χρόνο παράδοσης του παιδιού για φροντίδα και ανατροφή.

Η Υπουργός αναφέρθηκε και στον ενδελεχή διάλογο με τους κοινωνικούς εταίρους σε κάθε νομοθετική πρωτοβουλία, επισημαίνοντας ότι έχουν ήδη ενσωματωθεί πάνω από 90 διαφορετικές προτάσεις, υποστηρίζοντας ότι «η μεγάλη πλειοψηφία αυτών είναι από τους εθνικούς κοινωνικούς εταίρους, τους εκπροσώπους εργαζομένων και εργοδοτών σε όλο το φάσμα ακριβώς του νομοσχεδίου, ακολούθησε η δημόσια διαβούλευση και από εκεί λάβαμε πολύτιμα σχόλια. Άρα, το νομοσχέδιο έρχεται σημαντικά βελτιωμένο χάρι ακριβώς στην πολύτιμη ανατροφοδότηση των εθνικών κοινωνικών εταίρων και της δημόσιας διαβούλευσης.». 

Κλείνοντας την τοποθέτησή της, η Υπουργός δήλωσε ότι: «το νομοσχέδιο που συζητάμε σήμερα αποτελεί μία ουσιαστική, αυτονόητη αν θέλετε, μεταρρύθμιση για μια πιο δίκαιη, πιο διάφανή και πιο σύγχρονη αγορά εργασίας. Ενισχύει την αξιοκρατία, καταπολεμά τις διακρίσεις, ενδυναμώνει τους εργαζομένους, παρέχει ασφάλεια στις επιχειρήσεις, εκσυγχρονίζει τους θεσμούς και ταυτόχρονα αναγνωρίζει την προσφορά εργαζομένων που επί χρόνια διεκδικούσαν δικαιοσύνη. Και τελικά υπηρετεί έναν απλό, αλλά θεμελιώδη στόχο: Να διαμορφώνουμε μία αγορά εργασίας, στην οποία κάθε πολίτης θα γνωρίζει ότι οι ευκαιρίες, οι αποδοχές και η επαγγελματική του πορεία, καθορίζονται από τις ικανότητες, την προσπάθεια και την αξία του και όχι από το φύλο του. Και θέλω να πιστεύω ότι τα κοινοβουλευτικά κόμματα θα στηρίξουν την προσπάθεια αυτή, μία προσπάθεια που άλλωστε εκπορεύεται από το ενωσιακό δίκαιο, από την ευρωπαϊκή οδηγία, αλλά μία προσπάθεια και ελληνική, για την καταπολέμηση των διακρίσεων. Και τελικά για να βάλουμε όλοι μαζί ένα τέλος εν έτει 2026 στο αδικαιολόγητο μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών και για να γίνει επιτέλους πράξη η αρχή να αμείβεσαι με βάση τη δουλειά σου και την αξία σου και το φύλο σου να μην παίζει κανένα απολύτως ρόλο στη διαμόρφωση των αποδοχών σου.».

Περισσότερα:

Τσίπρας προς τομεάρχες: Μεγάλη ευθύνη απέναντι στην κοινωνία – Στόχος η πολιτική αλλαγή

Παπαθανάσης: Τα χρήματα του ΕΣΠΑ δεν μένουν στα χαρτιά – Φτάνουν στις επιχειρήσεις

Θεοδωρικάκος: Το πλαφόν οδήγησε σε μείωση τιμών σε 2.000 προϊόντα

«Greece in Orbit»: Η Ελλάδα σχεδιάζει την πρώτη αποστολή Έλληνα αστροναύτη στο Διάστημα