Γιατί κάποια κουνούπια μας «προτιμούν»; Οι επιστήμονες αποκαλύπτουν τι τα ελκύει περισσότερο

Έχετε παρατηρήσει ότι σε μια παρέα κάποιοι γεμίζουν τσιμπήματα από κουνούπια, ενώ άλλοι μένουν σχεδόν ανεπηρέαστοι; Αν και για χρόνια κυκλοφορούσαν διάφοροι μύθοι γύρω από το θέμα, οι επιστήμονες φαίνεται πως πλησιάζουν όλο και περισσότερο στην εξήγηση του φαινομένου.

Σύμφωνα με ειδικούς, ορισμένοι άνθρωποι είναι πράγματι πιο ελκυστικοί για τα κουνούπια, όχι όμως λόγω της ομάδας αίματος ή άλλων χαρακτηριστικών που συχνά αναφέρονται, αλλά εξαιτίας ενός πολύπλοκου συνδυασμού χημικών ουσιών που εκπέμπει το σώμα τους.

Πώς εντοπίζουν τα θύματά τους τα κουνούπια

Όπως εξηγεί ο ερευνητής του Γαλλικού Ινστιτούτου Έρευνας για την Ανάπτυξη, Frederic Simard, τα κουνούπια δεν επιλέγουν τυχαία τα θύματά τους.

Τα θηλυκά κουνούπια, που είναι και τα μόνα που τσιμπούν, χρησιμοποιούν μια σειρά από αισθητηριακά ερεθίσματα για να εντοπίσουν τον επόμενο ξενιστή τους. Αρχικά προσελκύονται από το διοξείδιο του άνθρακα που εκπνέουμε, ενώ όσο πλησιάζουν αξιοποιούν τη μυρωδιά, τη θερμοκρασία και την υγρασία του σώματος.

«Δεν πρόκειται για μύθο. Τα κουνούπια όντως δείχνουν προτίμηση σε συγκεκριμένους ανθρώπους», σημειώνει ο Simard, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι η ελκυστικότητα κάθε ατόμου μπορεί να μεταβάλλεται ανάλογα με τις συνθήκες.

Ο ρόλος του δέρματος και του μικροβιώματος

Οι επιστήμονες θεωρούν ότι η μυρωδιά του σώματος είναι ο σημαντικότερος παράγοντας που καθορίζει πόσο ελκυστικός είναι κάποιος στα κουνούπια.

Το δέρμα κάθε ανθρώπου φιλοξενεί δισεκατομμύρια μικροοργανισμούς, οι οποίοι παράγουν εκατοντάδες διαφορετικές χημικές ενώσεις. Αυτές οι ουσίες δημιουργούν ένα μοναδικό «αποτύπωμα οσμής», το οποίο μπορεί να λειτουργήσει ως μαγνήτης για τα έντομα.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι το ανθρώπινο σώμα απελευθερώνει από 300 έως και 1.000 διαφορετικές οσμηρές ενώσεις, ωστόσο μόνο ένα μέρος τους φαίνεται να επηρεάζει την προσέλκυση των κουνουπιών.

Τι έδειξαν οι επιστημονικές έρευνες

Σε μελέτη που πραγματοποίησε ο Σουηδός επιστήμονας Rickard Ignell, χρησιμοποιήθηκαν κουνούπια του είδους Aedes aegypti, γνωστά για τη μετάδοση ασθενειών όπως ο δάγκειος πυρετός και ο κίτρινος πυρετός.

Τα έντομα κλήθηκαν να επιλέξουν μεταξύ 42 γυναικών σε ελεγχόμενο εργαστηριακό περιβάλλον. Οι ερευνητές εντόπισαν 27 χημικές ενώσεις που φαίνεται να παίζουν καθοριστικό ρόλο στην έλξη των κουνουπιών.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η παρουσία αυξημένων ποσοτήτων μιας ουσίας που ονομάζεται 1-octen-3-ol, γνωστής και ως «αλκοόλη των μανιταριών». Ακόμη και μικρές αυξήσεις στη συγκέντρωσή της φαίνεται να κάνουν ορισμένους ανθρώπους πιο ελκυστικούς στα κουνούπια.

Παράλληλα, οι εγκυμονούσες γυναίκες βρέθηκαν ανάμεσα στις πιο ελκυστικές ομάδες για τα έντομα, γεγονός που συνδέεται με μεταβολές στη θερμοκρασία και στη χημεία του σώματος.

Η μπύρα μπορεί να σας κάνει πιο… ελκυστικούς

Ένας ακόμη παράγοντας που φαίνεται να αυξάνει τις πιθανότητες να δεχθεί κάποιος τσίμπημα είναι η κατανάλωση αλκοόλ και ειδικότερα μπύρας.

Έρευνες έχουν δείξει ότι η μπύρα μπορεί να αυξήσει τη θερμοκρασία του σώματος, να ενισχύσει την παραγωγή διοξειδίου του άνθρακα και να μεταβάλει τη μυρωδιά του δέρματος.

Σε πειράματα που πραγματοποιήθηκαν στη Μπουρκίνα Φάσο, κουνούπια φορείς της ελονοσίας έδειξαν σαφή προτίμηση σε άτομα που είχαν καταναλώσει μπύρα σε σύγκριση με εκείνους που είχαν πιει μόνο νερό.

Παρόμοια συμπεράσματα προέκυψαν και από ολλανδική μελέτη του 2023, σύμφωνα με την οποία όσοι είχαν πιει μπύρα μέσα στο προηγούμενο 24ωρο ήταν κατά 35% πιο ελκυστικοί στα κουνούπια.

Μύθος η ομάδα αίματος;

Παρά τις διαδεδομένες αντιλήψεις, οι επιστήμονες δεν έχουν βρει πειστικά στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι τα κουνούπια προτιμούν συγκεκριμένες ομάδες αίματος.

Αντίστοιχα, δεν υπάρχουν επιστημονικά δεδομένα που να συνδέουν την προτίμησή τους με το χρώμα των ματιών, των μαλλιών ή του δέρματος.

Πώς να προστατευτείτε

Η κατανόηση των παραγόντων που προσελκύουν τα κουνούπια αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία, καθώς η κλιματική αλλαγή διευρύνει την παρουσία ειδών που μεταφέρουν επικίνδυνες ασθένειες σε νέες περιοχές.

Οι ειδικοί συστήνουν τη χρήση αντικουνουπικών προϊόντων, την τοποθέτηση σιτών στα ανοίγματα των κατοικιών και την επιλογή ρούχων που καλύπτουν όσο το δυνατόν περισσότερο το σώμα.

Παράλληλα, προτείνουν την αποφυγή υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ και την προτίμηση ελαφριών γευμάτων, ιδιαίτερα τους θερινούς μήνες, καθώς και αυτά φαίνεται να επηρεάζουν την ελκυστικότητα του οργανισμού στα κουνούπια.

Περισσότερα:

Θεσσαλονίκη: Αυτοκίνητο παρέσυρε 10χρονο με ποδήλατο

Χανιά: Νέα έρευνα στο σπίτι της αγνοούμενης Σταυρούλας

Γυναικοκτονία στη Δράμα: Διαμαρτυρία φεμινιστικών συλλογικοτήτων έξω από τη ΓΑΔΑ