Οι προτάσεις της ΠΑΕΛΟ για το πλαίσιο της δέουσας επιμέλειας των λογιστών

Η δημιουργία μιας Ενιαίας Ψηφιακής Πλατφόρμας Δέουσας Επιμέλειας Λογιστών – Φοροτεχνικών αποτελεί την κεντρική πρόταση που κατέθεσε η Πανελλήνια Ένωση Λογιστών Οικονομολόγων (ΠΑΕΛΟ) προς τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκο Πιερρακάκη.

Στην επιστολή της, η ΠΑΕΛΟ χαιρετίζει την πρόθεση του υπουργείου να επανεξετάσει το πλαίσιο εφαρμογής της δέουσας επιμέλειας για τους λογιστές και φοροτεχνικούς, επισημαίνοντας, ωστόσο, ότι η αποτελεσματική εφαρμογή των σχετικών υποχρεώσεων προϋποθέτει τη δημιουργία σύγχρονων και λειτουργικών ψηφιακών εργαλείων.

Σύμφωνα με την Ένωση, σήμερα οι λογιστές καλούνται να διεκπεραιώνουν διαδικασίες όπως η ταυτοποίηση πελατών, η αναζήτηση πραγματικών δικαιούχων, η αξιολόγηση κινδύνου και η τήρηση σχετικών αρχείων χωρίς ενιαία μεθοδολογία και χωρίς ένα κοινό ψηφιακό σύστημα υποστήριξης. Όπως αναφέρεται, η κατάσταση αυτή αυξάνει το διοικητικό βάρος των λογιστικών γραφείων, δημιουργεί ανασφάλεια ως προς το εύρος των υποχρεώσεων και δυσχεραίνει την αποτελεσματική εποπτεία από την Πολιτεία.

Η ΠΑΕΛΟ προτείνει τη δημιουργία μιας ψηφιακής πλατφόρμας μέσω της οποίας θα δημιουργείται ηλεκτρονικός φάκελος για κάθε πελάτη, θα πραγματοποιούνται διασυνδέσεις με υφιστάμενα δημόσια μητρώα, θα υπάρχει αυτοματοποιημένη αξιολόγηση κινδύνου και θα εκδίδεται ψηφιακό αποδεικτικό συμμόρφωσης για την ολοκλήρωση των προβλεπόμενων διαδικασιών.

Μεταξύ άλλων, η πλατφόρμα θα μπορούσε να συνδέεται με την ΑΑΔΕ, το ΓΕΜΗ, το Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων, το TAXIS, το myDATA, την ΕΡΓΑΝΗ και το Οικονομικό Επιμελητήριο Ελλάδος, περιορίζοντας τη γραφειοκρατία και μειώνοντας τα λάθη που προκύπτουν από την επαναλαμβανόμενη καταχώρηση στοιχείων.

Η αρχή της εύλογης γνώσης

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται από την ΠΑΕΛΟ στην «αρχή της εύλογης γνώσης», σύμφωνα με την οποία ο λογιστής οφείλει να ενεργεί με βάση τις πληροφορίες που γνωρίζει ή εύλογα μπορεί να γνωρίζει κατά την άσκηση των καθηκόντων του, χωρίς να ευθύνεται για στοιχεία που έχουν αποκρυφθεί από τον πελάτη ή για δεδομένα στα οποία δεν έχει πρόσβαση.

Η Ένωση προτείνει, επίσης, σαφή κατανομή ευθυνών μεταξύ πελατών, λογιστών, ΑΑΔΕ, Οικονομικού Επιμελητηρίου και υπουργείου, καθώς και πιλοτική εφαρμογή της πλατφόρμας πριν από τη γενικευμένη λειτουργία της.

Όπως τονίζεται στην επιστολή, οι λογιστές – φοροτεχνικοί δεν επιδιώκουν απαλλαγή από τις υποχρεώσεις τους, αλλά ζητούν τα κατάλληλα εργαλεία ώστε να μπορούν να τις εφαρμόζουν ορθά, με ασφάλεια δικαίου και με τρόπο που να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της ψηφιακής εποχής.

«Η λογιστική κοινότητα δεν ζητά απαλλαγή από τις υποχρεώσεις της. Ζητά τα εργαλεία για να τις εφαρμόζει σωστά», επισημαίνει η ΠΑΕΛΟ, υπογραμμίζοντας ότι οι λογιστές αποτελούν μέρος της λύσης για τη διαφάνεια και την αποτελεσματική λειτουργία του συστήματος πρόληψης και συμμόρφωσης.

Ο πρόεδρος της ΠΑΕΛΟ Λάμπρος Μπέλεσης (δεξιά) και ο αντιπρόεδρος Τάσος Δουκέρης (αριστερά).

Ολόκληρη η πρόταση της Πανελλήνιας Ένωσης Λογιστών Οικονομολόγων (ΠΑΕΛΟ)

Η πλήρης πρόταση της ΠΑΕΛΟ προς τον υπουργό έχει ως εξής:

Αξιότιμε κύριε Υπουργέ,

Η Πανελλήνια Ένωση Λογιστών Οικονομολόγων χαιρετίζει την πρόθεση του Υπουργείου να επανεξετάσει το πλαίσιο εφαρμογής της δέουσας επιμέλειας για τους λογιστές – φοροτεχνικούς, με σαφέστερη κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ Υπουργείου, ΑΑΔΕ και Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος.

Η δέουσα επιμέλεια αποτελεί αναγκαίο εργαλείο για την πρόληψη της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και την ενίσχυση της διαφάνειας. Ωστόσο, η αποτελεσματική εφαρμογή της προϋποθέτει ένα πλαίσιο λειτουργικό, αναλογικό και προσαρμοσμένο στη νέα ψηφιακή πραγματικότητα.

Ο λογιστής – φοροτεχνικός έχει αποδείξει διαχρονικά ότι αποτελεί βασικό συνεργάτη της Πολιτείας. Στήριξε την εφαρμογή των ηλεκτρονικών βιβλίων, της ψηφιακής τιμολόγησης, των πλατφορμών κρατικών ενισχύσεων, της φορολογικής συμμόρφωσης και της καθημερινής λειτουργίας των επιχειρήσεων. Για τον λόγο αυτό, κάθε νέα υποχρέωση πρέπει να συνοδεύεται από σαφή εργαλεία εφαρμογής.

Η ΠΑΕΛΟ προτείνει τη δημιουργία Ενιαίας Ψηφιακής Πλατφόρμας Δέουσας Επιμέλειας Λογιστών – Φοροτεχνικών.

1) Η αναγκαιότητα της πλατφόρμας: Σήμερα οι λογιστές καλούνται να εφαρμόσουν υποχρεώσεις δέουσας επιμέλειας σε ένα περιβάλλον ιδιαίτερα σύνθετο. Η ταυτοποίηση πελατών, η αναζήτηση πραγματικών δικαιούχων, η αξιολόγηση κινδύνου, η τήρηση αρχείων και η τεκμηρίωση ενεργειών γίνονται συχνά αποσπασματικά, χωρίς ενιαίο εργαλείο, χωρίς κοινή μεθοδολογία και χωρίς σαφές ψηφιακό αποτύπωμα.

Αυτό δημιουργεί τρία προβλήματα: Πρώτον, αυξάνει υπέρμετρα το διοικητικό βάρος των λογιστικών γραφείων. Δεύτερον, δημιουργεί ανασφάλεια δικαίου ως προς το τι ακριβώς θεωρείται επαρκής συμμόρφωση. Τρίτον, δεν επιτρέπει στην Πολιτεία να έχει ενιαία, συγκρίσιμη και αξιοποιήσιμη εικόνα των διαδικασιών δέουσας επιμέλειας. Η δημιουργία ενιαίας πλατφόρμας θα μετατρέψει τη δέουσα επιμέλεια από γραφειοκρατική υποχρέωση σε πραγματικό εργαλείο πρόληψης, αξιολόγησης κινδύνου και θεσμικής συνεργασίας.

2) Βασική φιλοσοφία της πρότασης: Η πρόταση της ΠΑΕΛΟ δεν κινείται στη λογική χαλάρωσης του πλαισίου. Αντίθετα, κινείται στη λογική της ουσιαστικής εφαρμογής του. Η δέουσα επιμέλεια δεν πρέπει να εξαντλείται σε φακέλους, έντυπα και τυπικές δηλώσεις. Πρέπει να στηρίζεται σε αντικειμενικά δεδομένα, ψηφιακές διασταυρώσεις, αξιολόγηση κινδύνου και σαφή κατανομή ευθυνών. Ο λογιστής δεν μπορεί να υποκαθιστά τους ελεγκτικούς μηχανισμούς της Πολιτείας. Μπορεί όμως, με τα κατάλληλα εργαλεία, να λειτουργεί ως ουσιαστικός τεχνικός συνεργάτης στο σύστημα πρόληψης και συμμόρφωσης.

3) Τι θα περιλαμβάνει η πλατφόρμα – Η Ενιαία Ψηφιακή Πλατφόρμα Δέουσας Επιμέλειας:

Α. Ψηφιακό φάκελο πελάτη: Για κάθε πελάτη θα δημιουργείται ηλεκτρονικός φάκελος, στον οποίο θα καταχωρούνται:

• στοιχεία ταυτοποίησης φυσικού ή νομικού προσώπου,
• στοιχεία νόμιμων εκπροσώπων,
• στοιχεία πραγματικών δικαιούχων,
• δραστηριότητα,
• βασικά φορολογικά και μητρώα στοιχεία,
• κατηγορία κινδύνου,
• ιστορικό ενεργειών δέουσας επιμέλειας.

Β. Διασύνδεση με υφιστάμενα μητρώα: Η πλατφόρμα θα πρέπει να αντλεί, όπου είναι εφικτό, προσυμπληρωμένα δεδομένα από:

• ΑΑΔΕ,
• ΓΕΜΗ,
• Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων,
• TAXIS,
• myDATA,
• ΕΡΓΑΝΗ,
• ΟΕΕ,
• λοιπά δημόσια μητρώα.

Με τον τρόπο αυτό μειώνεται η επαναλαμβανόμενη καταχώρηση στοιχείων και περιορίζονται τα λάθη.

Γ. Αυτοματοποιημένη αξιολόγηση κινδύνου: Η πλατφόρμα μπορεί να περιλαμβάνει βασικό μηχανισμό risk scoring, με αντικειμενικά κριτήρια όπως:

• κλάδος δραστηριότητας,
• εταιρική μορφή,
• συχνές μεταβολές εκπροσώπησης,
• σύνθετη μετοχική σύνθεση,
• συναλλαγές υψηλού κινδύνου,
• διεθνής δραστηριότητα,
• ασυνήθιστη μεταβολή οικονομικών δεδομένων.

Η τελική αξιολόγηση θα παραμένει ευθύνη του επαγγελματία, αλλά θα στηρίζεται σε κοινή μεθοδολογία και τεκμηριωμένα δεδομένα.

Δ. Τυποποιημένες φόρμες δέουσας επιμέλειας: Η πλατφόρμα θα περιλαμβάνει πρότυπα:

• βασικής επιμέλειας,
• απλοποιημένης επιμέλειας,
• ενισχυμένης επιμέλειας,
• περιοδικής επικαιροποίησης στοιχείων,
• δήλωσης πελάτη περί ακρίβειας παρεχόμενων πληροφοριών.

Έτσι διασφαλίζεται ενιαία πρακτική και μειώνεται η αβεβαιότητα των επαγγελματιών.

Ε. Ψηφιακό αποδεικτικό συμμόρφωσης: Μετά την ολοκλήρωση των προβλεπόμενων ενεργειών, η πλατφόρμα θα μπορεί να εκδίδει ψηφιακό αποδεικτικό ολοκλήρωσης διαδικασίας δέουσας επιμέλειας. Το αποδεικτικό αυτό δεν θα απαλλάσσει από την ουσιαστική ευθύνη, αλλά θα τεκμηριώνει ότι ο λογιστής εφάρμοσε την προβλεπόμενη διαδικασία.

ΣΤ. Μηχανισμός ειδοποιήσεων: Η πλατφόρμα θα μπορεί να ειδοποιεί τον λογιστή για:

• ανάγκη επικαιροποίησης στοιχείων,
• αλλαγές πραγματικών δικαιούχων,
• μεταβολές εκπροσώπησης,
• λήξη εγγράφων,
• ενδείξεις αυξημένου κινδύνου,
• ανάγκη ενισχυμένης επιμέλειας.

4) Αρχή της εύλογης γνώσης: Κεντρική αρχή της πρότασης πρέπει να είναι η αρχή της εύλογης γνώσης. Ο λογιστής ευθύνεται για όσα γνωρίζει ή εύλογα μπορεί να γνωρίζει κατά την άσκηση των καθηκόντων του. Δεν μπορεί να ευθύνεται για πληροφορίες που αποκρύφθηκαν από τον πελάτη, για πραγματικά περιστατικά που δεν του γνωστοποιήθηκαν ή για δεδομένα στα οποία δεν έχει πρόσβαση. Η πλατφόρμα θα βοηθήσει ακριβώς σε αυτό: θα οριοθετεί τι ελέγχθηκε, πότε ελέγχθηκε, από ποια πηγή αντλήθηκε και ποια διαδικασία ακολουθήθηκε.

5) Σαφής κατανομή ευθυνών: Η επιτυχία του πλαισίου προϋποθέτει σαφή διαχωρισμό ρόλων: Ο πελάτης ευθύνεται για την ακρίβεια και πληρότητα των πληροφοριών που παρέχει. Ο λογιστής ευθύνεται για την εφαρμογή της διαδικασίας δέουσας επιμέλειας με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία. Η ΑΑΔΕ διατηρεί τον ελεγκτικό της ρόλο. Το ΟΕΕ ασκεί την επαγγελματική και πειθαρχική εποπτεία όπου προβλέπεται. Το Υπουργείο καθορίζει το θεσμικό πλαίσιο και τις κατευθυντήριες οδηγίες. Με αυτόν τον διαχωρισμό προστατεύεται τόσο το δημόσιο συμφέρον όσο και η ασφάλεια δικαίου του επαγγελματία.

6) Οφέλη για την Πολιτεία: Η πλατφόρμα θα προσφέρει στην Πολιτεία:

• καλύτερη εικόνα συμμόρφωσης,
• ενιαία μεθοδολογία εφαρμογής,
• μείωση τυπικών παραβάσεων,
• ενίσχυση της πρόληψης,
• καλύτερη στόχευση ελέγχων,
• αξιοποίηση ψηφιακών δεδομένων,
• περιορισμό διοικητικού κόστους,
• ενίσχυση της εμπιστοσύνης μεταξύ κράτους και επαγγελματιών.

7) Οφέλη για τους λογιστές – φοροτεχνικούς: Για τον κλάδο, η πλατφόρμα θα προσφέρει:

• σαφείς διαδικασίες,
• ενιαία πρότυπα,
• λιγότερη γραφειοκρατία,
• τεκμηρίωση ενεργειών,
• μείωση κινδύνου αμφισβήτησης,
• προστασία από ασαφείς ευθύνες,
• καλύτερη οργάνωση φακέλων πελατών,
• αναβάθμιση του επαγγελματικού ρόλου.
• Η λογιστική κοινότητα δεν ζητά απαλλαγή από τις υποχρεώσεις της. Ζητά τα εργαλεία για να τις εφαρμόζει σωστά.

8) Οφέλη για τις επιχειρήσεις: Οι επιχειρήσεις θα ωφεληθούν από:

• λιγότερες επαναλαμβανόμενες διαδικασίες,
• ταχύτερη εξυπηρέτηση,
• σαφέστερες υποχρεώσεις,
• περιορισμό κόστους συμμόρφωσης,
• μεγαλύτερη ασφάλεια στις συναλλαγές,
• καλύτερη σχέση με τον λογιστή και τη διοίκηση.

ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΓΙΟΥΡΟΓΚΡΟΥΠ EUROGROUP ΕΕ (POOL PHOTO/ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ/EUROKINISSI)

9) Πρόταση πιλοτικής εφαρμογής: Η ΠΑΕΛΟ προτείνει η πλατφόρμα να εφαρμοστεί πιλοτικά σε τρεις φάσεις:

Φάση 1: Σχεδιασμός Συγκρότηση ομάδας εργασίας με συμμετοχή:

• Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών,
• ΑΑΔΕ,
• ΟΕΕ,
• εκπροσώπων λογιστικών φορέων,
• τεχνικών συμβούλων ψηφιακών συστημάτων.

Φάση 2: Πιλοτική λειτουργία Εφαρμογή σε περιορισμένο αριθμό λογιστικών γραφείων και επιχειρήσεων, ώστε να εντοπιστούν πρακτικά ζητήματα.

Φάση 3: Γενικευμένη εφαρμογή Σταδιακή επέκταση με μεταβατική περίοδο, οδηγίες, εκπαιδευτικό υλικό και helpdesk υποστήριξης.

10) Αναγκαίες εγγυήσεις Για την επιτυχία του εγχειρήματος απαιτούνται:

• σαφές νομικό πλαίσιο,
• προστασία προσωπικών δεδομένων,
• ασφαλής πρόσβαση χρηστών,
• καταγραφή ενεργειών,
• διαλειτουργικότητα με υφιστάμενα συστήματα,
• απλή χρήση για μικρά λογιστικά γραφεία,
• αναλογικότητα υποχρεώσεων,
• μεταβατική περίοδος προσαρμογής.

Συμπέρασμα: Η δέουσα επιμέλεια αποτελεί κρίσιμο εργαλείο για τη διαφάνεια και την προστασία της οικονομίας. Για να είναι όμως αποτελεσματική, πρέπει να είναι εφαρμόσιμη. Η δημιουργία Ενιαίας Ψηφιακής Πλατφόρμας Δέουσας Επιμέλειας μπορεί να αποτελέσει ουσιαστική μεταρρύθμιση, συμβατή με τη νέα ψηφιακή εποχή και με τον εκσυγχρονισμό της φορολογικής διοίκησης.

Η ΠΑΕΛΟ θεωρεί ότι ο λογιστής – φοροτεχνικός δεν είναι μέρος του προβλήματος. Είναι μέρος της λύσης. Με σαφείς κανόνες, ψηφιακά εργαλεία, αναλογικότητα και συνεργασία, η χώρα μπορεί να αποκτήσει ένα πλαίσιο δέουσας επιμέλειας σύγχρονο, λειτουργικό και πραγματικά αποτελεσματικό. Είμαστε στην διάθεση σας για κάθε περαιτέρω διευκρίνιση και συνεργασία επί του θέματος.

Με εκτίμηση,

Για την Πανελλήνια Ένωση Λογιστών Οικονομολόγων

Ο Πρόεδρος Λάμπρος Μπέλεσης

Ο Αντιπρόεδρος Τάσος Δουκέρης

Πηγή φωτογραφίας: EUROKINISSI/ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ

Περισσότερα:

e-ΕΦΚΑ και ΔΥΠΑ: 50,3 εκατ. ευρώ σε 48.150 δικαιούχους – Ποιοι πληρώνονται από τη Δευτέρα (15/6)

Πάνω από 3,6 δισ. τα «φέσια» του Δημοσίου – Τα νοσοκομεία ξανά πρωταθλητές στα χρέη

Κοινωνικός Τουρισμός 2026-2027: Άλλα 33.000 voucher από τη ΔΥΠΑ – Στους 333.000 οι δικαιούχοι