Πού «χάνει» ο ασφαλισμένος: Οι μεγάλες αδικίες στο σύστημα συντάξεων
Ένα σύστημα που αντί να επιβραβεύει τη συνέπεια και τα πολλά χρόνια εργασίας, σε αρκετές περιπτώσεις φαίνεται να λειτουργεί τιμωρητικά. Το ασφαλιστικό εξακολουθεί να παρουσιάζει σοβαρές στρεβλώσεις, οι οποίες επιβαρύνουν μεγάλες κατηγορίες ασφαλισμένων και συνταξιούχων, διατηρώντας παθογένειες δεκαετιών.
Παρά τις διαδοχικές παρεμβάσεις, βασικές αδυναμίες παραμένουν, με αποτέλεσμα οι εισφορές να μην έχουν πάντα την αναμενόμενη ανταποδοτικότητα. Οι διατάξεις του νόμου Κατρούγκαλου (Ν. 4387/2016) βρίσκονται στο επίκεντρο αυτών των προβλημάτων, με την ανάγκη για διορθώσεις να θεωρείται επιτακτική.
Η «ποινή» μετά τα 40 χρόνια εργασίας
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά προβλήματα αφορά την ανταποδοτική σύνταξη. Το σύστημα δεν επιβραβεύει ουσιαστικά όσους συνεχίζουν να εργάζονται μετά τα 40 χρόνια ασφάλισης.
Μέχρι τη 40ετία, τα ποσοστά αναπλήρωσης αυξάνονται σημαντικά, όμως μετά το όριο αυτό η προσαύξηση μειώνεται δραστικά στο 0,5% ανά έτος. Αυτό σημαίνει ότι τα επιπλέον χρόνια εργασίας έχουν περιορισμένη επίδραση στη σύνταξη.
Ενδεικτικά:
- Στα 39 έτη, το ποσοστό αναπλήρωσης είναι 47,46%
- Στα 40 έτη φτάνει στο 50,01% (+2,55%)
- Στα 45 έτη φτάνει μόλις στο 52,5%
Η διαφορά στα ποσά είναι επίσης αποκαλυπτική:
- Με 38 έτη και μισθό 2.950 ευρώ: σύνταξη 1.772 ευρώ
- Με 40 έτη: 1.922 ευρώ (+150 ευρώ)
- Με 45 έτη: 1.995 ευρώ (+73 ευρώ σε σχέση με τα 40 έτη)
Το συμπέρασμα είναι σαφές: μετά τα 40 χρόνια, η επιπλέον εργασία αποδίδει ελάχιστα.
Το «φρένο» της ηλικίας των 62 ετών
Ακόμη και όσοι έχουν συμπληρώσει πάνω από 40 ή και 45 χρόνια ασφάλισης δεν μπορούν να συνταξιοδοτηθούν αν δεν έχουν φτάσει το 62ο έτος της ηλικίας τους.
Έτσι, εργαζόμενοι που ξεκίνησαν νωρίς την επαγγελματική τους πορεία εγκλωβίζονται, καθώς δεν μπορούν να λάβουν ούτε πλήρη ούτε μειωμένη σύνταξη πριν από το ηλικιακό όριο.
Οι κρατήσεις ΕΑΣ και η επιβάρυνση των υψηλών συντάξεων
Η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) αυξάνεται όσο μεγαλώνει η σύνταξη, χωρίς να εφαρμόζεται αναλογικά.
Ο Συνήγορος του Πολίτη έχει επισημάνει ότι η εισφορά θα έπρεπε να υπολογίζεται μόνο στο επιπλέον ποσό κάθε κλίμακας και όχι στο σύνολο της σύνταξης, καθώς η σημερινή πρακτική οδηγεί σε υπέρμετρη επιβάρυνση.
Οι πολλαπλές εισφορές για την υγεία
Ένα ακόμη σημείο έντονης κριτικής αφορά τις εισφορές ασθένειας. Οι εργαζόμενοι πριν τη σύνταξη πληρώνουν εισφορά 2,55% για την κύρια ασφάλιση.
Ωστόσο, ως συνταξιούχοι:
- καταβάλλουν εισφορά στην κύρια σύνταξη
- πληρώνουν επιπλέον εισφορά στην επικουρική
- αν συνεχίζουν να εργάζονται, επιβαρύνονται εκ νέου
Έτσι προκύπτει διπλή ή και τριπλή επιβάρυνση.
Εργαζόμενοι συνταξιούχοι: Μικρή ανταπόδοση
Οι συνταξιούχοι που συνεχίζουν να εργάζονται καταβάλλουν εισφορές, όμως η ανταπόδοση είναι περιορισμένη.
Για κάθε έτος απασχόλησης, η προσαύξηση είναι μόλις 0,77% του μισθού. Για παράδειγμα, με μισθό 1.500 ευρώ και δύο χρόνια εργασίας, η αύξηση στη σύνταξη φτάνει περίπου τα 23 ευρώ.
Υψηλές εισφορές – χαμηλή αναλογία σύνταξης
Οι υψηλόμισθοι ασφαλισμένοι καταβάλλουν εισφορές για αποδοχές έως 7.761 ευρώ τον μήνα. Ωστόσο, ακόμη και με 40 χρόνια ασφάλισης, η σύνταξη που αντιστοιχεί φτάνει περίπου στο 55% των αποδοχών.
Η αναλογία αυτή δημιουργεί αίσθημα αδικίας, καθώς οι εισφορές δεν αντανακλώνται επαρκώς στο τελικό ποσό της σύνταξης.
Η ανάγκη για παρεμβάσεις
Οι παραπάνω στρεβλώσεις καταδεικνύουν ότι το ασφαλιστικό σύστημα εξακολουθεί να χρειάζεται ουσιαστικές διορθώσεις. Η ενίσχυση της ανταποδοτικότητας, η δικαιότερη κατανομή των εισφορών και η άρση των αντικινήτρων για εργασία αποτελούν βασικές προκλήσεις για την επόμενη περίοδο.
- 1 λεπτό πριν Ακίνητα: Στο στόχαστρο της ΑΑΔΕ γονικές παροχές και δωρεές – Ποιοι κινδυνεύουν με πρόστιμα
- 8 λεπτά πριν Φάμελλος: Είμαστε δίπλα και όχι απέναντι στο εγχείρημα του Αλέξη Τσίπρα
- 17 λεπτά πριν Νέα υποχρέωση για όσους έχουν κατοικίδιο: Τι πρέπει να δηλώνουν μέσα σε 48 ώρες
