Δημήτρης Περπατάρης: Δικαιούνται πλήρη σύνταξη οι καταδικασθέντες δημόσιοι υπάλληλοι;

*Παρουσίαση με αφορμή την Απόφαση 26/2025 της Ολομελείας του Ελεγκτικού Συνεδρίου από το Δημήτρη Περπατάρη Δικηγόρο στον Άρειο Πάγο – εργατολόγο

1. Η σύνταξη δεν αποτελεί ηθική ανταμοιβή, αλλά δικαίωμα θεμελιωμένο σε ασφαλιστικές εισφορές και έτη υπηρεσίας, σύμφωνα με την Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Όπως νομολογήθηκε με πρόσφατη αυτή Απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου (26/2025) και μάλιστα της Ολομελείας του, δεν παραβιάζει το Σύνταγμα η απονομή πλήρους σύνταξης σε δημόσιους υπαλλήλους, που έχουν καταδικαστεί αμετάκλητα για σοβαρά αδικήματα.
Συγκεκριμένα όπως αποφάνθηκε η Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην απόφαση υπ’ αριθμ. 26/2025, η σύνταξη αποτελεί ασφαλιστικό δικαίωμα και δεν μπορεί να λειτουργεί ως «εργαλείο» τιμωρίας.

2. Πραγματικά δεδομένα της υπόθεσης που κρίθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο

Ο εκκαλών, πρώην δημόσιος υπάλληλος, καταδικάστηκε αμετάκλητα το 2011 σε ποινή κάθειρξης 10,5 ετών και στέρηση των πολιτικών του δικαιωμάτων, για αδικήματα όπως ψευδής βεβαίωση, χρήση πλαστών εγγράφων και δωροδοκία. Κατόπιν της καταδίκης του, έχασε το δικαίωμα σύνταξης, βάσει του τότε ισχύοντος Συνταξιοδοτικού Κώδικα (π.δ. 169/2007), ενώ η σύνταξή του μεταβιβάστηκε στη σύζυγό του.

Το 2017, με την ψήφιση του ν. 4488/2017, καταργήθηκε η διάταξη που προέβλεπε την οριστική στέρηση του συνταξιοδοτικού
δικαιώματος για καταδικασθέντες υπαλλήλους. Ο πρώην υπάλληλος ζήτησε την επαναφορά της σύνταξής του, αλλά το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους απέρριψε το αίτημά του, θεωρώντας ότι η υπόθεσή του είχε ήδη κριθεί οριστικά. Αυτός προσέφυγε δικαστικά, ζητώντας την επανεξέταση της υπόθεσής του.

3. Τι κρίθηκε από την Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Ωστόσο, το θέμα παραπέμφθηκε στην Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία ανέτρεψε αυτή την κρίση και αποφάσισε ότι η επίμαχη ρύθμιση δεν αντίκειται στο Σύνταγμα. Η Ολομέλεια έκρινε ότι η ρύθμιση δεν παραβιάζει το Σύνταγμα, καθώς η σύνταξη δεν αποτελεί ηθική ανταμοιβή, αλλά δικαίωμα θεμελιωμένο σε ασφαλιστικές εισφορές και έτη υπηρεσίας.

Επιπλέον, οι δικαστές έκριναν ότι δεν υπάρχει αυθαίρετη εξομοίωση μεταξύ καταδικασμένων και ευόρκως υπηρετησάντων υπαλλήλων, αφού και οι πρώτοι είχαν νομίμως υπηρετήσει, καταβάλει εισφορές και συμπληρώσει τα απαιτούμενα χρόνια. Επομένως, ακόμα και αν κάποιος υπάλληλος έχει καταδικαστεί αμετάκλητα, αυτό δεν αναιρεί το γεγονός ότι εργάστηκε για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα και κατέβαλε ασφαλιστικές εισφορές. Σύμφωνα με το Ελεγκτικό Συνέδριο, το ασφαλιστικό και το πειθαρχικό δίκαιο είναι δύο διακριτοί τομείς, και δεν μπορεί να συνδέεται η συνταξιοδότηση με το ήθος, ή τη νομιμότητα της υπηρεσιακής συμπεριφοράς. Τέλος, κρίσιμο σημείο της απόφασης αποτελεί η απόρριψη του επιχειρήματος ότι το Δικαστήριο θα μπορούσε να επιβάλει αναλογική μείωση της σύνταξης για καταδικασθέντες υπαλλήλους.

Σύμφωνα με το Δικαστήριο, τυχόν μείωση της σύνταξης από το ίδιο το Δικαστήριο θα συνιστούσε μία ανεπίτρεπτη μορφή νομοθέτησης, που θα παραβίαζε την αρχή της διάκρισης των εξουσιών (άρθρο 26 του Συντάγματος). Η Ολομέλεια υπογράμμισε ότι τυχόν μείωση της σύνταξης από το ίδιο το Δικαστήριο, θα συνιστούσε μία ανεπίτρεπτη μορφή νομοθέτησης, που θα παραβίαζε την αρχή της διάκρισης των εξουσιών (άρθρο 26 του Συντάγματος). Σύμφωνα με το δικαστήριο, η επιβολή διαφορετικών όρων για τη σύνταξη των επίορκων υπαλλήλων μπορεί να γίνει μόνο με νομοθετική παρέμβαση, όχι με δικαστική απόφαση.

Η άποψη της μειοψηφίας

Αξίζει να σημειωθεί, ότι μία σύμβουλος διαφώνησε, υποστηρίζοντας ότι η πλήρης εξίσωση καταδικασμένων και ευόρκως υπηρετησάντων υπαλλήλων είναι αντισυνταγματική, αφού παραβιάζει τις αρχές της ισότητας και της αξιοκρατίας. Σύμφωνα με το σκεπτικό της, μέχρι να υπάρξει ειδική νομοθετική ρύθμιση, το Δικαστήριο θα μπορούσε να επιβάλει μείωση της σύνταξης (πχ. 70% της κανονικής), ώστε να διατηρηθεί η αρχή της αναλογικότητας.

Περισσότερα:

Αναδρομικά: Ποιοι συνταξιούχοι πρέπει να υποβάλλουν τροποποιητικές δηλώσεις

Αυξήσεις συντάξεων στο Δημόσιο: Ποιοι θα λαμβάνουν έως το 80% των αποδοχών τους

Έρχονται αναδρομικά έως 3.500 ευρώ για 100.000 συνταξιούχους- Ποιοι θα τα πάρουν