Θητεία και κάτοικοι εξωτερικού: Ποιες αναβολές ισχύουν – Τι διευκρινίζει το ΥΠΕΘΑ

Με μια ματιά

• Δεν επηρεάζονται όσοι σπουδάζουν ή διαμένουν ήδη στο εξωτερικό
• Οι αλλαγές αφορούν όσους ενηλικιώνονται μετά την ψήφιση του νόμου
• Θεσπίζεται 15ετής μεταβατική περίοδος
• Στόχος ο περιορισμός καταχρήσεων και η ισότιμη στράτευση
• Αυστηροποίηση και στις απαλλαγές για λόγους υγείας

Ξεκάθαρο μήνυμα στέλνουν πηγές του υπουργείου Εθνικής Άμυνας: κανένας φοιτητής ή εργαζόμενος που βρίσκεται ήδη στο εξωτερικό δεν θίγεται από τις νέες ρυθμίσεις για τη στρατιωτική θητεία. Το σχέδιο νόμου «Χάρτης μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή», που έχει κατατεθεί στη Βουλή, δεν έχει αναδρομική ισχύ και δεν αλλάζει τους όρους για όσους έχουν ήδη οργανώσει τη ζωή τους εκτός Ελλάδας.

Όπως διευκρινίζεται, οι αλλαγές αφορούν όσους συμπληρώνουν το 18ο έτος της ηλικίας τους μετά την ψήφιση του νόμου, ενώ προβλέπεται και μακρά μεταβατική περίοδος 15 ετών, ώστε η προσαρμογή να γίνει ομαλά.

Το σημερινό καθεστώς και τα «παράθυρα» που άνοιξαν καταχρήσεις

Σήμερα, μόνιμος κάτοικος εξωτερικού θεωρείται όποιος:

• έχει συμπληρώσει 7 συνεχόμενα έτη εργασίας στο εξωτερικό ή
• 11 έτη συνολικά, συνδυάζοντας σπουδές και εργασία.

Μετά το 33ο έτος, δίνεται η δυνατότητα εξαγοράς της θητείας με κόστος 810 ευρώ ανά μήνα, έπειτα από 20ήμερη παρουσία σε Κέντρο Εκπαίδευσης.

Ωστόσο, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, η εφαρμογή αυτού του πλαισίου οδήγησε σε εκτεταμένη κατάχρηση. Είναι ενδεικτικό ότι την τελευταία πενταετία:

• 22.000 από τους 36.000 ανυπότακτους προέρχονται από κατοίκους εξωτερικού
• 46.000 απαλλάχθηκαν για λόγους υγείας, με το 75% για ψυχικά νοσήματα

Συνολικά, οι Ένοπλες Δυνάμεις χάνουν περίπου 16.500 στρατεύσιμους ετησίως, ποσοστό που ξεπερνά το 30% των ετήσιων κατατάξεων.

Τι αλλάζει με το νέο μοντέλο θητείας

Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να βάλει τέλος στις στρεβλώσεις, χωρίς να πλήξει όσους πραγματικά ζουν και εργάζονται στο εξωτερικό. Συγκεκριμένα:

• Ο χαρακτηρισμός «κάτοικος εξωτερικού» θα απαιτεί έναρξη διαμονής από τα 16 έτη
• Το καθεστώς θα επικαιροποιείται ανά τριετία
• Η εξαγορά της θητείας μεταφέρεται στο 40ό έτος
• Το κόστος εξαγοράς αυξάνεται στα 1.500 ευρώ τον μήνα (με 5ετή μεταβατική εφαρμογή)

Όπως τονίζεται από το ΥΠΕΘΑ, θίγονται μόνο όσοι αξιοποιούσαν τις σπουδές στο εξωτερικό ως μέσο αποφυγής της στράτευσης, χωρίς πραγματική εγκατάσταση εκτός χώρας.

Αυστηρότερο πλαίσιο και στις απαλλαγές υγείας

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στις απαλλαγές για λόγους υγείας. Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, υπενθύμισε στη Βουλή ότι η θητεία αποτελεί συνταγματική υποχρέωση, θέτοντας ζήτημα αξιοπιστίας του συστήματος απαλλαγών.

Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε:
«Είναι λογικό να δεχθούμε τέσσερις ταξιαρχίες Ι5 με ιδιωτικό χαρτί γιατρού;»

Στο εξής, για σοβαρές απαλλαγές θα απαιτείται βεβαίωση δημόσιου νοσοκομείου, περιορίζοντας τις αμφισβητούμενες γνωματεύσεις.

Τι ισχύει για την Ομογένεια

Για τους Έλληνες που γεννήθηκαν και μεγάλωσαν στο εξωτερικό, το καθεστώς παραμένει αμετάβλητο:

• Τρίμηνη θητεία
• Δικαίωμα παραμονής στην Ελλάδα έως 6 μήνες ετησίως μέχρι την ολοκλήρωσή της

Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου, ο συνδυασμός δημογραφικής συρρίκνωσης και χαλαρών κανόνων είχε δημιουργήσει μια άνιση πραγματικότητα δύο ταχυτήτων:
εκείνων που εκπλήρωναν τη θητεία τους στην Ελλάδα και εκείνων που μπορούσαν να την αποφύγουν μέσω παραθύρων του συστήματος.

Ο νέος νόμος φιλοδοξεί να αποκαταστήσει την ισορροπία, ενισχύοντας την επιχειρησιακή ετοιμότητα των Ενόπλων Δυνάμεων και διασφαλίζοντας ότι η συνταγματική υποχρέωση εφαρμόζεται με κανόνες δικαιοσύνης και διαφάνειας.

Περισσότερα:

Αθωώθηκε ο Κώστας Ανεστίδης στην υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ

Ζεφύρι: Σε κρίσιμη κατάσταση η 3χρονη που παρασύρθηκε από αυτοκίνητο

Νέα Γραμμή 5 στο Μετρό της Αθήνας: Πότε ξεκινά και ποιες περιοχές θα εξυπηρετεί