Διαθήκες: Οι 12 κρίσιμες προθεσμίες που πρέπει να ξέρει κάθε κληρονόμος
Το νέο κληρονομικό πλαίσιο φέρνει ριζικές αλλαγές στις διαδικασίες αποδοχής, αποποίησης και φορολόγησης των κληρονομιών, με στόχο την καλύτερη προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών. Οι 12 ημερομηνίες-κλειδιά καθορίζουν τα κρίσιμα στάδια που πρέπει να γνωρίζει κάθε κληρονόμος, ώστε να αποφύγει καθυστερήσεις, πρόστιμα ή απώλεια περιουσιακών στοιχείων.
1. Δημοσίευση διαθήκης
Η διαδικασία ξεκινά με τη δημοσίευση της διαθήκης από συμβολαιογράφο ή αρμόδιο δικαστήριο. Από εκείνη τη στιγμή, οι κληρονόμοι μπορούν να λάβουν γνώση του περιεχομένου και να κινηθούν νομικά για αποδοχή ή αποποίηση. Η δημοσίευση ενεργοποιεί όλα τα επόμενα βήματα.
2. Προθεσμία αποποίησης κληρονομιάς
Οι κληρονόμοι έχουν 4 μήνες (ή 12 μήνες αν ο θανών κατοικούσε στο εξωτερικό) για να αποποιηθούν την κληρονομιά. Η σιωπή ισοδυναμεί με αποδοχή. Η αποποίηση γίνεται στο Ειρηνοδικείο με υπεύθυνη δήλωση.
3. Αποδοχή κληρονομιάς
Η αποδοχή πρέπει να δηλωθεί επίσημα ενώπιον συμβολαιογράφου. Αν η περιουσία περιλαμβάνει ακίνητα, απαιτείται καταχώριση στο Κτηματολόγιο. Η αποδοχή συνεπάγεται και την ανάληψη τυχόν χρεών του αποθανόντος.
4. Αποδοχή με το ευεργέτημα της απογραφής
Για προστασία από κληρονομικά χρέη, ο κληρονόμος μπορεί να αποδεχθεί «υπό το ευεργέτημα της απογραφής». Έτσι ευθύνεται μόνο μέχρι το ύψος της περιουσίας που κληρονομεί. Η απογραφή πρέπει να ξεκινήσει εντός 3 μηνών από την αποδοχή.
5. Υποβολή δήλωσης φόρου κληρονομιάς
Η δήλωση φόρου πρέπει να υποβληθεί εντός 6 μηνών από τον θάνατο, ή 12 μηνών αν ο κληρονομούμενος κατοικούσε στο εξωτερικό. Η καθυστέρηση επιφέρει πρόστιμα και προσαυξήσεις.
6. Πληρωμή φόρου
Ο φόρος κληρονομιάς καταβάλλεται σε 12 δόσεις, ή εφάπαξ με έκπτωση. Η πληρωμή μπορεί να γίνει μέσω τραπεζών ή ηλεκτρονικά στο myAADE.
7. Δάνεια και υποχρεώσεις του αποθανόντος
Οι κληρονόμοι πρέπει να ενημερωθούν για τυχόν δάνεια ή οφειλές του θανόντος. Εντός 3 μηνών από την αποδοχή, μπορούν να αιτηθούν ρύθμιση ή διαγραφή σε περίπτωση υπερχρέωσης.
8. Δήλωση ακινήτων στο Κτηματολόγιο
Μετά την αποδοχή, κάθε ακίνητο που περιλαμβάνεται στην κληρονομιά πρέπει να δηλωθεί στο Κτηματολόγιο εντός 6 μηνών, ώστε να ολοκληρωθεί η μεταβίβαση της κυριότητας.
9. Αναγγελία οφειλών
Όποιος έχει οικονομικές απαιτήσεις από τον αποθανόντα (π.χ. δάνεια, προμηθευτές) πρέπει να τις αναγγείλει μέσα σε 1 χρόνο από τον θάνατο. Μετά την προθεσμία, χάνει το δικαίωμα απαίτησης.
10. Προθεσμία εκκαθάρισης περιουσίας
Η εκκαθάριση της κληρονομιάς —δηλαδή η τακτοποίηση όλων των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων— πρέπει να ολοκληρωθεί εντός 12 μηνών από την αποδοχή.
11. Τροποποίηση ή ανάκληση διαθήκης
Αν υπάρχουν νεότερα στοιχεία ή ανάγκη αναθεώρησης, ο διαθέτης μπορεί να τροποποιήσει τη διαθήκη του ανά πάσα στιγμή. Η ανάκληση παλαιότερης διαθήκης ισχύει μόνο μετά τη δημοσίευση της νέας.
12. Λήξη της διαδικασίας
Η διαδικασία ολοκληρώνεται με την οριστική καταχώριση των περιουσιακών στοιχείων και την έκδοση πιστοποιητικού πληρωμής φόρου. Από εκεί και πέρα, ο κληρονόμος αποκτά πλήρη δικαιώματα επί της περιουσίας.
Νέα ψηφιακή εποχή για τις διαθήκες
Η ψηφιακή πλατφόρμα δημοσίευσης διαθηκών που τίθεται σε λειτουργία το 2025, επιτρέπει στους συμβολαιογράφους και στα δικαστήρια να δημοσιεύουν και να αναζητούν ηλεκτρονικά κάθε διαθήκη. Η πρόσβαση γίνεται μέσω TAXISnet, διασφαλίζοντας διαφάνεια και ταχύτητα.
Με τον τρόπο αυτό, περιορίζονται οι καθυστερήσεις, μειώνονται τα λάθη και προστατεύονται αποτελεσματικά οι πολίτες από γραφειοκρατικά εμπόδια.
- 58 λεπτά πριν Viral η πρόταση γάμου που «λύγισε» το διαδίκτυο
- 1 ώρα πριν Κολύμβηση ή τρέξιμο; Η άσκηση που φαίνεται να δυναμώνει περισσότερο την καρδιά
- 2 ώρες πριν Δροσιά στο σπίτι χωρίς κλιματιστικό; Οι λύσεις που προτείνουν οι ειδικοί για τις ημέρες του καύσωνα
