Παρασκευή και 13: Η ιστορία πίσω από τη «γρουσούζικη» ημέρα
Η Παρασκευή και 13 θεωρείται από πολλούς ημέρα κακοτυχίας, κυρίως στις αγγλόφωνες χώρες, όπου η σχετική δεισιδαιμονία έχει βαθιές πολιτισμικές ρίζες. Ο φόβος για τη συγκεκριμένη ημερομηνία είναι γνωστός ως Paraskavedekatriaphobia, όρος που προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις «Παρασκευή», «δεκατρία» και «φοβία». Αντίθετα, στην Ελλάδα και σε αρκετές ισπανόφωνες χώρες, η ημέρα που συνδέεται παραδοσιακά με την κακοτυχία είναι η Τρίτη και 13.
Η αντίληψη ότι η Παρασκευή και 13 φέρνει ατυχία διαδόθηκε ευρύτερα στις αγγλόφωνες κοινωνίες κατά τον 19ο αιώνα. Η δημοφιλία της ενισχύθηκε σημαντικά από τον κινηματογράφο και ιδιαίτερα από την ταινία τρόμου «Παρασκευή και 13», που κυκλοφόρησε το 1980 και συνέβαλε στην παγκόσμια αναγνωρισιμότητα της συγκεκριμένης ημερομηνίας.
Για την προέλευση της δεισιδαιμονίας έχουν διατυπωθεί διάφορες θεωρίες, οι οποίες συνδυάζουν ιστορικά γεγονότα, θρησκευτικές παραδόσεις και λαϊκές δοξασίες. Μία από αυτές συνδέει την Παρασκευή 13 Οκτωβρίου 1307 με τη μαζική σύλληψη των Ναϊτών Ιπποτών, κατόπιν εντολής του βασιλιά Φιλίππου Δ΄ της Γαλλίας. Παρότι το γεγονός είναι ιστορικά τεκμηριωμένο, η σύνδεσή του με την προέλευση της συγκεκριμένης πρόληψης δεν έχει αποδειχθεί.
Άλλες ερμηνείες προέρχονται από τη χριστιανική παράδοση. Σύμφωνα με λαϊκές αφηγήσεις, ημέρα Παρασκευή θεωρείται ότι η Εύα πρόσφερε στον Αδάμ τον απαγορευμένο καρπό, ενώ την ίδια ημέρα τοποθετείται, σε ορισμένες δοξασίες, και ο βιβλικός Κατακλυσμός. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται επίσης στο γεγονός ότι η Σταύρωση του Ιησού Χριστού πραγματοποιήθηκε Παρασκευή.
Καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της δεισιδαιμονίας διαδραματίζει και ο αριθμός 13, ο οποίος σε αρκετές παραδόσεις θεωρείται δυσοίωνος. Η αρνητική αυτή αντίληψη συνδέεται με τον συμβολισμό του αριθμού 12 ως έκφρασης πληρότητας και αρμονίας. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν οι 12 θεοί του Ολύμπου, οι 12 άθλοι του Ηρακλή, οι 12 φυλές του Ισραήλ και οι 12 Απόστολοι του Χριστού.
Ο αριθμός 13, υπερβαίνοντας αυτή τη συμβολική ολοκλήρωση, συνδέθηκε με την αβεβαιότητα και το άγνωστο. Έτσι, μέσα από τη λαϊκή φαντασία και τις πολιτισμικές παραδόσεις, απέκτησε σταδιακά τη φήμη του αριθμού που προμηνύει δυσάρεστα γεγονότα.
Η Παρασκευή και 13 έχει αφήσει το αποτύπωμά της ακόμη και στην ιστορία της πληροφορικής. Το 1988 εμφανίστηκε στο Ισραήλ ένας κακόβουλος ιός υπολογιστών, γνωστός ως «Friday the 13th» ή «Jerusalem virus», ο οποίος ενεργοποιούνταν υπό συγκεκριμένες συνθήκες όταν η ημερομηνία του συστήματος συνέπιπτε με Παρασκευή και 13, προκαλώντας προβλήματα στη λειτουργία του υπολογιστή.
Παρά τις πολυάριθμες θεωρίες και τις παραδόσεις που συνοδεύουν τη συγκεκριμένη ημέρα, δεν υπάρχουν επιστημονικά στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η Παρασκευή και 13 συνδέεται με αυξημένη πιθανότητα ατυχιών. Η φήμη της παραμένει κυρίως αποτέλεσμα ιστορικών συσχετισμών, θρησκευτικών συμβολισμών και λαϊκών πεποιθήσεων που εξακολουθούν να επηρεάζουν τη συλλογική φαντασία.
Πηγή πληροφοριών: SanSimera.gr
- 22 λεπτά πριν Παρασκευή και 13: Η ιστορία πίσω από τη «γρουσούζικη» ημέρα
- 44 λεπτά πριν ΜΙΔΑ: Ποιοι γλιτώνουν αναδρομικούς φόρους και πρόστιμα
- 51 λεπτά πριν Χάος στην καταγραφή των εργατικών ατυχημάτων στην Ελλάδα
