Φάρμακα GLP-1 και όραση: Πότε χρειάζεται άμεσα γιατρός
Ενημέρωση χωρίς αυθαίρετη διακοπή της θεραπείας συστήνει ο πρόεδρος του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων, Σπύρος Σαπουνάς, με αφορμή τις προειδοποιήσεις για πιθανή σύνδεση φαρμάκων GLP-1 με τη σπάνια οπτική νευροπάθεια NAION.
Στην τοποθέτησή του, ο ενδοκρινολόγος–διαβητολόγος υπογραμμίζει ότι ο απόλυτος κίνδυνος παραμένει εξαιρετικά χαμηλός. Παράλληλα, καλεί τους ασθενείς που λαμβάνουν θεραπεία για τον διαβήτη ή τη διαχείριση του βάρους να συζητούν οποιαδήποτε αλλαγή της αγωγής με τον θεράποντα γιατρό τους.
Τι είναι η οπτική νευροπάθεια NAION
Η μη αρτηριτιδική πρόσθια ισχαιμική οπτική νευροπάθεια, γνωστή ως NAION, αφορά μειωμένη αιμάτωση στο πρόσθιο τμήμα του οπτικού νεύρου.
Μπορεί να προκαλέσει αιφνίδια, συνήθως ανώδυνη μείωση της όρασης στο ένα μάτι, ακόμη και μόνιμη απώλειά της. Στους παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνονται ο διαβήτης, η υπέρταση και η υπνική άπνοια.
Σεμαγλουτίδη: Τι σημαίνει «πολύ σπάνια ανεπιθύμητη ενέργεια»
Τον Ιούνιο του 2025, η Επιτροπή Φαρμακοεπαγρύπνησης PRAC του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων κατέληξε ότι η NAION αποτελεί πολύ σπάνια ανεπιθύμητη ενέργεια της σεμαγλουτίδης.
Η κατηγορία αυτή σημαίνει ότι μπορεί να επηρεάσει έως έναν στους 10.000 ανθρώπους που λαμβάνουν σεμαγλουτίδη. Η ευρωπαϊκή αξιολόγηση αφορά τα σκευάσματα Ozempic, Rybelsus και Wegovy, τα οποία περιέχουν τη συγκεκριμένη δραστική ουσία.
Επομένως, η συγκεκριμένη συχνότητα δεν περιγράφει αυτομάτως τον κίνδυνο για κάθε φάρμακο που δρα στον υποδοχέα GLP-1.
Τι ανακοίνωσε ο FDA για τα φάρμακα GLP-1
Στις 9 Νοεμβρίου 2026, ο αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων ζήτησε να προστεθεί προειδοποίηση για πιθανό αυξημένο κίνδυνο NAION στις πληροφορίες όλων των φαρμάκων με δράση αγωνιστή του υποδοχέα GLP-1.
Η ανακοίνωση περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη σεμαγλουτίδη, τη λιραγλουτίδη και την τιρζεπατίδη. Η τελευταία δρα σε δύο υποδοχείς, GIP και GLP-1. Η αμερικανική προειδοποίηση έχει, συνεπώς, ευρύτερο πεδίο από την ευρωπαϊκή αξιολόγηση του Ιουνίου 2025 για τη σεμαγλουτίδη.
Ποια συμπτώματα απαιτούν άμεση επικοινωνία με γιατρό
Μην περιμένετε το επόμενο προγραμματισμένο ραντεβού, εάν παρατηρήσετε ξαφνική απώλεια ή γρήγορη επιδείνωση της όρασης.
Ο FDA αναφέρει επίσης ως συμπτώματα που χρειάζονται άμεση επικοινωνία με επαγγελματία υγείας:
- Ξαφνική, ανώδυνη μείωση της όρασης στο ένα μάτι.
- Τυφλά σημεία ή απώλεια τμήματος του οπτικού πεδίου.
- Αλλοίωση στην αντίληψη των χρωμάτων.
- Θόλωση ή μείωση της καθαρότητας της κεντρικής όρασης.
Τα συμπτώματα χρειάζονται ιατρική διερεύνηση· από μόνα τους δεν επιβεβαιώνουν NAION.
Πότε προβλέπεται διακοπή της σεμαγλουτίδης
Ο EMA συστήνει διακοπή της θεραπείας με σεμαγλουτίδη εφόσον επιβεβαιωθεί η διάγνωση NAION. Γι’ αυτό ζητά από τους ασθενείς με ξαφνική απώλεια ή ταχεία επιδείνωση της όρασης να επικοινωνούν χωρίς καθυστέρηση με τον γιατρό τους.
Η οδηγία αυτή δεν σημαίνει ότι όσοι λαμβάνουν το φάρμακο πρέπει να το διακόψουν προληπτικά μόνοι τους.
Το μήνυμα του προέδρου του ΕΟΦ
Ο κ. Σαπουνάς επισημαίνει ότι οι γιατροί πρέπει να αξιολογούν εξατομικευμένα τη σχέση οφέλους και κινδύνου, λαμβάνοντας υπόψη το ιστορικό και τις θεραπευτικές ανάγκες κάθε ασθενούς.
Παράλληλα, προειδοποιεί ότι η αυθαίρετη διακοπή μπορεί να απορρυθμίσει τον μεταβολικό έλεγχο. Ζητά, επίσης, από τους επαγγελματίες υγείας να ενισχύουν τη φαρμακοεπαγρύπνηση, αναφέροντας ύποπτες ανεπιθύμητες ενέργειες μέσω της Κίτρινης Κάρτας.
Για όσους λαμβάνουν θεραπεία, η πρακτική κατεύθυνση παραμένει σαφής: μην αλλάζετε μόνοι σας την αγωγή και αναζητήστε άμεσα ιατρική αξιολόγηση εάν εμφανίσετε αιφνίδια μεταβολή στην όραση.
Ακολουθεί ολόκληρη η ανάρτηση του κ. Σαπουνά:
«Ως Ενδοκρινολόγος-Διαβητολόγος αλλά και ως Πρόεδρος του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΟΦ), αισθάνομαι την υποχρέωση να τοποθετηθώ σχετικά με τα πρόσφατα δημοσιεύματα και τις ανακοινώσεις διεθνών ρυθμιστικών αρχών (FDA, EMA/PRAC) που αφορούν τη συσχέτιση των ενέσιμων αγωνιστών του υποδοχέα GLP-1 (όπως η λιραγλουτίδη και η σεμαγλουτίδη) με τη Μη Αρτηριτιδική Πρόσθια Ισχαιμική Οπτική Νευροπάθεια (NAION).
Κατανοώ απόλυτα την ανησυχία που δημιουργούν τέτοιες ειδήσεις στους ασθενείς που λαμβάνουν τα συγκεκριμένα σκευάσματα για τη ρύθμιση του διαβήτη ή τη διαχείριση του βάρους τους, γι’ αυτό και επιθυμώ να θέσω τα δεδομένα στη σωστή επιστημονική τους διάσταση.
Η NAION αποτελεί μια σπάνια οφθαλμολογική πάθηση του οπτικού νεύρου με ετήσια συχνότητα στον γενικό πληθυσμό μόλις 2,3 έως 10,3 περιστατικά ανά 100.000 άτομα, εμφανιζόμενη κυρίως σε ηλικίες άνω των 50 ετών και σε έδαφος προϋπαρχόντων αγγειακών παραγόντων κινδύνου, όπως ο διαβήτης τύπου 2, η υπέρταση και η αποφρακτική άπνοια ύπνου.
Η Επιτροπή Φαρμακοεπαγρύπνησης του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (PRAC), αξιολογώντας το σύνολο των διαθέσιμων κλινικών και επιδημιολογικών δεδομένων, κατέληξε στο ότι η NAION συνιστά μια πολύ σπάνια ανεπιθύμητη ενέργεια, πράγμα που σημαίνει ότι ο απόλυτος κίνδυνος για τον μεμονωμένο ασθενή παραμένει εξαιρετικά χαμηλός, ενώ παράλληλα τα φάρμακα αυτά συνεχίζουν να προσφέρουν τεράστιο και αποδεδειγμένο καρδιομεταβολικό όφελος.
Για τους λόγους αυτούς, συνιστώ θερμά στους ασθενείς να μην διακόψουν σε καμία περίπτωση αυτόβουλα την αγωγή τους, καθώς η αιφνίδια διακοπή ενέχει άμεσο κίνδυνο σοβαρής μεταβολικής απορρύθμισης. Σε περίπτωση που παρατηρήσετε οποιαδήποτε ξαφνική ανεπιθύμητη ενέργεια επικοινωνήστε αμέσως με τον θεράποντα ιατρό σας καθώς η επιβεβαιωμένη διάγνωση NAION επιβάλλει τη διακοπή του φαρμάκου.
Παράλληλα, καλώ τους συναδέλφους ιατρούς να συνεχίσουν να αξιολογούν εξατομικευμένα τη σχέση οφέλους-κινδύνου για κάθε ασθενή και να συνδράμουν ενεργά στη φαρμακοεπαγρύπνηση μέσω της υποβολής Κίτρινης Κάρτας.
Σπύρος Θ. Σαπουνάς MD, PhD
Ενδοκρινολόγος – Διαβητολόγος
Πρόεδρος Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΟΦ)»
- 21 λεπτά πριν Φάρμακα GLP-1 και όραση: Πότε χρειάζεται άμεσα γιατρός
- 2 ώρες πριν Ηλεκτρονική συνταγογράφηση στα νοσοκομεία: Τα 9 αιτήματα της ΠΕΦΝΙ
- 13/11/2026 00:20 Συντάξεις: Σενάρια για αύξηση του ορίου ηλικίας στα 68 έτη από το 2030 – Τι προβλέπεται για την Ελλάδα
