Σχολεία: Έρχονται αλλαγές σε Λύκειο, βιβλία και τεχνητή νοημοσύνη – Τι ανακοίνωσε η Ζαχαράκη
Σημαντικές αλλαγές στην εκπαίδευση, με επίκεντρο το Νέο Λύκειο, το Εθνικό Απολυτήριο, τα σχολικά βιβλία και την τεχνητή νοημοσύνη, προωθεί το υπουργείο Παιδείας. Η Σοφία Ζαχαράκη παρουσίασε τις βασικές κυβερνητικές προτεραιότητες από το Δουβλίνο, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις δεξιότητες των μαθητών, στη στήριξη των εκπαιδευτικών και στη σύνδεση των σπουδών με την αγορά εργασίας.
Η υπουργός Παιδείας συμμετείχε στις 15 και 16 Οκτωβρίου 2026 στην Άτυπη Σύνοδο Υπουργών Παιδείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου ανέδειξε τις παρεμβάσεις που σχεδιάζει η Ελλάδα για τα επόμενα χρόνια.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν το πολλαπλό βιβλίο από τον Σεπτέμβριο του 2027, τα 51 νέα και επικαιροποιημένα προγράμματα σπουδών, η αναβάθμιση των σχολικών βιβλιοθηκών και ο Εθνικός Διάλογος για το Λύκειο.
Παράλληλα, η ελληνική πλευρά έθεσε στο τραπέζι την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης, την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο και την ανάγκη να αποκτήσουν οι μαθητές δεξιότητες που ανταποκρίνονται στις σύγχρονες απαιτήσεις.
Νέο Λύκειο και Εθνικό Απολυτήριο: Τι σχεδιάζει το υπουργείο Παιδείας
Σημαντική θέση στην εκπαιδευτική ατζέντα καταλαμβάνει ο Εθνικός Διάλογος για το Νέο Λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο.
Η Σοφία Ζαχαράκη παρουσίασε τις σχετικές πρωτοβουλίες κατά τη συνάντησή της με την Εκτελεστική Αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Roxana Mînzatu.
Οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στον τρόπο με τον οποίο το σχολείο μπορεί να ενισχύσει τις ουσιαστικές γνώσεις, να καλλιεργήσει την κριτική σκέψη και να προετοιμάσει καλύτερα τους μαθητές για τις επόμενες εκπαιδευτικές και επαγγελματικές επιλογές τους.
Επιπλέον, η υπουργός αναφέρθηκε στην τεχνική και συμβουλευτική υποστήριξη που παρέχει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην Ελλάδα μέσω της διαδικασίας Peer Counselling.
Τι σημαίνει αυτό για τους μαθητές;
Το υπουργείο εξετάζει αλλαγές στη δομή και στο περιεχόμενο της λυκειακής εκπαίδευσης, με τον Εθνικό Διάλογο να αποτελεί βασικό στάδιο της διαδικασίας.
Ωστόσο, οι συγκεκριμένες ανακοινώσεις δεν καθορίζουν ακόμη το τελικό σύστημα του Εθνικού Απολυτηρίου ούτε τις λεπτομέρειες εφαρμογής του.
Σχολικά βιβλία: Τι αλλάζει από τον Σεπτέμβριο του 2027
Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις που παρουσίασε η υπουργός αφορά την εισαγωγή του πολλαπλού βιβλίου.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που ανέπτυξε, το πολλαπλό βιβλίο προγραμματίζεται να εισαχθεί από τον Σεπτέμβριο του 2027.
Παράλληλα, το υπουργείο προωθεί 51 νέα και επικαιροποιημένα προγράμματα σπουδών, επιδιώκοντας να ανανεώσει το περιεχόμενο της διδασκαλίας.
Η αλλαγή συνδέεται με μια ευρύτερη προσπάθεια εκσυγχρονισμού του σχολείου, ώστε η εκπαιδευτική διαδικασία να δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα στην κατανόηση, στην ανάπτυξη δεξιοτήτων και στην αποτελεσματικότερη μάθηση.
Πάνω από 1.000 σχολικές βιβλιοθήκες και χρηματοδότηση 56,21 εκατ. ευρώ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το πρόγραμμα ενίσχυσης της φιλαναγνωσίας.
Για τον συγκεκριμένο σκοπό έχει εξασφαλιστεί ευρωπαϊκή χρηματοδότηση ύψους 56,21 εκατομμυρίων ευρώ.
Ο σχεδιασμός προβλέπει:
- Δημιουργία και αναβάθμιση περισσότερων από 1.000 σχολικών βιβλιοθηκών.
- Εμπλουτισμό των συλλογών βιβλίων σε περισσότερα από 8.000 σχολεία.
- Ενίσχυση της πρόσβασης των μαθητών σε εκπαιδευτικό και λογοτεχνικό υλικό.
Με αυτές τις παρεμβάσεις, το υπουργείο επιδιώκει να ενισχύσει τη σχέση των παιδιών με το βιβλίο και να δημιουργήσει περισσότερες ευκαιρίες μάθησης μέσα στο σχολικό περιβάλλον.
Τεχνητή νοημοσύνη στα σχολεία: Νέοι κανόνες και εκπαίδευση μαθητών
Η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί πλέον βασικό ζήτημα για την εκπαιδευτική πολιτική.
Από το Δουβλίνο, η Σοφία Ζαχαράκη παρουσίασε τις ελληνικές πρωτοβουλίες για την εξοικείωση μαθητών και εκπαιδευτικών με τις νέες τεχνολογίες.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο πλαίσιο ηθικής και υπεύθυνης αξιοποίησης της τεχνητής νοημοσύνης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, για το οποίο αναφέρθηκε σε σχετική υπουργική απόφαση.
Ταυτόχρονα, ανέδειξε τη σημασία του ψηφιακού γραμματισμού και της ικανότητας των μαθητών να αξιολογούν τις πληροφορίες που συναντούν στο διαδίκτυο.
Στόχος είναι οι νέοι να μπορούν να αξιοποιούν την τεχνολογία, αλλά και να αναγνωρίζουν την παραπληροφόρηση και τις ψευδείς ειδήσεις.
Social media: Στο τραπέζι απαγόρευση για παιδιά κάτω των 15 ετών
Ξεχωριστή θέση στην παρέμβαση της υπουργού είχε η προστασία των ανηλίκων στο ψηφιακό περιβάλλον.
Η Σοφία Ζαχαράκη αναφέρθηκε στην επικείμενη νομοθέτηση για την απαγόρευση χρήσης πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης από παιδιά κάτω των 15 ετών.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στην προσπάθεια δημιουργίας ασφαλέστερων συνθηκών για τους ανηλίκους.
Πρόκειται, πάντως, για νομοθετική παρέμβαση που παρουσιάστηκε ως επικείμενη και όχι για μέτρο του οποίου η εφαρμογή έχει ήδη επιβεβαιωθεί από τις συγκεκριμένες ανακοινώσεις.
Εκπαιδευτικοί: Στήριξη και νέες δεξιότητες στο επίκεντρο
Η αναβάθμιση του σχολείου δεν περιορίζεται στα βιβλία και στα προγράμματα σπουδών.
Η υπουργός Παιδείας υπογράμμισε ότι οι εκπαιδευτικοί διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων.
Στη συνάντησή της με τη Roxana Mînzatu συζήτησε την ανάγκη ουσιαστικής υποστήριξης των εκπαιδευτικών, την επαγγελματική τους ανάπτυξη και την προσαρμογή της διδασκαλίας στις σύγχρονες ανάγκες.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προετοιμάζει νέο Πακέτο για την Εκπαίδευση, το οποίο αναμένεται να παρουσιάσει τον Νοέμβριο του 2026.
Το ευρωπαϊκό σχέδιο δίνει έμφαση στις βασικές δεξιότητες, στις συνθήκες εργασίας των εκπαιδευτικών και στον εκσυγχρονισμό των ψηφιακών υποδομών.
Αποτελέσματα PISA: Οι προκλήσεις για το ελληνικό σχολείο
Η ποιότητα της εκπαίδευσης και οι μαθησιακές επιδόσεις απασχόλησαν επίσης την ευρωπαϊκή σύνοδο.
Η Σοφία Ζαχαράκη συμμετείχε στη συζήτηση για τα αποτελέσματα PISA 2025, με επίκεντρο την κατανόηση κειμένου, τα μαθηματικά και τις φυσικές επιστήμες.
Η υπουργός επισήμανε ότι η Ελλάδα έχει αυξήσει τον αριθμό των σχολείων που συμμετέχουν στη διεθνή αξιολόγηση.
Επιπλέον, ανέδειξε τις σημαντικές διαφορές που καταγράφονται στον ελληνικό σχολικό χάρτη.
Από τη μία πλευρά, λειτουργούν ολιγομελή τμήματα σε απομακρυσμένες νησιωτικές και ορεινές περιοχές. Από την άλλη, μεγάλα αστικά κέντρα αντιμετωπίζουν τις ανάγκες πολυμελών τμημάτων.
Η αντιμετώπιση αυτών των διαφορετικών συνθηκών απαιτεί στοχευμένες παρεμβάσεις, ώστε οι μαθητές να έχουν πρόσβαση σε ποιοτική εκπαίδευση ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας τους.
Στο περιθώριο της συνόδου, η υπουργός συναντήθηκε και με τον Διευθυντή Εκπαίδευσης και Δεξιοτήτων του ΟΟΣΑ, Andreas Schleicher.
Στη συνάντηση εξετάστηκε η συνεργασία Ελλάδας και ΟΟΣΑ, με αξιοποίηση διεθνών μελετών και αξιολογήσεων για τη βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων.
Ψηφιακό Φροντιστήριο και Τμήματα Ένταξης: Έμφαση στην ισότιμη εκπαίδευση
Η καταπολέμηση των εκπαιδευτικών ανισοτήτων αποτέλεσε ακόμη μία βασική προτεραιότητα.
Η Σοφία Ζαχαράκη προήδρευσε ομάδας εργασίας στην οποία συμμετείχαν εκπρόσωποι εννέα ευρωπαϊκών χωρών.
Οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στην ισότιμη πρόσβαση στην εκπαίδευση, στην υποστήριξη μαθητών με αυξημένες ανάγκες και στη βελτίωση των ευκαιριών μάθησης.
Η ελληνική πλευρά παρουσίασε, μεταξύ άλλων, τα Τμήματα Ένταξης και το δωρεάν Ψηφιακό Φροντιστήριο ως πρωτοβουλίες που διευρύνουν την πρόσβαση στη γνώση.
Παράλληλα, έδωσε έμφαση στην προσχολική εκπαίδευση, στην έγκαιρη αναγνώριση μαθησιακών αναγκών και στην ενίσχυση της Ειδικής Αγωγής.
Επαγγελματική εκπαίδευση: Νέες ειδικότητες με βάση την αγορά εργασίας
Στο πεδίο της επαγγελματικής εκπαίδευσης, το υπουργείο επιδιώκει στενότερη σύνδεση της κατάρτισης με τις πραγματικές ανάγκες της οικονομίας.
Η υπουργός παρουσίασε το Στρατηγικό Σχέδιο για την Επαγγελματική Εκπαίδευση, Κατάρτιση και Διά Βίου Μάθηση 2025–2027.
Στο επίκεντρο βρίσκονται η ανάπτυξη των Επαγγελματικών Ακαδημιών, η ανανέωση των οδηγών κατάρτισης και η αξιοποίηση στοιχείων για τις δεξιότητες που ζητούν οι επιχειρήσεις.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Ακαδημία Φαρμάκου στην Τρίπολη.
Επιπλέον, η ελληνική πλευρά υπογράμμισε τη σημασία της μαθητείας, του επαγγελματικού προσανατολισμού και της παρακολούθησης της επαγγελματικής πορείας των αποφοίτων.
Γιατί ενδιαφέρει τους νέους;
Ο σχεδιασμός επιδιώκει να δημιουργήσει εκπαιδευτικές διαδρομές με ουσιαστικές επαγγελματικές προοπτικές, προσαρμόζοντας τα προγράμματα κατάρτισης στις μεταβαλλόμενες ανάγκες της αγοράς εργασίας.
Στο ίδιο πλαίσιο, η Ελλάδα υποστήριξε την ενίσχυση των ευρωπαϊκών μηχανισμών πρόβλεψης δεξιοτήτων, ώστε οι αποφάσεις για νέες ειδικότητες και προγράμματα σπουδών να βασίζονται σε αξιόπιστα δεδομένα.
Δημογραφικό και σχολεία: Η πρόκληση της μείωσης των μαθητών
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε η Σοφία Ζαχαράκη και στις επιπτώσεις του δημογραφικού στην εκπαίδευση.
Όπως επισήμανε, ο αριθμός των παιδιών που εισέρχονται στην Α΄ Δημοτικού έχει μειωθεί σημαντικά κατά την τελευταία δεκαετία.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί νέες απαιτήσεις για τον εκπαιδευτικό σχεδιασμό, ιδιαίτερα στις περιοχές όπου ο μαθητικός πληθυσμός μεταβάλλεται αισθητά.
Επομένως, η προσαρμογή των εκπαιδευτικών πολιτικών στις τοπικές ανάγκες αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία.
Ελληνικά σχολεία εξωτερικού: 156 αποσπάσεις και περισσότερα από 145.000 βιβλία
Κατά την παραμονή της στο Δουβλίνο, η υπουργός Παιδείας επισκέφθηκε την Ελληνική Κοινότητα Ιρλανδίας και το Τμήμα Ελληνικής Γλώσσας.
Συνομίλησε με εκπαιδευτικούς και εκπροσώπους της Κοινότητας για τη λειτουργία του σχολείου και τις ανάγκες της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης.
Το συγκεκριμένο Τμήμα λειτουργεί ως αναγνωρισμένη εκπαιδευτική δομή και εξεταστικό κέντρο ελληνομάθειας.
Σήμερα παρακολουθούν μαθήματα 150 άτομα, ενώ περίπου 300 ακόμη έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον από διάφορες περιοχές της Ιρλανδίας.
Παράλληλα, η υπουργός παρουσίασε στοιχεία για τη στήριξη των ελληνικών εκπαιδευτικών μονάδων του εξωτερικού.
Συγκεκριμένα, αναφέρθηκε:
- Στις 156 αποσπάσεις εκπαιδευτικών που ανακοινώθηκαν από τον Μάιο.
- Στην εκτύπωση περισσότερων από 145.000 σχολικών βιβλίων για τις ανάγκες των μονάδων του εξωτερικού.
- Στο έργο περισσότερων από 750 αποσπασμένων εκπαιδευτικών.
- Στην αναγνώριση επτά Τμημάτων Ελληνικής Γλώσσας κατά την περίοδο 2025–2026.
- Στην επέκταση του ειδικού επιμισθίου και στο πέμπτο έτος απόσπασης.
Αξίζει να σημειωθεί ότι στις εξετάσεις ελληνομάθειας του Μαΐου 2026 πέτυχαν και οι 36 υποψήφιοι του Τμήματος Ελληνικής Γλώσσας στο Δουβλίνο.
Ελλάδα και Ευρωπαϊκή Ένωση: Τι φέρνει η Προεδρία του 2027
Η συμμετοχή της Σοφίας Ζαχαράκη στην Άτυπη Σύνοδο εντάσσεται στην προετοιμασία της Ελλάδας για την ανάληψη της Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης το δεύτερο εξάμηνο του 2027.
Η Ελλάδα συνεργάζεται με την Ιρλανδία και τη Λιθουανία στο πλαίσιο της τριάδας διαδοχικών Προεδριών.
Στις ελληνικές προτεραιότητες περιλαμβάνονται η ενίσχυση των βασικών δεξιοτήτων, η αναβάθμιση της επαγγελματικής εκπαίδευσης, η υποστήριξη των εκπαιδευτικών και η αξιοποίηση της τεχνολογίας.
Επιπλέον, η χώρα επιδιώκει να αναδείξει την ευρωπαϊκή συνεργασία στην ανώτατη εκπαίδευση, το Ευρωπαϊκό Πτυχίο και τις δυνατότητες κινητικότητας των νέων.
Το 2027 συμπληρώνονται επίσης 40 χρόνια από την έναρξη του Erasmus, γεγονός που προσφέρει μια επιπλέον ευκαιρία ανάδειξης των ευρωπαϊκών εκπαιδευτικών συνεργασιών.
Τι πρέπει να γνωρίζουν μαθητές, γονείς και εκπαιδευτικοί
Πότε προγραμματίζεται να εφαρμοστεί το πολλαπλό βιβλίο;
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που παρουσίασε η υπουργός Παιδείας, η εισαγωγή του προγραμματίζεται για τον Σεπτέμβριο του 2027.
Έχει αποφασιστεί το νέο σύστημα Εθνικού Απολυτηρίου;
Οι αλλαγές βρίσκονται στο πλαίσιο του Εθνικού Διαλόγου. Από τις συγκεκριμένες ανακοινώσεις δεν προκύπτει οριστικοποιημένο μοντέλο εφαρμογής.
Τι προβλέπεται για τις σχολικές βιβλιοθήκες;
Έχει εξασφαλιστεί χρηματοδότηση 56,21 εκατ. ευρώ, με στόχο τη δημιουργία και αναβάθμιση περισσότερων από 1.000 βιβλιοθηκών και τον εμπλουτισμό συλλογών σε περισσότερα από 8.000 σχολεία.
Τι αλλάζει με την τεχνητή νοημοσύνη στην εκπαίδευση;
Το υπουργείο προωθεί την υπεύθυνη αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης, δίνοντας έμφαση στην εκπαίδευση μαθητών και εκπαιδευτικών και στην ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων.
Τι ισχύει για τα social media και τα παιδιά κάτω των 15 ετών;
Η υπουργός αναφέρθηκε σε επικείμενη νομοθετική πρωτοβουλία για την απαγόρευση χρήσης πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης από παιδιά αυτής της ηλικιακής ομάδας. Δεν ανακοινώθηκε, στο συγκεκριμένο πλαίσιο, οριστική ημερομηνία εφαρμογής.
Το επόμενο βήμα για τις αλλαγές στα σχολεία
Η εκπαιδευτική ατζέντα που παρουσίασε η Σοφία Ζαχαράκη στο Δουβλίνο περιλαμβάνει παρεμβάσεις που αφορούν άμεσα μαθητές, γονείς και εκπαιδευτικούς.
Το πολλαπλό βιβλίο, τα νέα προγράμματα σπουδών, ο διάλογος για το Εθνικό Απολυτήριο και η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης αποτελούν βασικούς άξονες του σχεδιασμού.
Το κρίσιμο επόμενο βήμα είναι η εξειδίκευση των μέτρων, με σαφές χρονοδιάγραμμα και συγκεκριμένες αποφάσεις για την εφαρμογή τους.
Για μαθητές και οικογένειες, ιδιαίτερη σημασία θα έχουν οι επόμενες ανακοινώσεις του υπουργείου Παιδείας σχετικά με το Νέο Λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο.
- 30 λεπτά πριν ΑΣΕΠ 7Κ/2026: Όλες οι ημερομηνίες, πως να τις αξιοποιήσετε
- 35 λεπτά πριν Δήμος Κάτω Νευροκοπίου: Προσλήψεις για οδηγούς απορριμματοφόρων – Δείτε προσόντα, κριτήρια
- 44 λεπτά πριν Πειραιάς: 14χρονος στο νοσοκομείο μετά από άγριο ξυλοδαρμό – Μπήκε στη μέση για να προστατεύσει άλλο παιδί
