Στο 15,1% του ΑΕΠ οι έμμεσοι φόροι στην Ελλάδα – Βαρύτερη η φορολογία της κατανάλωσης

Σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα παραμένει η φορολογία της κατανάλωσης στην Ελλάδα, με τους έμμεσους φόρους να αντιστοιχούν στο 15,1% του ΑΕΠ το 2024, ποσοστό αισθητά υψηλότερο σε σχέση με άλλες χώρες της Νότιας και Δυτικής Ευρώπης.

Η εικόνα παρουσιάζει αξιοσημείωτη σταθερότητα σε σχέση με το 2019, όταν οι φόροι κατανάλωσης βρίσκονταν και πάλι στο 15,1% του ελληνικού ΑΕΠ. Την ίδια στιγμή, σε χώρες όπως η Γαλλία, η Ιταλία και η Πορτογαλία καταγράφεται υποχώρηση του αντίστοιχου ποσοστού.
Στη Γαλλία, οι φόροι κατανάλωσης μειώθηκαν από 11,7% του ΑΕΠ το 2019 σε 10,8% το 2024, ενώ στην Ιταλία υποχώρησαν από 11,5% σε 11%. Στην Πορτογαλία, που εμφανίζει πιο κοντινή εικόνα στην Ελλάδα, το ποσοστό περιορίστηκε από 12,6% σε 12,2%.

Η διαφορά αποτυπώνει τη μεγάλη εξάρτηση του ελληνικού φορολογικού συστήματος από τους έμμεσους φόρους και κυρίως από τον ΦΠΑ και τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης. Τα έσοδα από φόρους επί αγαθών και υπηρεσιών έχουν αποτελέσει τα τελευταία χρόνια έναν από τους βασικούς πυλώνες ενίσχυσης των δημόσιων εσόδων.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πορεία του ΦΠΑ. Στην Ελλάδα τα σχετικά έσοδα αυξήθηκαν από 8,3% του ΑΕΠ το 2019 σε 9% το 2024. Στη Γαλλία, αντίθετα, διαμορφώθηκαν στο 7,1%, ενώ στην Ιταλία στο 6,6%. Στην Πορτογαλία έφτασαν στο 9,1% του ΑΕΠ.

Η υψηλή εξάρτηση από την κατανάλωση συνδέεται τόσο με τη δομή της ελληνικής οικονομίας όσο και με τις αδυναμίες είσπραξης των άμεσων φόρων. Η φοροδιαφυγή και η υποδήλωση εισοδημάτων σε συγκεκριμένους κλάδους έχουν διαχρονικά περιορίσει τα έσοδα από τη φορολογία εισοδήματος, με αποτέλεσμα το κράτος να στηρίζεται περισσότερο σε φόρους που εισπράττονται κατά τη στιγμή της συναλλαγής.
Η επιλογή αυτή, ωστόσο, έχει και σαφή κοινωνική διάσταση. Οι έμμεσοι φόροι θεωρούνται περισσότερο επιβαρυντικοί για τα χαμηλότερα εισοδήματα, καθώς τα φτωχότερα νοικοκυριά διαθέτουν μεγαλύτερο μέρος των αποδοχών τους για την κάλυψη καθημερινών αναγκών. Έτσι, η αυξημένη φορολογία σε προϊόντα και υπηρεσίες απορροφά αναλογικά μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους.

Η σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες δείχνει επίσης διαφορετικές επιλογές φορολογικής πολιτικής. Στη Γαλλία, για παράδειγμα, σημαντικότερο μέρος των κρατικών εσόδων προέρχεται από τη φορολογία της εργασίας και τις ασφαλιστικές εισφορές, ενώ στην Ιταλία μεγαλύτερο βάρος έχει η φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων.

Συνολικά, τα στοιχεία καταδεικνύουν ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να διατηρεί ένα φορολογικό μοντέλο με ισχυρή έμφαση στην κατανάλωση. Και ενώ η συγκεκριμένη δομή εξασφαλίζει σταθερά έσοδα για το Δημόσιο, επαναφέρει τη συζήτηση για το κατά πόσο το φορολογικό βάρος κατανέμεται δίκαια μεταξύ των πολιτών και ιδιαίτερα μεταξύ διαφορετικών εισοδηματικών ομάδων.

Περισσότερα:

ΕΝΦΙΑ: Ποιοι ιδιοκτήτες μπορούν να πληρώνουν λιγότερα από το 2027

Ρύθμιση έως 120 δόσεων: Μικρότερη μηνιαία επιβάρυνση, αλλά μεγαλύτερο συνολικό κόστος

e-ΕΦΚΑ και ΔΥΠΑ: Ξεκινούν οι πληρωμές –Ποιοι είναι οι 61.636 δικαιούχοι

Ακρίβεια και ενέργεια πιέζουν την οικονομία – Στο 5,1% ο πληθωρισμός