Ζαχαράκη: Η κριτική σκέψη των μαθητών «ασπίδα» απέναντι στην παραπληροφόρηση
Τον καθοριστικό ρόλο της εκπαίδευσης και της τεχνολογίας στην αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης ανέδειξε η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, μιλώντας στο Athens Alitheia Forum.
Όπως τόνισε, η εξάπλωση των ψευδών ειδήσεων (fake news) αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της ψηφιακής εποχής. Για τον λόγο αυτό, υπογράμμισε ότι η αντιμετώπισή της απαιτεί έναν συνδυασμό τεχνολογικών εργαλείων και σύγχρονων εκπαιδευτικών πολιτικών, με στόχο την ενίσχυση της κριτικής σκέψης των μαθητών.
Η παραπληροφόρηση και η ταχύτητα της ψηφιακής εποχής
Σύμφωνα με τη Σοφία Ζαχαράκη, η ραγδαία ανάπτυξη των ψηφιακών πλατφορμών έχει αλλάξει δραστικά τον τρόπο διάδοσης της πληροφορίας.
Σήμερα, οι ειδήσεις διακινούνται με μεγάλη ταχύτητα στο διαδίκτυο, ενώ οι αλγόριθμοι των κοινωνικών δικτύων συχνά ενισχύουν την προβολή περιεχομένου χωρίς να προηγείται πάντα έλεγχος της εγκυρότητας ή της αξιοπιστίας του.
Για τον λόγο αυτό, όπως εξήγησε η υπουργός, είναι απαραίτητο να υιοθετηθούν μέτρα που θα περιορίσουν τη διάδοση της παραπληροφόρησης. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
ο καλύτερος έλεγχος χρήσης των ψηφιακών πλατφορμών,
η εφαρμογή ηλικιακών ορίων,
αλλά και η ενίσχυση της υπεύθυνης χρήσης της τεχνολογίας από τους νέους.
Η εκπαίδευση στο επίκεντρο της αντιμετώπισης των fake news
Παράλληλα, η υπουργός ανέδειξε τον κομβικό ρόλο της εκπαίδευσης στη διαμόρφωση μαθητών που μπορούν να αξιολογούν κριτικά την πληροφορία που λαμβάνουν καθημερινά.
Σε αυτό το πλαίσιο, αναφέρθηκε στο πρόγραμμα «Κριτικοί Αναγνώστες», το οποίο υλοποιείται με τη συνεργασία της General Secretariat for Communication and Media και του Aristotle University of Thessaloniki.
Το πρόγραμμα ενισχύει την εκπαίδευση στα μέσα ενημέρωσης (media literacy) και εισάγει στο σχολείο τη συζήτηση γύρω από:
την αξιολόγηση της πληροφορίας,
τη διάκριση μεταξύ αξιόπιστης δημοσιογραφίας και παραπληροφόρησης,
τη σύνθεση διαφορετικών πηγών ενημέρωσης.
Παράλληλα, οι μαθητές αποκτούν τη δυνατότητα να δημιουργούν οι ίδιοι περιεχόμενο, όπως άρθρα, ειδήσεις και δημοσιογραφικά κείμενα, καλλιεργώντας δεξιότητες επικοινωνίας και ανάλυσης.
Η φιλαναγνωσία και το πολλαπλό βιβλίο στα σχολεία
Απαντώντας σε ερωτήσεις για την ενίσχυση της κριτικής σκέψης στην εκπαίδευση, η Σοφία Ζαχαράκη σημείωσε ότι τα τελευταία χρόνια ενισχύονται συστηματικά οι δράσεις φιλαναγνωσίας στα σχολεία.
Οι μαθητές ενθαρρύνονται να έρθουν πιο κοντά στο βιβλίο και στη λογοτεχνία, ενώ η εισαγωγή του πολλαπλού βιβλίου στο σχολικό σύστημα συμβάλλει στην παρουσίαση περισσότερων απόψεων και πηγών γνώσης μέσα στη μαθησιακή διαδικασία.
Με αυτόν τον τρόπο, οι μαθητές εξοικειώνονται με διαφορετικές προσεγγίσεις, γεγονός που ενισχύει την ικανότητα κριτικής αξιολόγησης της πληροφορίας.
Το σχολείο ως χώρος καλλιέργειας ενεργών πολιτών
Παράλληλα, σε πολλά σχολεία υλοποιούνται δράσεις που προωθούν τον ρόλο του ενεργού πολίτη, ενθαρρύνοντας τη συμμετοχή των μαθητών στον δημόσιο διάλογο.
Οι δράσεις αυτές βοηθούν τους μαθητές:
να διαμορφώνουν τεκμηριωμένες απόψεις,
να αναπτύσσουν επιχειρηματολογία,
να συμμετέχουν ενεργά στη δημοκρατική διαδικασία.
Όπως τόνισε η υπουργός Παιδείας, το σχολείο οφείλει να καλλιεργεί δεξιότητες που ξεπερνούν τα όρια ενός μαθήματος ή μιας εξεταστικής διαδικασίας και συμβάλλουν στη διαμόρφωση ενημερωμένων και υπεύθυνων πολιτών.
Ίσες ευκαιρίες για μαθητές σε όλη τη χώρα
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε η Σοφία Ζαχαράκη και στην ανάγκη ισότιμης πρόσβασης των μαθητών σε εκπαιδευτικές δράσεις, ανεξάρτητα από τη γεωγραφική περιοχή στην οποία ζουν.
Όπως σημείωσε, οι σχετικές πρωτοβουλίες υλοποιούνται με στόχο τη γεωγραφική ισότητα, ώστε μαθητές από κάθε γωνιά της Ελλάδας να έχουν τις ίδιες ευκαιρίες συμμετοχής σε προγράμματα που ενισχύουν τη γνώση και τις δεξιότητές τους.
Το σχολείο μπροστά στις προκλήσεις της νέας εποχής
Κλείνοντας την τοποθέτησή της, η υπουργός Παιδείας υπογράμμισε ότι το εκπαιδευτικό σύστημα πρέπει να προσαρμόζεται στις νέες συνθήκες που δημιουργούν η τεχνητή νοημοσύνη και οι ψηφιακές τεχνολογίες.
Στόχος, όπως είπε, είναι το σχολείο να προετοιμάζει τους μαθητές για έναν κόσμο που αλλάζει γρήγορα, καλλιεργώντας:
κριτική σκέψη,
δεξιότητες ζωής,
υπεύθυνη χρήση της τεχνολογίας,
καθώς και την προσαρμοστικότητα και αυτοπεποίθηση που απαιτεί η σύγχρονη κοινωνία.
Έτσι, η εκπαίδευση μπορεί να αποτελέσει ένα από τα πιο ισχυρά εργαλεία για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης και την ενίσχυση της δημοκρατικής συμμετοχής των νέων.
- 5 λεπτά πριν ΔΥΠΑ: 22 δωρεάν online σεμινάρια τον Ιούλιο για δουλειά, βιογραφικό και συνέντευξη
- 11 λεπτά πριν Θλίψη στον ελληνικό αθλητισμό: Πέθανε ο Τάκης Γκώνιας
- 15 λεπτά πριν Υπουργείο Παιδείας: Αποσπάσεις εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας σε ΚΕΔΑΣΥ για τρία έτη
