Βγήκε η σύνταξη, κόλλησε η επικουρική. Τι να κάνετε

Για χιλιάδες ασφαλισμένους, η έκδοση της κύριας σύνταξης δεν σημαίνει πλέον και το τέλος της αναμονής.

Αντίθετα, σε πολλές περιπτώσεις ανοίγει ένας δεύτερος κύκλος ταλαιπωρίας, καθώς η επικουρική σύνταξη καθυστερεί, παραμένει σε εκκρεμότητα ή «χάνεται» σε ένα σύνθετο διοικητικό τοπίο, με αποτέλεσμα οι δικαιούχοι να μένουν για μήνες χωρίς το πλήρες ποσό που περίμεναν.

Η εικόνα αυτή συνδέεται με το γεγονός ότι η απονομή της επικουρικής ακολουθεί ξεχωριστή διαδικασία, παρότι πλέον η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω του e-ΕΦΚΑ.

Το πρόβλημα είναι εντονότερο στις πιο σύνθετες ασφαλιστικές διαδρομές: διαδοχική ασφάλιση, παράλληλοι χρόνοι, παλαιά ταμεία με διαφορετικούς κανόνες, ελλείψεις στην ασφαλιστική εικόνα ή εκκρεμείς αναγνωρίσεις χρόνου. Ο ίδιος ο e-ΕΦΚΑ αναγνωρίζει, μέσα από την οργανωτική του διάρθρωση, ότι η διαδοχική ασφάλιση παραμένει ειδικό και δύσκολο πεδίο, με ξεχωριστό τμήμα νομοθεσίας για την αντιμετώπιση των ζητημάτων που προκύπτουν από την εφαρμογή της.

Παράλληλα, παλαιότερες εγκύκλιοι του φορέα έχουν επισημάνει ότι οι υποθέσεις διαδοχικής ασφάλισης είναι πιο περίπλοκες στη θεμελίωση και στον υπολογισμό του δικαιώματος.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι ο συνταξιούχος μπορεί να δει την κύρια σύνταξη να εγκρίνεται και να καταβάλλεται, αλλά η επικουρική να καθυστερεί επειδή χρειάζεται πρόσθετος έλεγχος στοιχείων από διαφορετικά πρώην ταμεία ή επειδή δεν έχει ολοκληρωθεί η ασφαλιστική διασταύρωση. Η καθυστέρηση αυτή δεν είναι πάντα ορατή στον ασφαλισμένο από την πρώτη στιγμή, ακριβώς επειδή η κύρια σύνταξη δημιουργεί την εντύπωση ότι ο φάκελος έχει «κλείσει». Στην πραγματικότητα, η επικουρική συνεχίζει να ακολουθεί δική της τροχιά, με ξεχωριστές διοικητικές εκκρεμότητες.

Ένα ακόμη σημείο που επιτείνει τη σύγχυση είναι ότι, σε επίπεδο πληροφοριακών συστημάτων, η ενοποίηση των διαδικασιών παραμένει ζητούμενο. Ήδη από τον σχεδιασμό του ΟΠΣ είχε προβλεφθεί ότι η αίτηση συνταξιοδότησης θα πρέπει να μπορεί να καλύπτει ταυτόχρονα κύρια σύνταξη, επικουρική και εφάπαξ, ακόμη κι αν τα επιμέρους τμήματα απευθύνονται σε διαφορετικούς φορείς ή υποσυστήματα. Το γεγονός ότι αυτή η ανάγκη καταγράφεται ρητά στον σχεδιασμό δείχνει ακριβώς το πρόβλημα που επιχειρείται να λυθεί εδώ και χρόνια: ο ασφαλισμένος βιώνει μία ενιαία ανάγκη, αλλά το διοικητικό σύστημα εξακολουθεί συχνά να λειτουργεί κατακερματισμένα.

Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο δύσκολη για ασφαλισμένους που είχαν υποχρεωτική επικουρική ασφάλιση ως μη μισθωτοί ή αυτοαπασχολούμενοι, καθώς σε αυτές τις περιπτώσεις υπάρχουν πρόσθετες παράμετροι εισφορών και ασφαλιστικών κατηγοριών που πρέπει να ληφθούν υπόψη. Ο e-ΕΦΚΑ υπενθυμίζει ότι από το 2020 ισχύει σύστημα ασφαλιστικών κατηγοριών για την επικουρική ασφάλιση των μη μισθωτών, κάτι που σημαίνει ότι ο έλεγχος του ασφαλιστικού βίου και των καταβληθεισών εισφορών μπορεί να επηρεάσει άμεσα την πορεία της απονομής.

Έτσι, η μεγάλη παγίδα δεν είναι μόνο η καθυστέρηση, αλλά και η ψευδαίσθηση ότι η υπόθεση έχει κλείσει επειδή εγκρίθηκε η κύρια σύνταξη. Για πολλούς δικαιούχους, η πραγματικότητα είναι μία σύνταξη «δύο ταχυτήτων»: η κύρια πληρώνεται, αλλά η επικουρική μένει πίσω λόγω διοικητικών ελέγχων, διαδοχικής ασφάλισης, ασαφειών στα μητρώα ή αργής διασταύρωσης στοιχείων. Το αποτέλεσμα είναι ένα κενό εισοδήματος που συχνά περνά απαρατήρητο μόνο στα χαρτιά, όχι όμως στην καθημερινότητα των συνταξιούχων.

Περισσότερα:

Επίδομα 300 ευρώ σε συνταξιούχους: Ποια είναι τα νέα όρια – Τι θα γίνει με τις «χηρείας»

Αναδρομικά έως 7.800 ευρώ σε συντάξεις χηρείας – Ποιους αφορά η απόφαση

Συνταξιούχοι: πώς θα δείτε αν δικαιούστε αύξηση ή αναδρομικά