Βαρέα και Ανθυγιεινά: Ποιοι μπορούν να φύγουν με σύνταξη στα 62

Η αλλαγή αφορά τόσο την κύρια όσο και την επικουρική ασφάλιση και ανοίγει, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, τον δρόμο για πλήρη σύνταξη στο 62ο έτος της ηλικίας.

Με εγκύκλιο του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης δίνονται αναλυτικές οδηγίες για την εφαρμογή του άρθρου 40 του ν. 5316/2026, το οποίο αφορά νοσηλευτές, βοηθούς νοσηλευτών, οδηγούς και βοηθούς ασθενοφόρων-διασώστες που υπάγονται στη συνταξιοδοτική προστασία του Δημοσίου και απασχολούνται αποκλειστικά στις συγκεκριμένες ειδικότητες.

Ποιοι μπορούν να συνταξιοδοτηθούν στα 62

Με τη νέα ρύθμιση εξομοιώνονται οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης των συγκεκριμένων εργαζομένων που ασφαλίζονται στο Δημόσιο με εκείνες που ισχύουν για αντίστοιχες ειδικότητες οι οποίες υπάγονται στον Κανονισμό ΒΑΕ του πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ.

Για τη θεμελίωση δικαιώματος πλήρους κύριας σύνταξης λόγω γήρατος στο 62ο έτος απαιτούνται τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης.

Από αυτά, τα 12 έτη θα πρέπει να έχουν διανυθεί στις ειδικότητες που προβλέπει η διάταξη, δηλαδή ως νοσηλευτής, βοηθός νοσηλευτή, οδηγός ή βοηθός ασθενοφόρου-διασώστης.

Παράλληλα, τουλάχιστον τρία έτη απασχόλησης στις συγκεκριμένες ειδικότητες θα πρέπει να βρίσκονται μέσα στα τελευταία 17 χρόνια πριν από τη συμπλήρωση του ορίου ηλικίας ή πριν από την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης.

Γιατί είναι κρίσιμη η 6η Ιανουαρίου 2027

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στην προθεσμία υποβολής της αίτησης.

Ο νόμος δημοσιεύθηκε στις 6 Ιουλίου 2026 και προβλέπεται αποκλειστική προθεσμία έξι μηνών για την υποβολή της αίτησης υπαγωγής στο νέο καθεστώς.

Ως εκ τούτου, η κρίσιμη καταληκτική ημερομηνία είναι η 6η Ιανουαρίου 2027.

Η αίτηση υποβάλλεται στην αρμόδια υπηρεσία εκκαθάρισης μισθοδοσίας του φορέα στον οποίο εργάζεται ο ασφαλισμένος και είναι κοινή για την κύρια και την επικουρική ασφάλιση.

Εκπρόθεσμες αιτήσεις δεν προβλέπεται να γίνονται δεκτές.

Η ένταξη στα ΒΑΕ δεν γίνεται αυτόματα

Η υπαγωγή στα Βαρέα και Ανθυγιεινά ως προς την κύρια ασφάλιση είναι προαιρετική και ενεργοποιείται μόνο εφόσον ο εργαζόμενος υποβάλει σχετική αίτηση.

Ωστόσο, εφόσον επιλεγεί η ένταξη στα ΒΑΕ για την κύρια ασφάλιση, καθίσταται υποχρεωτική και η αντίστοιχη υπαγωγή στην επικουρική ασφάλιση.

Παράλληλα, η υπαγωγή δεν ενεργοποιείται αναδρομικά από τις 6 Ιουλίου 2026. Αρχίζει από την πρώτη ημέρα του μεθεπόμενου μήνα μετά την υποβολή της αίτησης.

Αυτό σημαίνει ότι ο χρόνος κατά τον οποίο θα κατατεθεί η αίτηση επηρεάζει και το πότε θα αρχίσουν να καταβάλλονται οι πρόσθετες ασφαλιστικές εισφορές.

Πόσο αυξάνονται οι ασφαλιστικές εισφορές

Για όσους επιλέξουν να υπαχθούν στη νέα ρύθμιση προβλέπεται πρόσθετη ειδική εισφορά ΒΑΕ.

Για τον κλάδο κύριας σύνταξης η πρόσθετη εισφορά ανέρχεται συνολικά σε 3,60%, από το οποίο:

• 2,20% επιβαρύνει τον εργαζόμενο
• 1,40% επιβαρύνει τον εργοδότη.

Για την επικουρική ασφάλιση προβλέπεται πρόσθετη εισφορά 2%, η οποία κατανέμεται σε:

• 1,25% για τον εργαζόμενο
• 0,75% για τον εργοδότη.

Δυνατότητα εξαγοράς προηγούμενων ετών

Σημαντική πρόβλεψη της νέας ρύθμισης αποτελεί η δυνατότητα αναγνώρισης, μέσω εξαγοράς, προηγούμενου χρόνου πραγματικής απασχόλησης στις συγκεκριμένες ειδικότητες.

Η δυνατότητα αφορά εργαζομένους που χρειάζονται τον συγκεκριμένο χρόνο προκειμένου να συμπληρώσουν τις ελάχιστες απαιτήσεις για συνταξιοδότηση με το καθεστώς των ΒΑΕ.

Έτσι, μπορεί να αναγνωριστεί χρόνος πραγματικής απασχόλησης ως νοσηλευτής, βοηθός νοσηλευτή, οδηγός ή βοηθός ασθενοφόρου-διασώστης, ώστε να συμπληρωθούν τα απαιτούμενα 12 έτη και η προϋπόθεση των τριών ετών μέσα στην τελευταία 17ετία.

Η αναγνώριση πραγματοποιείται υποχρεωτικά και στην επικουρική ασφάλιση για το ίδιο χρονικό διάστημα που αναγνωρίζεται στην κύρια ασφάλιση, ενώ υποβάλλεται κοινή αίτηση.

Πώς υπολογίζεται η εξαγορά

Για κάθε μήνα χρόνου που αναγνωρίζεται, ο ασφαλισμένος καλείται να καταβάλει το σύνολο της πρόσθετης ειδικής εισφοράς ΒΑΕ, δηλαδή τόσο το μέρος του ασφαλισμένου όσο και εκείνο που αντιστοιχεί στον εργοδότη, για κύρια και επικουρική ασφάλιση.

Ο υπολογισμός γίνεται με βάση το ποσοστό που ισχύει κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης εξαγοράς και επί των συντάξιμων αποδοχών του ασφαλισμένου κατά τον ίδιο μήνα.

Τι ισχύει για την επικουρική σύνταξη

Για τη θεμελίωση δικαιώματος επικουρικής σύνταξης απαιτείται η συμπλήρωση τουλάχιστον 15 ετών ασφάλισης.

Παράλληλα, απαραίτητη προϋπόθεση είναι ο ασφαλισμένος να συνταξιοδοτηθεί για την ίδια αιτία και από τον κλάδο κύριας ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ.

Η νέα ρύθμιση δημιουργεί έτσι ένα ειδικό ασφαλιστικό πλαίσιο για τις συγκεκριμένες κατηγορίες εργαζομένων του ΕΣΥ και του ΕΚΑΒ, με βασικό όφελος τη δυνατότητα πλήρους συνταξιοδότησης στα 62 αντί του γενικού ορίου των 67 ετών, εφόσον φυσικά πληρούνται όλες οι προβλεπόμενες χρονικές και ασφαλιστικές προϋποθέσεις.

Για όσους ενδιαφέρονται να ενταχθούν, κομβικό σημείο είναι η έγκαιρη υποβολή της αίτησης, καθώς η 6η Ιανουαρίου 2027 αποτελεί την καταληκτική ημερομηνία που προβλέπει η ρύθμιση.