Τζάκι: Ποια καυσόξυλα να επιλέξετε και ποια να αποφεύγετε
Η επιλογή των καυσόξυλων επηρεάζει τη διάρκεια της καύσης, τη θερμότητα και τη λειτουργία του τζακιού. Ωστόσο, το είδος του ξύλου δεν είναι ο μόνος παράγοντας: η υγρασία, το μέγεθος και ο τρόπος τοποθέτησης στην εστία παίζουν επίσης καθοριστικό ρόλο.
Ο Γιώργος Μαντάνης, καθηγητής στο Τμήμα Δασολογίας, Επιστημών Ξύλου και Σχεδιασμού του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ποιες επιλογές εξυπηρετούν το άναμμα και ποιες διατηρούν τη φωτιά για περισσότερη ώρα.
Η βασική διάκριση είναι απλή: άλλα ξύλα χρησιμοποιούμε για προσάναμμα και άλλα για την κύρια καύση.
Ποια καυσόξυλα είναι κατάλληλα για το τζάκι
Σύμφωνα με τον καθηγητή, στις βασικές επιλογές συγκαταλέγονται η δρυς, το πουρνάρι, η ελιά και η οξιά. Ο ίδιος ξεχωρίζει ιδιαίτερα τη λευκή δρυ, το πουρνάρι και την ελιά.
Η δρυς προσφέρει μεγάλη διάρκεια καύσης και καλή φλόγα. Παράλληλα, η διαθεσιμότητα επηρεάζει τις επιλογές κάθε περιοχής: στα νησιά συναντάμε συχνά την ελιά, ενώ κοντά στην Πίνδο η οξιά αποτελεί διαδεδομένη επιλογή.
Ο κ. Μαντάνης αναφέρει επίσης ως καλής ποιότητας καυσόξυλα την αριά, την κουμαριά, το φιλύκι και ξύλα από οπωροφόρα δέντρα, όπως η μηλιά, η κερασιά και η αμυγδαλιά. Αντίθετα, χαρακτηρίζει ακατάλληλα για αυτή τη χρήση τη ψευδοακακία, την καστανιά και την καρυδιά που προέρχεται από δασικές φυτείες.
Προσάναμμα ή κύρια καύση; Η διαφορά που μετρά
Για το προσάναμμα, ο καθηγητής προτείνει λεπτά κλαδιά, μικρά ξύλα ή τις ειδικές πλακέτες που διατίθενται στο εμπόριο.
Πεύκο, έλατο και λεύκα ανάβουν εύκολα και δίνουν γρήγορα φλόγα. Ωστόσο, μπορεί να «σκάνε» κατά την καύση. Ειδικά για το πεύκο, ο κ. Μαντάνης συνιστά να αποφεύγουμε τη χρήση του ως κύριου καυσόξυλου, επισημαίνοντας την υψηλή ευφλεκτότητά του λόγω της ρητίνης.
Για την κύρια καύση, προκρίνει πυκνότερα ξύλα, όπως:
- Δρυς
- Οξιά
- Ελιά
- Πουρνάρι
Τα συγκεκριμένα είδη καίγονται πιο αργά και προσφέρουν μεγαλύτερη διάρκεια στη φωτιά.
Υγρασία καυσόξυλων: Γιατί τα ξερά ξύλα κάνουν τη διαφορά
Πριν αγοράσετε καυσόξυλα, ελέγξτε περισσότερο από το είδος τους. Η υγρασία επηρεάζει ουσιαστικά την καύση και την απόδοση.
Σύμφωνα με τον καθηγητή, η υγρασία των ξύλων πρέπει να βρίσκεται γύρω στο 20%. Αντίθετα, τα «χλωρά» καυσόξυλα που αγοράζουμε μέσα στον χειμώνα μπορεί να έχουν υγρασία ακόμη και πάνω από 50%.
Γι’ αυτό ο ίδιος προτείνει την έγκαιρη προμήθεια, κατά προτίμηση το καλοκαίρι και έως τα μέσα Σεπτεμβρίου, ώστε να μεσολαβεί χρόνος για ξήρανση.
Για την αποθήκευση, επιλέξτε στεγασμένο χώρο με καλό αερισμό και φροντίστε τη στοίβαξη. Ο κ. Μαντάνης δίνει ιδιαίτερη αξία στα ξύλα που έχουν αποθηκευτεί για περισσότερο από δύο χρόνια και έχουν στεγνώσει πλήρως.
Πώς να τοποθετείτε τα ξύλα στην εστία
Ακόμη και τα κατάλληλα καυσόξυλα χρειάζονται σωστή τοποθέτηση.
Μην τα στριμώχνετε μεταξύ τους. Αφήστε κενά ώστε ο αέρας να κυκλοφορεί και να τροφοδοτεί τη φωτιά με το οξυγόνο που χρειάζεται.
Επιπλέον, η κατασκευή του τζακιού και ο τύπος της εστίας επηρεάζουν σημαντικά τη θερμική απόδοση. Ο καθηγητής αναφέρει ενδεικτικά:
| Τύπος εστίας | Απόδοση που αναφέρει ο καθηγητής |
|---|---|
| Χτιστή με πυρότουβλα | 15% |
| Προκατασκευασμένη με μαντέμι | 25% |
| Ενεργειακή | Έως 85% |
Ο ίδιος προκρίνει τα ενεργειακά τζάκια για τη μεγαλύτερη απόδοσή τους και υπογραμμίζει τη σημασία της κατασκευής και της ποιότητας της πόρτας.
Ποια υλικά δεν πρέπει να καίτε στο τζάκι
Τα παλιά έπιπλα δεν αποτελούν κατάλληλη καύσιμη ύλη. Ο καθηγητής προειδοποιεί να αποφεύγουμε την καύση:
- Μοριοπλακών.
- Ινοπλακών, όπως το MDF.
- Κόντρα πλακέ.
- Προϊόντων με επένδυση μελαμίνης.
Αυτά τα υλικά περιέχουν συνθετικές ουσίες και χημικά, τα οποία κατά την καύση παράγουν τοξικές αναθυμιάσεις και επικίνδυνα καυσαέρια.
Τζάκι και ασφάλεια: Τι να προσέχετε
Οι σπίθες και τα αναμμένα κομμάτια ξύλου μπορούν να φτάσουν σε χαλιά, έπιπλα και άλλες επιφάνειες. Για τον λόγο αυτό, ο κ. Μαντάνης συστήνει κλειστή εστία και κατάλληλο προστατευτικό τζάμι ή πλέγμα.
Παράλληλα, τονίζει ότι δεν αφήνουμε ποτέ το τζάκι χωρίς επίβλεψη, ιδιαίτερα όταν διαθέτει ανοιχτή εστία.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
- 38 λεπτά πριν Τζάκι: Ποια καυσόξυλα να επιλέξετε και ποια να αποφεύγετε
- 2 ώρες πριν Ηλιούπολη: Δωρεάν εργαστήριο κινηματογράφου – Προεγγραφές με σειρά προτεραιότητας
- 7/10/2026 02:00 Ηλιούπολη: «Χειροποίητες Βιβλιοϊστορίες» από 20 Οκτωβρίου – Πώς συμμετέχουν τα σχολεία
