Τρεις προϋποθέσεις-κλειδιά για το ύψος της σύνταξης με εργασία στο εξωτερικό

Τρεις προϋποθέσεις- κλειδιά, καθορίζουν το ύψος της σύνταξης που θα λάβει από το ελληνικό σύστημα κοινωνικής ασφάλισης ασφαλισμένος με εργασία στο εξωτερικό, εντός
και εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.

*Του Δημήτρη Περπατάρη Δικηγόρου στον Άρειο Πάγο – Εργατολόγου

Σύμφωνα με σχετική ΕΓΚΥΚΛΙΟ του Υπουργείου Εργασίας, το τελικό ποσό καθορίζεται από:

• Τον χρόνο διαμονής στην Ελλάδα
• Τα έτη ασφάλισης εντός και εκτός συνόρων και τις ειδικές προβλέψεις Διμερών Συμβάσεων Κοινωνικής Ασφάλισης.
• Το ζήτημα αφορά κατά κύριο λόγο χιλιάδες ασφαλισμένους, με δεδομένο το κύμα μετανάστευσης από την χώρα μας προς το εξωτερικό κατά την μακρά περίοδο της οικονομικής κρίσης.

Ο αρμόδιος φορέας για την παροχή κύριας σύνταξης υπολογίζει το ποσό της οφειλόμενης παροχής με δύο τρόπους (αυτοτελής παροχή και τμηματική παροχή) και αποδίδει το μεγαλύτερο ποσό που
προκύπτει βάσει των υπολογισμών.

Ως προς την αυτοτελή παροχή, αυτή υπολογίζεται μόνο όταν οι όροι που απαιτούνται για τη θεμελίωση δικαιώματος σε συνταξιοδοτικές παροχές, πληρούνται αποκλειστικά δυνάμει της
εθνικής νομοθεσίας.

Στις περιπτώσεις που ο ενδιαφερόμενος έχει χρόνο ασφάλισης σε κάποια χώρα της Ε.Ε., του ΕΟΧ (Ισλανδία, Λιχτενστάϊν και Νορβηγία) ή την Ελβετία, και με την προϋπόθεση ότι θεμελιώνει συνταξιοδοτικό δικαίωμα γήρατος και αυτοτελώς λαμβάνοντας υπόψη μόνο τους χρόνους
ασφάλισης στην Ελλάδα, θα πρέπει να γίνουν κατ’ αρχάς δύο τρόποι υπολογισμού από τον ΕΦΚΑ;

α) μόνο με τον ελληνικό χρόνο
ασφάλισης και κατοικίας -αυτοτελής παροχή- και β) με συνυπολογισμό του χρόνου ασφάλισης και κατοικίας στις χώρες της Ε.Ε., του ΕΟΧ και στην Ελβετία και να δοθεί το μεγαλύτερο από τα
δύο ποσά που θα προκύψουν.

Σε περίπτωση που δε θεμελιώνεται συνταξιοδοτικό δικαίωμα λαμβάνοντας υπόψη αποκλειστικά το χρόνο ασφάλισης στην Ελλάδα, ο υπολογισμός της συνταξιοδοτικής παροχής θα γίνει μόνο με
συνυπολογισμό του χρόνου ασφάλισης και κατοικίας. Ο τρόπος υπολογισμού Αναλυτικότερα, ο τρόπος υπολογισμού της αυτοτελούς παροχής γίνεται με βάση αποκλειστικά τους χρόνους ασφάλισης και κατοικίας στην Ελλάδα.
Η κύρια σύνταξη, αποτελείται από δύο μέρη: την ανταποδοτική σύνταξη και την εθνική σύνταξη.
Ως προς τον τρόπο υπολογισμού με συνυπολογισμό του χρόνου ασφάλισης και κατοικίας στις χώρες της Ε.Ε., του ΕΟΧ και στην Ελβετία, στο τμήμα της εθνικής σύνταξης, ο ΕΦΚΑ υπολογίζει κατ’
αρχήν το θεωρητικό ποσό συνυπολογίζοντας το χρόνο ασφάλισης και τον χρόνο κατοικίας στο εξωτερικό σαν να είναι χρόνος που έχει πραγματοποιηθεί στην Ελλάδα. Στη συνέχεια, από το θεωρητικό ποσό που προκύπτει, ο ΕΦΚΑ υπολογίζει το πραγματικό ποσό κατ’ αναλογία
του ελληνικού χρόνου ασφάλισης και κατοικίας.

Στις περιπτώσεις εφαρμογής των κανόνων των Διμερών Συμφωνιών Κοινωνικής Ασφάλισης, ο συνυπολογισμός περιόδων ασφάλισης ενεργοποιείται μόνο εφόσον αυτό είναι αναγκαίο, δηλαδή μόνο εφόσον ο δικαιούχος δεν θεμελιώνει αυτοτελές δικαίωμα σε συνταξιοδοτική παροχή.

Σημειώνεται ό τι σε περιπτώσεις που δεν υπάρχει χρόνος κατοικίας στην Ελλάδα, ή υπάρχει χρόνος κατοικίας κάτω του έτους δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις συνυπολογισμού περιόδων κατοικίας και κατ’ επέκταση χορήγησης του τμήματος της εθνικής σύνταξης. Επομένως, θα δοθεί μόνο το τμήμα της ανταποδοτικής σύνταξης. To ίδιο ισχύει και στην περίπτωση που οι περίοδοι κατοικίας στην Ελλάδα, και οι περίοδοι κατοικίας σε άλλο κράτος που δύνανται να συνυπολογισθούν, δεν αρκούν για την συμπλήρωση 15 ετών κατοικίας.

Η ιδιαιτερότητα του Καναδά

Στη Διμερή Συμφωνία Κοινωνικής Ασφάλισης μεταξύ Ελλάδος και Καναδά προβλέπεται ότι λαμβάνεται υπόψη τόσος χρόνος ασφάλισης και κατοικίας στην αντισυμβαλλόμενη χώρα, όσος απαιτείται για τη
θεμελίωση δικαιώματος. Οι περίοδοι ασφάλισης ή κατοικίας οι οποίες λαμβάνονται υπόψη δεν δύνανται να είναι παράλληλοι σε άλλες περιόδους ασφάλισης ή κατοικίας.

Έτσι, εάν ο ασφαλισμένος δεν δικαιούται να λάβει παροχή επειδή δεν έχει συγκεντρώσει επαρκείς περιόδους σύμφωνα με τη νομοθεσία ενός Μέρους, η θεμελίωση του δικαιώματος του προσώπου αυτού για την καταβολή της παροχής θα γίνει με συνυπολογισμό των περιόδων αυτών και, στο μέτρο που απαιτείται, των περιόδων που πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με τη νομοθεσία του άλλου Μέρους, με την προϋπόθεση ότι οι περίοδοι δεν συμπίπτουν.

Επίσης, εάν ο ασφαλισμένος δικαιούται να λάβει παροχή μόνο με την εφαρμογή των διατάξεων περί συνυπολογισμού, τότε η οφειλόμενη
σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία παροχή καθορίζεται ως εξής:

(α) Ο αρμόδιος ελληνικός οργανισμός υπολογίζει αρχικά το ποσό της παροχής που θα χορηγείτο στον ενδιαφερόμενο (θεωρητικό ποσό) εάν οι πιστωθείσες περίοδοι, που πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με την καναδική νομοθεσία, και συνυπολογίσθηκαν σύμφωνα με τις περί συνυπολογισμού διατάξεις για τη θεμελίωση δικαιώματος για παροχές γήρατος, αναπηρίας και επιζώντων, είχαν πραγματοποιηθεί σύμφωνα με τη δική του νομοθεσία (δλδ στην Ελλάδα).

(β) Για τον υπολογισμό του ποσού της παροχής, ο αρμόδιος οργανισμός λαμβάνει υπόψη το μισθό (αποδοχές), εισόδημα ή εισφορές που καταβλήθηκαν κατά τη διάρκεια των πιστωθεισών περιόδων σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία.

(γ) Εάν το ποσό υπολείπεται της ελάχιστης παροχής, που προβλέπεται σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία, τότε το ποσό της ελάχιστης παροχής θα ληφθεί υπόψη.

(δ) Εάν το ποσό της παροχής είναι ανεξάρτητο από τη διάρκεια των πιστωθεισών περιόδων, τότε λαμβάνεται υπόψη ως θεωρητικό ποσό.

(ε) Με βάση το ποσό που υπολογίσθηκε, ο αρμόδιος οργανισμός υπολογίζει τη μερική παροχή που πρέπει να καταβληθεί από αυτόν κατά την αναλογία που υπάρχει μεταξύ της διάρκειας των πιστωθεισών περιόδων, που πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με τη δική του νομοθεσία
και της συνολικής διάρκειας των πιστωθεισών περιόδων που λήφθηκαν υπόψη.

Ως πιστωθείσα περίοδος που πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με την καναδική νομοθεσία, ορίζεται η περίοδος «εισφορών ή διαμονής η οποία επιτρέπει την κτήση δικαιώματος σε παροχή, σύμφωνα με την καναδική νομοθεσία, και συμπεριλαμβάνει οποιαδήποτε περίοδο κατά τη διάρκεια της οποίας καταβάλλεται σύνταξη αναπηρίας, σύμφωνα με το Σύστημα Συντάξεων του Καναδά».

Επομένως, κατά τον υπολογισμό του ποσού της σύνταξης σύμφωνα με τους κανόνες περί συνυπολογισμού της Σύμβασης, το θεωρητικό ποσό διαμορφώνεται με συνυπολογισμό των πιστωθεισών περιόδων, σύμφωνα με τη νομοθεσία του Καναδά, που απαιτούνται για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος.

Περισσότερα:

Συντάξεις: Αναδρομικά από 1.200 έως 3.500 ευρώ – Ποιοι θα τα πάρουν

Πλασματικά έτη στο Δημόσιο: Πόσα χρόνια μπορούν να αναγνωρίσουν οι υπάλληλοι

Συντάξεις: Σενάρια για έκτακτη αύξηση – Τι εξετάζει η κυβέρνηση