- Η εκεχειρία ΗΠΑ – Ιράν φαίνεται να βρίσκεται στα πρόθυρα κατάρρευσης, με τον Ντόναλντ Τραμπ να δίνει μόλις «1%» πιθανότητες επιβίωσης.
- Το Στενό του Ορμούζ παραμένει ουσιαστικά μπλοκαρισμένο, προκαλώντας αναταράξεις στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
- Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρίσκεται και η Κίνα, καθώς η Ουάσιγκτον πιέζει το Πεκίνο να περιορίσει τη στήριξη προς την Τεχεράνη.
Στο «κόκκινο» οι σχέσεις ΗΠΑ – Ιράν
Σε οριακό σημείο φαίνεται να οδηγείται η εύθραυστη εκεχειρία ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, μετά τις νέες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος προειδοποίησε ότι η συμφωνία «κρατιέται στη ζωή με μηχανική υποστήριξη».
Λίγο πριν από το ταξίδι του στην Κίνα, ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε ιδιαίτερα σκληρός απέναντι στην Τεχεράνη, χαρακτηρίζοντας «απαράδεκτη» την απάντηση του Ιράν στο αμερικανικό σχέδιο προσωρινής ειρήνευσης.
Ο ίδιος υποστήριξε πως οι πιθανότητες να διασωθεί η συμφωνία δεν ξεπερνούν το «1%», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας κλιμάκωσης στην περιοχή.
Το αγκάθι του πυρηνικού προγράμματος
Σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, βασικό σημείο τριβής αποτελεί το ζήτημα του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
Η Ουάσιγκτον ζητά τη δυνατότητα απομάκρυνσης θαμμένων υπολειμμάτων πυρηνικών εγκαταστάσεων από αμερικανικές ή κινεζικές δυνάμεις, κάτι που η Τεχεράνη αρνείται να αποδεχθεί.
Ο Τραμπ φέρεται να χαρακτήρισε την ιρανική απάντηση «τόσο κακή» που δεν ολοκλήρωσε καν την ανάγνωσή της, ενώ παράλληλα ανακοίνωσε επαφές με ανώτατους στρατιωτικούς αξιωματούχους για εξέταση εναλλακτικών σεναρίων, εφόσον οι συνομιλίες καταρρεύσουν.
Το Στενό του Ορμούζ στο επίκεντρο της κρίσης
Η ένταση στη Μέση Ανατολή διατηρεί σε κατάσταση ασφυξίας το Στενό του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους διαδρόμους μεταφοράς πετρελαίου παγκοσμίως.
Από το ξέσπασμα της κρίσης στα τέλη Φεβρουαρίου, η ναυσιπλοΐα στην περιοχή γίνεται υπό αυστηρούς περιορισμούς, ενώ τα περιστατικά παρενόχλησης πλοίων και οι επιθέσεις στον Περσικό Κόλπο εντείνουν το κλίμα αβεβαιότητας.
Οι επιπτώσεις έχουν ήδη αρχίσει να αποτυπώνονται στις διεθνείς αγορές, με αυξημένο κόστος μεταφοράς και φόβους για νέα άνοδο στις τιμές της ενέργειας.
Η Κίνα στο κάδρο των πιέσεων
Παρότι η σύγκρουση αφορά κυρίως τις σχέσεις ΗΠΑ – Ιράν, η Κίνα αναδεικνύεται σε καθοριστικό παράγοντα των εξελίξεων.
Το Πεκίνο παραμένει ο μεγαλύτερος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου και βασικός οικονομικός εταίρος της Τεχεράνης, γεγονός που προκαλεί έντονη ανησυχία στην Ουάσιγκτον.
Η αμερικανική κυβέρνηση ανακοίνωσε ήδη νέες κυρώσεις κατά κινεζικών εταιρειών δορυφορικής τεχνολογίας, τις οποίες κατηγορεί ότι παρείχαν στο Ιράν κρίσιμα δεδομένα και εικόνες.
Με αυτόν τον τρόπο, οι ΗΠΑ επιχειρούν να αυξήσουν την πίεση προς το Πεκίνο, ζητώντας περιορισμό της τεχνολογικής και στρατηγικής στήριξης προς το ιρανικό καθεστώς.
Η στρατηγική Τραμπ και οι φόβοι για νέα ανάφλεξη
Οι τελευταίες κινήσεις του Ντόναλντ Τραμπ δείχνουν ότι αντιμετωπίζει την εκεχειρία περισσότερο ως εργαλείο πίεσης παρά ως σταθερό πλαίσιο ειρήνης.
Η δημόσια αμφισβήτηση της βιωσιμότητας της συμφωνίας αυξάνει την αβεβαιότητα σε μια ήδη εκρηκτική περιοχή, όπου ακόμη και ένα περιορισμένο επεισόδιο μπορεί να οδηγήσει σε γενικευμένη κρίση.
Την ίδια ώρα, οι διεθνείς αγορές παρακολουθούν με νευρικότητα τις εξελίξεις, ενώ ευρωπαϊκές και αραβικές κυβερνήσεις ζητούν αποκλιμάκωση και σαφές μήνυμα σταθερότητας.