Το κόστος ζωής αλλάζει τον οικογενειακό προϋπολογισμό

Παρά τη βελτίωση των εισοδημάτων, τα ελληνικά νοικοκυριά συνεχίζουν να πιέζονται οικονομικά, καθώς η ακρίβεια και ο επίμονος πληθωρισμός μειώνουν την αγοραστική δύναμη, οδηγώντας σε αρνητική αποταμίευση. Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το β’ τρίμηνο του 2025 αποτυπώνουν με σαφήνεια τη δύσκολη εξίσωση που καλούνται να λύσουν οι καταναλωτές.

Περισσότερα έσοδα, ακόμη περισσότερα έξοδα

Σύμφωνα με τους τριμηνιαίους χρηματοοικονομικούς λογαριασμούς, το ακαθάριστο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών ανήλθε στα 41,9 δισ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 8,1% σε σχέση με πέρυσι. Ωστόσο, την ίδια στιγμή, οι καταναλωτικές δαπάνες εκτοξεύθηκαν στα 43,2 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 5%.

Με αποτέλεσμα τα νοικοκυριά να βρεθούν ξανά «μέσα», με αρνητική αποταμίευση ύψους 1,3 δισ. ευρώ. Αν και η εικόνα εμφανίζεται ελαφρώς βελτιωμένη σε σχέση με το β’ τρίμηνο του 2024, όταν η αρνητική αποταμίευση είχε φτάσει τα 2,3 δισ. ευρώ, η πίεση παραμένει έντονη.

Γιατί η αποταμίευση παραμένει αρνητική

Το ποσοστό αποταμίευσης διαμορφώθηκε στο -3%, από -6,1% ένα χρόνο νωρίτερα. Παρότι η μείωση είναι αισθητή, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το β’ και το δ’ τρίμηνο κάθε έτους χαρακτηρίζονται παραδοσιακά από αυξημένες δαπάνες, γεγονός που περιορίζει τα περιθώρια αποταμίευσης.

Την ίδια ώρα, οι επενδύσεις των νοικοκυριών παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα, φτάνοντας τα 5,6 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 27,2% της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας των επιχειρήσεων, ελαφρώς υψηλότερα από το αντίστοιχο ποσοστό του 2024.

Ο πληθωρισμός «τρώει» τις αυξήσεις

Καθοριστικό ρόλο στη συμπίεση των πραγματικών εισοδημάτων παίζει ο επίμονος πληθωρισμός, ιδιαίτερα στον τομέα των υπηρεσιών. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, ο ετήσιος πληθωρισμός ανήλθε στο 2,8% τον Νοέμβριο, από 1,6% τον Οκτώβριο.

Οι μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφηκαν:

• στα ενοίκια και την εστίαση, με άνοδο 6,3%,
• στο κόστος στέγασης, που αυξήθηκε κατά 4,7%,
• στα τρόφιμα και τα μη αλκοολούχα ποτά, με αύξηση 3%.

Το Παρατηρητήριο Πληθωρισμού της Τράπεζας της Ελλάδος επισημαίνει ότι οι αυξήσεις αυτές συνδέονται κυρίως με τις τιμές στην εστίαση, τα βασικά τρόφιμα –ιδίως τα κρέατα– αλλά και με τη σημαντική άνοδο 4,5% στο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας. Σε συνδυασμό με τα αυξανόμενα ενοίκια, η στέγαση παραμένει η μεγαλύτερη «πληγή» για τα νοικοκυριά.

Μισθοί

Παρότι οι μισθοί στον ιδιωτικό τομέα αυξάνονται με ρυθμό κοντά στο 4%, δηλαδή στον μέσο όρο της Ευρωζώνης, οι πληθωριστικές πιέσεις εξακολουθούν να απορροφούν μεγάλο μέρος αυτών των αυξήσεων.

Η ΕΛΣΤΑΤ καταγράφει αύξηση του πραγματικού κόστους εργασίας κατά 8,1% σε ετήσια βάση, ωστόσο σε τριμηνιαίο επίπεδο –με εποχική διόρθωση– σημειώνεται μείωση 1,6%, στοιχείο που προβληματίζει.

Παράλληλα, οι κενές θέσεις εργασίας μειώθηκαν κατά 6,4% σε ετήσια βάση, περιορίζοντας τις ευκαιρίες για περαιτέρω μισθολογική ενίσχυση.

Καταναλωτές σε στάση αναμονής

Την ίδια εικόνα αποτυπώνουν και οι έρευνες καταναλωτικής συμπεριφοράς. Σύμφωνα με το EY Future Consumer Index Ελλάδας 2025, οι Έλληνες εμφανίζονται συγκρατημένα αισιόδοξοι για το μέλλον, ωστόσο έξι στους δέκα δηλώνουν ότι ανησυχούν έντονα για το αυξημένο κόστος ζωής.

Οι περισσότεροι περιορίζουν τις δαπάνες τους στα απολύτως απαραίτητα, δίνοντας προτεραιότητα στα βασικά αγαθά. Αν και αρκετοί προσδοκούν βελτίωση της οικονομικής τους κατάστασης μέσα στο επόμενο δωδεκάμηνο, δεν σκοπεύουν να αυξήσουν σημαντικά την κατανάλωση, όσο το κόστος στέγασης, ενέργειας και τροφίμων παραμένει υψηλό.

Περισσότερα:

Καύσιμα: Προς νέα άνοδο οι τιμές – Τι δείχνουν οι διεθνείς εξελίξεις

Τέλος στις αυθαιρεσίες των εργοδοτών – Τι αλλάζει

Κλήρωση Λαϊκού Λαχείου σήμερα 3/6: Ο αριθμός που κερδίζει τα 2 εκατ. ευρώ