Θάνατος του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ: Πένθος 40 Ημερών στο Ιράν

Τα ιρανικά κρατικά και ημιεπίσημα μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν τα ξημερώματα της Κυριακής (1/3) ότι ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, σκοτώθηκε έπειτα από πλήγμα στην Τεχεράνη. Λίγο αργότερα, η ιρανική κυβέρνηση επιβεβαίωσε επισήμως τον θάνατό του, κηρύσσοντας 40 ημέρες δημόσιου πένθους και επτά ημέρες γενικής αργίας.

Το πρακτορείο Fars News Agency ανέφερε ότι ο Χαμενεΐ έχασε τη ζωή του στο γραφείο του, ενώ ασκούσε τα καθήκοντά του, τις πρώτες πρωινές ώρες του Σαββάτου. Την είδηση επιβεβαίωσε και το ημιεπίσημο Tasnim News Agency, το οποίο διατηρεί στενές σχέσεις με τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης. Νωρίτερα, η κρατική τηλεόραση IRIB είχε κάνει λόγο για «μαρτύριο» του ανώτατου ηγέτη, χωρίς να δώσει λεπτομέρειες για τις συνθήκες του θανάτου του, τονίζοντας πως το όραμα και η αποστολή του θα συνεχιστούν. Και το κρατικό πρακτορείο IRNA μετέδωσε την είδηση, χωρίς να διευκρινίσει τα αίτια.

Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κυκλοφόρησαν βίντεο που φέρονται να απεικονίζουν τη σορό του Χαμενεΐ, ωστόσο η αυθεντικότητά τους δεν έχει επιβεβαιωθεί επίσημα. Μετά την κυβερνητική ανακοίνωση, στον επίσημο λογαριασμό του στο Χ αναρτήθηκε φωτογραφία του με λεζάντα εδάφιο από το Κοράνι (Σούρα Αλ-Αχζάμπ, 33:23), το οποίο αναφέρεται στην πίστη και την τήρηση του όρκου προς τον Θεό.

Παράλληλα, μεταδόθηκε ότι σε αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα σκοτώθηκαν επίσης η κόρη, εγγόνι, νύφη και γαμπρός του. Αξίζει να σημειωθεί ότι λίγες ώρες νωρίτερα, ιρανικά μέσα προσκείμενα στους Φρουρούς της Επανάστασης, καθώς και ανώτατοι αξιωματούχοι, είχαν διαψεύσει τις σχετικές πληροφορίες, χαρακτηρίζοντάς τες «ψευδείς ειδήσεις».

Την είδηση είχε επιβεβαιώσει αρχικά και ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μέσω ανάρτησης στο Truth Social, αναφέροντας ότι «ο Χαμενεΐ, ένας από τους πιο διαβολικούς ανθρώπους στην ιστορία, είναι νεκρός». Αργότερα, στον επίσημο λογαριασμό του αγιατολάχ στο Χ δημοσιεύθηκε ανάρτηση με εικόνα που απεικόνιζε μια συμβολική μορφή να κρατά σπαθί, το οποίο θύμιζε πυραύλους έτοιμους να πλήξουν στόχους, συνοδευόμενη από τη φράση: «Στο όνομα του ευγενούς Αλί, η ειρήνη να είναι μαζί του».

Η διαδικασία διαδοχής σύμφωνα με το Σύνταγμα

Το ιρανικό Σύνταγμα προβλέπει ρητά τη διαδικασία επιλογής νέου ανώτατου ηγέτη. Αρμόδια για την ανάδειξη διαδόχου είναι η Συνέλευση των Ειδικών (Assembly of Leadership Experts), το ίδιο όργανο που είχε επιλέξει τον Χαμενεΐ το 1989.

Η Συνέλευση αποτελείται από 88 κληρικούς, οι οποίοι εκλέγονται κάθε οκτώ χρόνια. Ωστόσο, δικαίωμα υποψηφιότητας έχουν μόνο όσοι θεωρούνται απολύτως πιστοί στο καθεστώς της Ισλαμικής Δημοκρατίας, γεγονός που έχει ως αποτέλεσμα τη διαμόρφωση ενός σώματος με κατά κανόνα σκληροπυρηνικές θέσεις.

Το Σύνταγμα ορίζει ότι η επιλογή νέου ηγέτη πρέπει να γίνει το ταχύτερο δυνατό. Παρ’ όλα αυτά, η σύγκληση της Συνέλευσης ενδέχεται να δυσχερανθεί λόγω της στρατιωτικής έντασης και των ζητημάτων ασφάλειας που αντιμετωπίζει η χώρα.

Μέχρι την εκλογή νέου ανώτατου ηγέτη, τα καθήκοντά του ασκεί προσωρινά τριμελές όργανο, αποτελούμενο από τον πρόεδρο της Δημοκρατίας, τον επικεφαλής της δικαστικής εξουσίας και έναν κληρικό μέλος του Συμβουλίου των Φρουρών. Σύμφωνα με τα ιρανικά μέσα, μετά τον θάνατο του Χαμενεΐ, ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν ηγείται προσωρινά της χώρας, σε συνεργασία με τον πρόεδρο του κοινοβουλίου και τον επικεφαλής της δικαστικής εξουσίας, έως ότου ολοκληρωθεί η διαδικασία διαδοχής.

Ο ρόλος του Χαμενεΐ στη σύγχρονη ιστορία του Ιράν

Ο 86χρονος Χαμενεΐ ανέλαβε την ηγεσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας το 1989, διαδεχόμενος τον αγιατολά Ρουχολά Χομεϊνί, ηγετική μορφή της Ισλαμικής Επανάστασης που ανέτρεψε τη μοναρχία των Παχλαβί.

Αν και ο Χομεϊνί υπήρξε ο ιδεολογικός καθοδηγητής της επανάστασης, ο Χαμενεΐ διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του στρατιωτικού και παραστρατιωτικού μηχανισμού της χώρας, ενισχύοντας την άμυνα και την περιφερειακή επιρροή του Ιράν.

Πριν αναλάβει το ανώτατο αξίωμα, είχε διατελέσει πρόεδρος κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν–Ιράκ τη δεκαετία του 1980. Η σύγκρουση αυτή επηρέασε βαθιά τη στάση του απέναντι στη Δύση, και ιδιαίτερα στις Ηνωμένες Πολιτείες, στοιχείο που σημάδεψε τη μακρόχρονη διακυβέρνησή του.

Οι εξελίξεις που ακολουθούν εκτιμάται ότι θα αποτελέσουν κρίσιμο σημείο καμπής για το Ιράν και τη γεωπολιτική ισορροπία στη Μέση Ανατολή.

Περισσότερα:

Σοκ: Έβαλαν ηλεκτρικό σκούτερ σε καρουσέλ και παιδί εκτοξεύθηκε στον αέρα

Βρετανία: Τρεις νεκροί από συντριβή στρατιωτικού ελικοπτέρου

Μαζική επίθεση στην Αγία Πετρούπολη – Στόχαστρο το οικονομικό φόρουμ της Ρωσίας