Τέλος ο δεύτερος γύρος στις δημοτικές εκλογές – Οι 10 μεγάλες αλλαγές στον νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης

Στη Βουλή κατατέθηκε ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ένα νομοσχέδιο που επιχειρεί να αλλάξει εκ βάθρων τον τρόπο λειτουργίας δήμων και περιφερειών, βάζοντας τέλος σε ένα πολυδαίδαλο θεσμικό πλαίσιο που για χρόνια δημιουργούσε αλληλοεπικαλύψεις, καθυστερήσεις και γραφειοκρατία.

Το σχέδιο νόμου αναμένεται να συζητηθεί στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή την επόμενη εβδομάδα και στη συνέχεια να εισαχθεί στην Ολομέλεια της Βουλής μέσα στον Ιούνιο.

Σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών, ο νέος Κώδικας συγκεντρώνει και εκσυγχρονίζει σχεδόν 2.000 διάσπαρτες νομοθετικές διατάξεις, που μέχρι σήμερα ρύθμιζαν αποσπασματικά τη λειτουργία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Πρόκειται ουσιαστικά για μια συνολική αναδιάρθρωση του τρόπου με τον οποίο λειτουργούν οι δήμοι και οι περιφέρειες, με έμφαση στη διαφάνεια, τον ψηφιακό μετασχηματισμό, τη συμμετοχή των πολιτών και την αποσαφήνιση αρμοδιοτήτων.

Τέλος στο «μπάχαλο» αρμοδιοτήτων σε δήμους και περιφέρειες

Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις αφορά το ενιαίο θεσμικό πλαίσιο για την Αυτοδιοίκηση.

Μέχρι σήμερα, ειδικά οι περιφέρειες λειτουργούσαν μέσα σε ένα περίπλοκο καθεστώς, καθώς υπήρχαν διατάξεις από διαφορετικές εποχές και θεσμούς – από κρατικές περιφέρειες μέχρι αιρετές νομαρχίες – που συχνά οδηγούσαν σε αλληλοσυγκρουόμενες αρμοδιότητες.

Το αποτέλεσμα ήταν καθυστερήσεις σε έργα, σύγχυση για το ποιος είναι υπεύθυνος και δυσκολία στην εξυπηρέτηση των πολιτών.

Με τον νέο Κώδικα επιχειρείται σαφής οριοθέτηση του «ποιος κάνει τι», ώστε να αποφεύγονται οι επικαλύψεις.

Δημοτικά δημοψηφίσματα με ηλεκτρονική ψηφοφορία

Μία από τις πιο πολυσυζητημένες αλλαγές είναι η δυνατότητα διεξαγωγής συμβουλευτικών δημοτικών δημοψηφισμάτων.

Οι πολίτες θα μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να συμμετέχουν ηλεκτρονικά σε διαδικασίες διαβούλευσης για σημαντικά τοπικά ζητήματα, με θεσμικές εγγυήσεις για την αξιοπιστία της ψηφοφορίας.

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, ο στόχος είναι να αυξηθεί η συμμετοχή των δημοτών σε ζητήματα καθημερινότητας, όπως μεγάλα έργα, κυκλοφοριακές παρεμβάσεις, αστικές αναπλάσεις ή τοπικές πολιτικές αποφάσεις.

Παράλληλα, ενισχύεται ο θεσμός των συμβουλίων νέων, με πιο ξεκάθαρους κανόνες εκλογής και ψηφιακές διαδικασίες συμμετοχής.

Περισσότερη διαφάνεια στις αποφάσεις

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη διαφάνεια και στη λογοδοσία των αιρετών οργάνων.

Με το νέο πλαίσιο ενισχύεται η υποχρέωση δημοσιοποίησης αποφάσεων, αξιοποιούνται ψηφιακά εργαλεία και προβλέπονται αυστηρότεροι μηχανισμοί ελέγχου.

Στόχος, σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών, είναι να περιοριστούν οι «γκρίζες ζώνες» στη λήψη αποφάσεων και να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη των πολιτών προς την αυτοδιοίκηση.

Τι αλλάζει στις δημοτικές και περιφερειακές επιτροπές

Ο νέος Κώδικας επιχειρεί να βάλει σαφείς κανόνες στη λειτουργία δημοτικών και περιφερειακών οργάνων.

Αποσαφηνίζονται οι ρόλοι:

• των δημοτικών συμβουλίων
• των περιφερειακών συμβουλίων
• των δημοτικών επιτροπών
• των συμβουλευτικών οργάνων

Σύμφωνα με το υπουργείο, αυτό γίνεται ώστε να περιοριστούν συγκρούσεις αρμοδιοτήτων που συχνά μπλόκαραν αποφάσεις ή δημιουργούσαν νομικές εμπλοκές.

Νέος έλεγχος νομιμότητας στους δήμους

Σημαντική αλλαγή φέρνει και το νέο σύστημα ελέγχου των πράξεων των ΟΤΑ.

Ο έλεγχος θα αφορά μόνο τη νομιμότητα των αποφάσεων και όχι τη σκοπιμότητά τους, κάτι που – όπως υποστηρίζεται – ενισχύει την αυτοτέλεια των δήμων.

Για τον σκοπό αυτό προβλέπεται η λειτουργία ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος αλλά και ειδικής υπηρεσίας ελέγχου νομιμότητας.

Τέλος ο δεύτερος γύρος στις αυτοδιοικητικές εκλογές

Από τις πιο κομβικές αλλαγές είναι η κατάργηση του δεύτερου γύρου στις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές.

Το νέο μοντέλο φιλοδοξεί να απλοποιήσει την εκλογική διαδικασία, να μειώσει το κόστος και να περιορίσει την αποχή.

Παράλληλα, ανοίγει ο δρόμος για ηλεκτρονική ψηφοφορία σε ειδικά εκλογικά κέντρα, παρουσία δικαστικού αντιπροσώπου, με στόχο τη διευκόλυνση της συμμετοχής.

Η συγκεκριμένη αλλαγή αναμένεται να προκαλέσει πολιτική συζήτηση, καθώς διαφοροποιεί σημαντικά το σημερινό μοντέλο εκλογής δημάρχων και περιφερειαρχών.

Τι αλλάζει για αιρετούς και αποζημιώσεις

Ο Κώδικας καθορίζει με μεγαλύτερη σαφήνεια το καθεστώς των αιρετών προσώπων της αυτοδιοίκησης.

Περιλαμβάνει ρυθμίσεις για:

• αντιμισθίες
• έξοδα παράστασης
• ειδικές άδειες
• αναστολή επαγγελματικής δραστηριότητας

Στόχος είναι να υπάρξει ενιαίο και σαφές πλαίσιο, χωρίς διαφορετικές ερμηνείες από δήμο σε δήμο.

Ψηφιακές υπηρεσίες και περισσότερες ηλεκτρονικές συναλλαγές

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ψηφιακό μετασχηματισμό της αυτοδιοίκησης.

Ο νέος Κώδικας προβλέπει περισσότερες ηλεκτρονικές εφαρμογές για:

• εξυπηρέτηση δημοτών
• αιτήσεις και πιστοποιητικά
• συμμετοχή σε διαδικασίες διαβούλευσης
• επικοινωνία με υπηρεσίες δήμων

Σύμφωνα με πληροφορίες, το επόμενο διάστημα θα δημιουργηθούν διαλειτουργικά πληροφοριακά συστήματα που θα συνδέουν δήμους, περιφέρειες και κεντρικό κράτος.

Τι σημαίνουν οι αλλαγές για τον πολίτη

Για τον μέσο πολίτη, το μεγάλο στοίχημα του νέου Κώδικα είναι αν θα περιορίσει την ταλαιπωρία που προκαλεί η γραφειοκρατία στην καθημερινότητα.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το νέο μοντέλο θα φέρει ταχύτερες αποφάσεις, λιγότερες επικαλύψεις υπηρεσιών και περισσότερη συμμετοχή των δημοτών.

Από την άλλη πλευρά, αυτοδιοικητικοί παράγοντες επισημαίνουν ότι η επιτυχία των αλλαγών θα εξαρτηθεί από την εφαρμογή τους στην πράξη, αλλά και από το κατά πόσο οι δήμοι διαθέτουν το προσωπικό και τις ψηφιακές υποδομές για να υποστηρίξουν το νέο μοντέλο λειτουργίας.

Περισσότερα:

Μητσοτάκης: Εκλογικός μαραθώνιος μέχρι το 2027 – Σε ετοιμότητα η ΝΔ

Νίκος Παπαθανάσης: 14,4 εκατ. ευρώ για την Ακρινή Κοζάνης – Μετατρέπεται σε Πρότυπο Πράσινο Οικισμό

Ν. Δένδιας: Αλλάζουν όλα με την «Ατζέντα 2030» στις Ένοπλες Δυνάμεις – Drones, καινοτομία και επενδύσεις στην ελληνική οικονομία