Τεκμαρτό εισόδημα: Πώς αμφισβητείται – Οι προθεσμίες και ο έλεγχος της ΑΑΔΕ

Μικρότερο φόρο μπορούν να διεκδικήσουν οι ελεύθεροι επαγγελματίες που θεωρούν ότι το τεκμαρτό εισόδημα υπερβαίνει τα πραγματικά κέρδη τους. Ωστόσο, η επιλογή της αμφισβήτησης μέσω φορολογικού ελέγχου συνοδεύεται από εξονυχιστική εξέταση της συνολικής οικονομικής τους κατάστασης.

Η αντίστροφη μέτρηση για την υποβολή του ειδικού ερωτηματολογίου έχει ήδη ξεκινήσει. Για τη μεγάλη πλειονότητα των επαγγελματιών, η προθεσμία ολοκληρώνεται στις 22 Σεπτεμβρίου 2026.

Αντίθετα, τα φυσικά πρόσωπα που συμμετέχουν σε νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες με απλογραφικά βιβλία έχουν περιθώριο έως τις 29 Σεπτεμβρίου 2026.

Όποιος εξετάζει το ενδεχόμενο να αμφισβητήσει τον τεκμαρτό προσδιορισμό πρέπει να γνωρίζει ότι δεν υποβάλλει μια απλή ένσταση. Ουσιαστικά ζητά από την ΑΑΔΕ να ελέγξει εάν ο τρόπος ζωής, η περιουσία και οι οικονομικές κινήσεις του συμβαδίζουν με το χαμηλότερο εισόδημα που δήλωσε.

Πότε λήγει η προθεσμία αμφισβήτησης

Η απόφαση Α.1055/2024 προβλέπει ότι ο φορολογούμενος πρέπει να συμπληρώσει το ειδικό ερωτηματολόγιο μέσα σε 60 ημέρες από τη λήξη της προθεσμίας υποβολής της φορολογικής δήλωσης.

Η ΑΑΔΕ όρισε για το φορολογικό έτος 2025 τις ακόλουθες καταληκτικές ημερομηνίες:

Τις ημερομηνίες υποβολής των φορολογικών δηλώσεων επιβεβαιώνει η επίσημη εφαρμογή Ε1 της ΑΑΔΕ.

Ποιοι μπορούν να ζητήσουν φορολογικό έλεγχο

Η διαδικασία αφορά επαγγελματίες που φορολογήθηκαν βάσει του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος, αλλά υποστηρίζουν ότι τα πραγματικά εισοδήματά τους ήταν χαμηλότερα.

Απαραίτητη προϋπόθεση αποτελεί η εμπρόθεσμη υποβολή της φορολογικής δήλωσης με συμπληρωμένους τους κωδικούς 443-444 του εντύπου Ε1.

Στη συνέχεια, ο φορολογούμενος εισέρχεται στο myBusinessSupport και επιλέγει την εφαρμογή:

«Αμφισβήτηση του ελάχιστου ετήσιου εισοδήματος από επιχειρηματική δραστηριότητα»

Εκεί πρέπει να δηλώσει τον ιδιαίτερο λόγο για τον οποίο ζητά έλεγχο και να ολοκληρώσει τα συνολικά 20 βήματα του ερωτηματολογίου.

Τι συμβαίνει εάν χαθεί η προθεσμία

Εάν ο επαγγελματίας δεν υποβάλει εμπρόθεσμα το ερωτηματολόγιο, χάνει το δικαίωμα αμφισβήτησης μέσω της διαδικασίας φορολογικού ελέγχου της παραγράφου 4 του άρθρου 28Α.

Συνεπώς, η απλή επιλογή των κωδικών 443-444 στο Ε1 δεν αρκεί. Απαιτείται και η οριστική υποβολή του ερωτηματολογίου εντός των 60 ημερών.

Οι δύο διαφορετικοί δρόμοι αμφισβήτησης

Οι φορολογούμενοι πρέπει να διακρίνουν δύο διαφορετικές διαδικασίες.

Αμφισβήτηση για αντικειμενικούς λόγους

Η πρώτη διαδικασία αφορά αντικειμενικά περιστατικά, όπως:

• νοσηλεία,
• στρατιωτική θητεία,
• φυλάκιση,
• εγκυμοσύνη ή λοχεία,
• φυσική καταστροφή,
• ανάκληση άδειας λειτουργίας,
• άλλοι αποδεδειγμένοι λόγοι ανωτέρας βίας.

Σε αυτές τις περιπτώσεις ο φορολογούμενος υποβάλλει τα αντίστοιχα δικαιολογητικά στην εφαρμογή.

Αμφισβήτηση μέσω φορολογικού ελέγχου

Η δεύτερη διαδικασία αφορά ιδιαίτερους λόγους πέρα από τους αντικειμενικούς. Ο επαγγελματίας ζητά έλεγχο για να αποδείξει ότι το πραγματικό του εισόδημα ήταν χαμηλότερο από το τεκμαρτό.

Η επιλογή αυτή ενεργοποιεί αναλυτικό έλεγχο της περιουσιακής κατάστασης και των συνθηκών διαβίωσης του ίδιου, του ή της συζύγου ή του μέρους συμφώνου συμβίωσης και, όπου προβλέπεται, των προστατευόμενων μελών.

Δεν μπορεί να υποβληθεί αίτημα φορολογικού ελέγχου όταν έχει ήδη κατατεθεί αίτημα αμφισβήτησης για αντικειμενικούς λόγους.

Τι ελέγχει η ΑΑΔΕ

Το ειδικό ερωτηματολόγιο λειτουργεί ως αναλυτική οικονομική αποτύπωση του νοικοκυριού.

Η ΑΑΔΕ ζητά στοιχεία για:

• προσωπικούς και επαγγελματικούς τραπεζικούς λογαριασμούς στην Ελλάδα και στο εξωτερικό,
• μετοχές, εταιρικές συμμετοχές, αμοιβαία κεφάλαια και άλλες επενδύσεις,
• τραπεζικές θυρίδες,
• έργα τέχνης, συλλογές και αντικείμενα μεγάλης αξίας,
• αυτοκίνητα, μοτοσυκλέτες, σκάφη και άλλα κινητά μέσα,
• διαθέσιμα μετρητά στην αρχή και στο τέλος του φορολογικού έτους,
• κρυπτονομίσματα,
• χρεωστικές, πιστωτικές και προπληρωμένες κάρτες,
• παροχές ηλεκτρικού ρεύματος και ύδρευσης,
• σταθερή και κινητή τηλεφωνία,
• ασφάλιστρα οχημάτων,
• ασφάλειες ζωής,
• ασφάλιση ακινήτων,
• δίδακτρα σε σχολεία της Ελλάδας ή του εξωτερικού,
• ταξίδια εντός και εκτός Ελλάδας.

Τον πλήρη κατάλογο και τα 20 βήματα παρουσιάζει ο επίσημος οδηγός αμφισβήτησης της ΑΑΔΕ.

Γιατί ελέγχονται ταξίδια, δίδακτρα και crypto

Η φορολογική διοίκηση εξετάζει εάν το δηλωμένο πραγματικό εισόδημα μπορεί να καλύψει τις δαπάνες και τις μεταβολές της περιουσίας του φορολογουμένου.

Για παράδειγμα, ένας επαγγελματίας που δηλώνει ιδιαίτερα χαμηλό εισόδημα πρέπει να μπορεί να εξηγήσει πώς χρηματοδότησε:

• ακριβά ταξίδια,
• ιδιωτικά δίδακτρα,
• αγορά αυτοκινήτου,
• αύξηση τραπεζικών καταθέσεων,
• επενδύσεις σε μετοχές ή κρυπτονομίσματα,
• σημαντικές ασφαλιστικές και οικιακές δαπάνες.

Ο έλεγχος μπορεί να εξετάσει νόμιμες πηγές κάλυψης, όπως αποταμιεύσεις προηγούμενων ετών, δάνεια, δωρεές, πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων ή εισοδήματα άλλων μελών της οικογένειας. Τα σχετικά ποσά, όμως, πρέπει να αποδεικνύονται.

Η αίτηση δεν «παγώνει» τον φόρο

Η επιλογή της αμφισβήτησης δεν ακυρώνει αυτομάτως το εκκαθαριστικό ούτε αναστέλλει την αρχική φορολόγηση.

Η ΑΑΔΕ εκδίδει αρχικά την πράξη διοικητικού προσδιορισμού με βάση το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα. Έπειτα ακολουθεί ο έλεγχος και, εφόσον επιβεβαιωθούν οι ισχυρισμοί του επαγγελματία, η φορολογική διοίκηση επαναπροσδιορίζει τον φόρο.

Πότε μπορεί να μειωθεί ο φόρος

Εάν ο έλεγχος αποδείξει ότι το πραγματικό εισόδημα ήταν χαμηλότερο από το τεκμαρτό, η ΑΑΔΕ μπορεί να εκδώσει νέα πράξη προσδιορισμού με μικρότερο φόρο.

Ωστόσο, υπάρχει και η αντίθετη πιθανότητα. Εάν οι διασταυρώσεις αποκαλύψουν αδήλωτα εισοδήματα, αδικαιολόγητες προσαυξήσεις περιουσίας ή άλλες φορολογικές παραβάσεις, μπορεί να προκύψουν πρόσθετοι φόροι, τόκοι και κυρώσεις.

Ο έλεγχος πριν από την οριστική υποβολή

Σκέφτεστε να αμφισβητήσετε το τεκμαρτό εισόδημα; Πριν πατήσετε «υποβολή», εξετάστε εάν:

• επιλέξατε εμπρόθεσμα τους κωδικούς 443-444,
• μπορείτε να δικαιολογήσετε τις κινήσεις των τραπεζικών λογαριασμών,
• διαθέτετε αποδεικτικά για αποταμιεύσεις, δάνεια ή δωρεές,
• οι δαπάνες διαβίωσης συμβαδίζουν με το εισόδημα που δηλώσατε,
• έχετε καταγράψει σωστά περιουσιακά στοιχεία και επενδύσεις,
• μπορείτε να τεκμηριώσετε τις πληροφορίες του ερωτηματολογίου.

Επειδή η διαδικασία μπορεί να επηρεάσει ουσιαστικά τη φορολογική θέση του επαγγελματία, απαιτεί προσεκτικό έλεγχο των στοιχείων και, όπου χρειάζεται, συμβουλή από λογιστή ή φοροτεχνικό.

Περισσότερα:

Ρυθμίσεις δανείων από τους servicers – Ανάσα για στεγαστικά και μικρές επιχειρήσεις

Επιστροφή ενοικίου 2026: Διπλή πληρωμή έως 1.600 ευρώ χωρίς αίτηση

Χρέη στον ΕΦΚΑ: Στα 52,4 δισ. ευρώ οι οφειλές – Σχεδόν 1,5 εκατ. χρωστούν έως 15.000 ευρώ

Εγνατία Οδός: Στα 52,20 ευρώ τα διόδια από το 2028 – Οι νέες τιμές