«Τειρεσίας των ενοικιαστών»: Τι αλλάζει τελικά και τι δεν θα ισχύσει στην πρώτη φάση
Ο λεγόμενος «Τειρεσίας των ενοικιαστών» έχει βρεθεί τους τελευταίους μήνες στο επίκεντρο της συζήτησης για την αγορά ακινήτων, καθώς στόχος του είναι να προσφέρει στους ιδιοκτήτες μεγαλύτερη ασφάλεια πριν από την υπογραφή μιας νέας μίσθωσης.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον σχεδιασμό του νέου Συστήματος Πιστοληπτικής Αξιολόγησης, το οποίο προχωρά σταδιακά σε εφαρμογή, δεν προβλέπεται στην πρώτη φάση η λειτουργία ειδικού πιστοποιητικού φερεγγυότητας που θα χρησιμοποιείται αποκλειστικά στις μισθώσεις κατοικιών.
Ποιος είναι ο σκοπός του νέου συστήματος
Το νέο Σύστημα Πιστοληπτικής Αξιολόγησης δημιουργείται για να συγκεντρώνει και να επεξεργάζεται στοιχεία από φορείς του Δημοσίου, προκειμένου να διαμορφώνεται μια συνολική εικόνα της πιστοληπτικής συμπεριφοράς φυσικών και νομικών προσώπων.
Με βάση τα διαθέσιμα δεδομένα θα παράγεται πιστοληπτική βαθμολογία (credit score), ενώ ο πολίτης θα μπορεί να ενημερώνεται για το αποτέλεσμα της αξιολόγησής του, να βλέπει το ιστορικό των αξιολογήσεων και να ζητά τη διόρθωση τυχόν λαθών ή ελλείψεων.
Τι δεν αλλάζει στις μισθώσεις
Παρά τις προσδοκίες πολλών ιδιοκτητών, δεν προβλέπεται –τουλάχιστον στην πρώτη φάση– η έκδοση ενός ξεχωριστού πιστοποιητικού που θα επιτρέπει στον εκμισθωτή να ελέγχει την οικονομική συνέπεια ενός υποψήφιου ενοικιαστή πριν από την υπογραφή του μισθωτηρίου.
Στην πράξη, οι νέες μισθώσεις θα συνεχίσουν να πραγματοποιούνται όπως και σήμερα, με τους ιδιοκτήτες να βασίζονται στα δικαιολογητικά, στις εγγυήσεις, στις προσωπικές συστάσεις ή σε άλλα στοιχεία που θεωρούν απαραίτητα πριν παραδώσουν το ακίνητο.
Γιατί δεν προχωρά το πιστοποιητικό
Η δημιουργία ενός συστήματος αξιολόγησης για τους ενοικιαστές απαιτεί την επεξεργασία ευαίσθητων οικονομικών και προσωπικών δεδομένων, γεγονός που δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις συμμόρφωσης με το θεσμικό πλαίσιο προστασίας προσωπικών δεδομένων.
Παράλληλα, θα πρέπει να καθοριστούν σαφή και αντικειμενικά κριτήρια αξιολόγησης, να υπάρχει πλήρης διαφάνεια στον τρόπο υπολογισμού της βαθμολογίας και να παρέχεται στον πολίτη η δυνατότητα διόρθωσης ή αμφισβήτησης των στοιχείων που τον αφορούν.
Οι διαφορετικές απόψεις της αγοράς
Η προοπτική δημιουργίας ενός πιστοποιητικού φερεγγυότητας είχε βρει θετική ανταπόκριση από αρκετούς ιδιοκτήτες ακινήτων, οι οποίοι θεωρούν ότι θα μπορούσε να περιορίσει τα φαινόμενα κακοπληρωτών, να μειώσει τις δικαστικές διαμάχες και να ενισχύσει την εμπιστοσύνη στις νέες μισθώσεις.
Από την άλλη πλευρά, οργανώσεις καταναλωτών και ειδικοί σε θέματα προστασίας προσωπικών δεδομένων έχουν εκφράσει επιφυλάξεις, επισημαίνοντας ότι ένα τέτοιο εργαλείο δεν θα πρέπει να οδηγεί σε αποκλεισμό πολιτών από την πρόσβαση στη στέγη ή σε διακρίσεις εις βάρος υποψήφιων ενοικιαστών.
Τι αναμένεται
Το κρατικό Σύστημα Πιστοληπτικής Αξιολόγησης αναμένεται να αποτελέσει ένα νέο εργαλείο αποτύπωσης της πιστοληπτικής εικόνας πολιτών και επιχειρήσεων.
Το εάν και πότε θα προστεθεί σε αυτό ένα ειδικό πιστοποιητικό φερεγγυότητας για τις μισθώσεις κατοικιών θα εξαρτηθεί από τις επόμενες νομοθετικές πρωτοβουλίες και την οριστικοποίηση του θεσμικού πλαισίου, καθώς μέχρι σήμερα δεν έχει υπάρξει επίσημη ανακοίνωση που να καθορίζει τον χρόνο εφαρμογής ή την τελική μορφή του μέτρου.