Τα αρχικά συμπτώματα της μηνιγγίτιδας σε παιδιά – Τι πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς

Η βακτηριακή μηνιγγίτιδα παραμένει μια σοβαρή και δυνητικά απειλητική για τη ζωή νόσος, με συγκεκριμένα παθογόνα να ευθύνονται για τη μεγάλη πλειονότητα των περιστατικών. Τα διαθέσιμα επιδημιολογικά δεδομένα δείχνουν τόσο τις ηλικιακές ομάδες υψηλού κινδύνου όσο και την πορεία της νόσου στην Ελλάδα τις τελευταίες δύο δεκαετίες, προσφέροντας κρίσιμες πληροφορίες για την πρόληψη και την έγκαιρη αντιμετώπιση.

Τα βακτήρια που προκαλούν τα περισσότερα περιστατικά

Ο μηνιγγιτιδόκοκκος, ο πνευμονιόκοκκος και ο αιμόφιλος ινφλουέντζας τύπου Β ευθύνονται για περισσότερο από το 75% των περιπτώσεων βακτηριακής μηνιγγίτιδας συνολικά, ενώ προκαλούν περίπου το 90% των περιστατικών στα παιδιά. Στους ενήλικες, κυρίαρχος αιτιολογικός παράγοντας είναι ο πνευμονιόκοκκος, ακολουθούμενος από τον μηνιγγιτιδόκοκκο, ενώ η λιστέρια εμφανίζεται συχνότερα στη νεογνική ηλικία και σε άτομα άνω των 50 ετών.

Λιγότερο συχνά βακτηριακά αίτια, όπως ο σταφυλόκοκκος, ο στρεπτόκοκκος ομάδας Β, τα εντεροβακτηριοειδή και η λιστέρια, προκαλούν νόσο κυρίως σε ευάλωτες ομάδες πληθυσμού, όπως τα νεογνά και οι ανοσοκατασταλμένοι ασθενείς.

Συμπτώματα και κλινική εικόνα

Η κλινική εκδήλωση της μηνιγγίτιδας διαφοροποιείται σημαντικά ανάλογα με την ηλικία, με τις πιο άτυπες μορφές να παρατηρούνται στη νεογνική και βρεφική περίοδο. Η χαρακτηριστική αρχική εικόνα της μηνιγγίτιδας από Neisseria meningitidis περιλαμβάνει:

• αιφνίδια έναρξη πυρετού,
• ναυτία,
• έμετο,
• κεφαλαλγία,
• μειωμένη ικανότητα συγκέντρωσης και
• μυαλγίες σε ένα κατά τα άλλα υγιή ασθενή.

Η πορεία της νόσου στην Ελλάδα

Κατά την περίοδο 2004 – 2023 καταγράφηκαν στη χώρα μας 68 θάνατοι από μηνιγγιτιδόκοκκο, ποσοστό που αντιστοιχεί σε θνητότητα περίπου 6%. Η υψηλότερη θνητότητα σημειώθηκε το 2018 (11,8%), ενώ η χαμηλότερη την περίοδο 2020-2022 (0%). Η μέση ετήσια δηλούμενη θνησιμότητα για τα έτη 2004-2023 ανέρχεται σε 0,031 θανάτους ανά 100.000 πληθυσμού.

Σύμφωνα με όσα αναφέρει η παιδίατρος – λοιμωξιολόγος του Εθνικού Οργανισμού Δημοσίας Υγείας (ΕΟΔΥ), Θεανώ Γεωργακοπούλου, στην χρονική περίοδο 2004-2023 δηλώθηκαν, μέσω του συστήματος υποχρεωτικής δήλωσης νοσημάτων στον ΕΟΔΥ, συνολικά 1.133 κρούσματα μηνιγγιτιδοκοκκικής νόσου, με τα κρούσματα να κυμαίνονται μεταξύ 4 και 108 ανά έτος και η μέση ετήσια δηλούμενη επίπτωση να ανέρχεται στα 0,52 κρούσματα ανά 100.000 πληθυσμού.

Η επίπτωση της νόσου παρουσίασε σημαντική μείωση από το 2013 έως το 2022. Κατά την περίοδο της πανδημίας COVID-19 καταγράφηκαν τα χαμηλότερα επίπεδα, γεγονός που αποδόθηκε στα περιοριστικά μέτρα, όπως η κοινωνική αποστασιοποίηση, η χρήση μάσκας και το κλείσιμο των σχολείων. Το 2023 παρατηρήθηκε εκ νέου αύξηση, με τα επίπεδα να επανέρχονται σε προ πανδημίας τιμές.

Ποιες ηλικίες κινδυνεύουν περισσότερο

Για το ίδιο χρονικό διάστημα, από τα 1.133 περιστατικά υπήρχαν στοιχεία ηλικίας για τα 1.132. Η υψηλότερη συχνότητα καταγράφηκε στα παιδιά ηλικίας 0-4 ετών, με μέση ετήσια επίπτωση 4,07 κρούσματα ανά 100.000 πληθυσμού. Στις ηλικίες 5-14 ετών η επίπτωση μειώνεται στο 1,01 ανά 100.000 και στις ηλικίες 15-24 ετών στο 0,91 ανά 100.000. Για τους άνω των 25 ετών, η συχνότητα είναι πολύ χαμηλότερη, χωρίς να ξεπερνά τις 0,20 περιπτώσεις ανά 100.000 πληθυσμού.

Εργαστηριακά δεδομένα και οροομάδες

Την περίοδο 2004-2023, το 91,3% των περιστατικών (1062/1133) ήταν εργαστηριακά επιβεβαιωμένα. Οροτυπικός έλεγχος πραγματοποιήθηκε στο 78,9% των στελεχών (894/1133), από τα οποία 794 (88,8%) ανήκαν σε μία από τις πέντε βασικές οροομάδες (A, B, C, W135, Y) που ευθύνονται για την πλειονότητα των διεισδυτικών λοιμώξεων παγκοσμίως.

Επιπλέον, σε ένα δείγμα καταγράφηκε μηνιγγιτιδόκοκκος οροομάδας Χ το 2014. Στην Ελλάδα, το 77,1% των περιπτώσεων όπου έγινε προσδιορισμός οροομάδας (689/894) αποδόθηκε στην οροομάδα Β, ενώ δεύτερη σε συχνότητα ήταν η οροομάδα C.

Περισσότερα:

Δεν σε παίρνει ο ύπνος; 7 πρακτικές που βοηθούν

ΕΦΕΤ: Ανάκληση γνωστής σαλάτας λόγω λιστέριας – Ποιο προϊόν αφορά

Σχολικά κυλικεία: Τέλος σε αναψυκτικά και τσιπς – Τι αλλάζει για μαθητές και γονείς από τη νέα σχολική χρονιά