Σύνταξη στα 62 με πλασματικά έτη: Πώς συμπληρώνονται τα 40 χρόνια ασφάλισης
Νέα δεδομένα για την αναγνώριση πλασματικών χρόνων ασφάλισης φέρνουν οι τελευταίες διευκρινίσεις του ΕΦΚΑ, καθώς ξεκαθαρίζεται ότι η συμπλήρωση 3.600 ημερών πραγματικής ή προαιρετικής ασφάλισης, δηλαδή 12 ετών, δεν αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για όλους τους ασφαλισμένους.
Η διευκρίνιση μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα σημαντική για όσους βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση και χρειάζονται πλασματικά έτη για να θεμελιώσουν δικαίωμα. Παράλληλα, αφορά ασφαλισμένους των οποίων παλαιότερες αιτήσεις είχαν απορριφθεί αποκλειστικά επειδή δεν είχαν συμπληρώσει τα 3.600 ένσημα.
Τα 3.600 ένσημα δεν απαιτούνται από όλους
Το βασικό σημείο που διευκρινίζει ο ΕΦΚΑ είναι ότι οι 3.600 ημέρες ασφάλισης δεν αποτελούν γενικό κανόνα για κάθε περίπτωση αναγνώρισης πλασματικού χρόνου.
Καθοριστικό ρόλο παίζει η συνταξιοδοτική διάταξη με την οποία ο ασφαλισμένος επιχειρεί να θεμελιώσει το δικαίωμά του.
Για τον λόγο αυτό, πριν υποβληθεί αίτηση αναγνώρισης ή εξαγοράς πλασματικών ετών, θα πρέπει να εξετάζεται τόσο το ασφαλιστικό ιστορικό όσο και το συγκεκριμένο συνταξιοδοτικό καθεστώς στο οποίο υπάγεται ο ενδιαφερόμενος.
Ποιοι χρειάζονται τα 3.600 ένσημα
Η προϋπόθεση των 3.600 ημερών ή 12 ετών ασφάλισης εξακολουθεί να ισχύει όταν η συνταξιοδοτική διάταξη που αξιοποιείται βασίζεται στο άρθρο 10 του νόμου 3863/2010.
Σε αυτές τις περιπτώσεις εντάσσονται, μεταξύ άλλων, κατηγορίες ασφαλισμένων των οποίων οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης τροποποιήθηκαν με τον συγκεκριμένο νόμο και στη συνέχεια με τον νόμο 3996/2011.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται περιπτώσεις ασφαλισμένων με 12.000 ημέρες ασφάλισης, γυναίκες με 4.500 ημέρες, μητέρες ή χήροι πατέρες ανηλίκων, καθώς και ασφαλισμένοι με 10.500 ημέρες, από τις οποίες οι 7.500 είναι στα βαρέα και ανθυγιεινά.
Για τις συγκεκριμένες κατηγορίες, η αξιοποίηση των προβλεπόμενων πλασματικών χρόνων προϋποθέτει τη συμπλήρωση των απαιτούμενων 3.600 ημερών πραγματικής ή προαιρετικής ασφάλισης.
Ποιοι μπορούν να αναγνωρίσουν χρόνο χωρίς 3.600 ένσημα
Διαφορετική είναι η εικόνα για ασφαλισμένους των οποίων οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης δεν τροποποιήθηκαν από το άρθρο 10 του νόμου 3863/2010.
Σε αυτές τις περιπτώσεις εξακολουθούν να εφαρμόζονται παλαιότερες ασφαλιστικές διατάξεις και η συμπλήρωση 3.600 ημερών πραγματικής ή προαιρετικής ασφάλισης δεν αποτελεί απαραίτητα προϋπόθεση για την αναγνώριση συγκεκριμένων πλασματικών χρόνων.
Στις κατηγορίες αυτές μπορεί να περιλαμβάνονται, ανάλογα με την περίπτωση, άνδρες ασφαλισμένοι στα βαρέα, οικοδόμοι, εργαζόμενοι στους ΟΤΑ, ηθοποιοί, μουσικοί και χορευτές, καθώς και άλλες ειδικές κατηγορίες ασφαλισμένων.
Για τον χρόνο στρατιωτικής υπηρεσίας, πάντως, εξακολουθούν να εφαρμόζονται ειδικές προϋποθέσεις.
«Δεύτερη ευκαιρία» για απορριφθείσες αιτήσεις
Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι νέες οδηγίες για όσους είχαν στο παρελθόν υποβάλει αίτηση αναγνώρισης πλασματικών χρόνων και αυτή απορρίφθηκε λόγω έλλειψης 3.600 ημερών ασφάλισης.
Εφόσον ο συγκεκριμένος λόγος ήταν ο μοναδικός που οδήγησε στην απόρριψη και ο ασφαλισμένος ανήκει σε κατηγορία για την οποία δεν ήταν υποχρεωτική η συγκεκριμένη προϋπόθεση, μπορεί να ανοίξει ο δρόμος για επανεξέταση της υπόθεσης.
Η επανεξέταση μπορεί να πραγματοποιηθεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες του ΕΦΚΑ ή έπειτα από αίτημα του ενδιαφερομένου.
Πότε μπορεί να προκύψουν αναδρομικά
Οι απορριπτικές αποφάσεις που βασίστηκαν σε λανθασμένη εφαρμογή της προϋπόθεσης των 3.600 ημερών μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να ανακληθούν.
Εάν από τον νέο έλεγχο διαπιστωθεί ότι ο ασφαλισμένος είχε δικαίωμα αναγνώρισης πλασματικού χρόνου και ταυτόχρονα πληρούσε τις νόμιμες προϋποθέσεις συνταξιοδότησης, ενδέχεται να προκύψουν και αναδρομικά οικονομικά αποτελέσματα.
Η κάθε περίπτωση, ωστόσο, πρέπει να εξετάζεται ξεχωριστά με βάση το ασφαλιστικό ιστορικό και τη νομοθεσία που εφαρμόζεται στον συγκεκριμένο ασφαλισμένο.
Ποιοι χρόνοι μπορούν να αναγνωριστούν
Οι πλασματικοί χρόνοι μπορούν να προέρχονται από διαφορετικές κατηγορίες, ανάλογα με τις προϋποθέσεις που ισχύουν κάθε φορά.
Μεταξύ αυτών μπορεί να περιλαμβάνονται χρόνοι από:
- σπουδές,
- τέκνα,
- στρατιωτική υπηρεσία,
- ανεργία,
- επιδοτούμενη ασθένεια,
- κύηση και λοχεία,
- γονική ή εκπαιδευτική άδεια,
- μαθητεία,
- κενά χρονικά διαστήματα ασφάλισης.
Δεν μπορούν, ωστόσο, όλοι οι ασφαλισμένοι να αξιοποιήσουν όλους τους παραπάνω χρόνους, ούτε κάθε πλασματικός χρόνος μπορεί να χρησιμοποιηθεί για οποιαδήποτε συνταξιοδοτική προϋπόθεση.
Πλασματικά έτη και σύνταξη στα 62
Η αναγνώριση πλασματικών ετών αποκτά ιδιαίτερη σημασία για ασφαλισμένους που επιδιώκουν να συμπληρώσουν τις προϋποθέσεις για συνταξιοδότηση στα 62 με 40 χρόνια ασφάλισης.
Η εξαγορά μπορεί να συμβάλει στη συμπλήρωση του απαιτούμενου χρόνου, όμως πριν από οποιαδήποτε πληρωμή χρειάζεται να εξεταστεί εάν ο πλασματικός χρόνος είναι πράγματι απαραίτητος για τη θεμελίωση ή την προσαύξηση της σύνταξης.
Πώς υπολογίζεται το κόστος εξαγοράς
Για τους μισθωτούς, το κόστος αναγνώρισης υπολογίζεται με βάση την εισφορά κύριας σύνταξης και τις αποδοχές που λαμβάνονται υπόψη σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις.
Για τους μη μισθωτούς, το κόστος συνδέεται με την ασφαλιστική κατηγορία και την αντίστοιχη εισφορά.
Υπάρχει επίσης δυνατότητα εφάπαξ εξόφλησης με την προβλεπόμενη έκπτωση, καθώς και δυνατότητα αποπληρωμής μέσω παρακράτησης από τη σύνταξη, όταν πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις.
Τι πρέπει να κάνουν όσοι είχαν απορριφθεί
Οι ασφαλισμένοι που είχαν λάβει αρνητική απάντηση σε αίτηση αναγνώρισης πλασματικών ετών αποκλειστικά επειδή δεν διέθεταν 3.600 ημέρες ασφάλισης έχουν πλέον λόγο να εξετάσουν ξανά τον φάκελό τους.
Το κρίσιμο είναι να διαπιστωθεί εάν η συνταξιοδοτική διάταξη που τους αφορά απαιτεί πράγματι τα 3.600 ένσημα. Εάν όχι, μπορεί να υπάρχει δυνατότητα νέου ελέγχου και, υπό τις κατάλληλες προϋποθέσεις, να ανοίξει εκ νέου ο δρόμος προς τη συνταξιοδότηση.
