Σύνταξη νωρίτερα, αλλά με βαριά καμπάνα – Πόσα χάνεις αν φύγεις πριν τα 67

Οι χαμηλές αμοιβές, η ασταθής απασχόληση, η παρατεταμένη ανεργία, η δυνατότητα εργασίας και μετά τη συνταξιοδότηση, καθώς και οι αλλαγές που επιφέρουν οι νέες τεχνολογίες συγκαταλέγονται στους βασικούς παράγοντες που επιβαρύνουν το ελληνικό Ασφαλιστικό σύστημα. Οι ίδιες αιτίες ωθούν χιλιάδες εργαζόμενους στην επιλογή της πρόωρης ή μειωμένης σύνταξης, ως λύση επιβίωσης.

Ενδεικτικό είναι ότι από τις περίπου 210.000 αιτήσεις συνταξιοδότησης που υποβλήθηκαν στον ΕΦΚΑ το προηγούμενο έτος, εκτιμάται πως περίπου το 35% αφορούσε μειωμένη σύνταξη. Δεν πρόκειται, ωστόσο, για συνταξιοδότηση σε νεαρή ηλικία, καθώς οι περισσότεροι αποχωρούν μετά το 62ο έτος, ενώ όσοι υπάγονται στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα (ΒΑΕ) μπορούν να αποχωρήσουν μετά το 60ό έτος. Το πρόβλημα εντοπίζεται στο γεγονός ότι πολλοί ασφαλισμένοι δεν καταφέρνουν να συμπληρώσουν τα απαιτούμενα έτη ασφάλισης για πλήρη σύνταξη.

Η ανεργία αποτελεί καθοριστικό παράγοντα απώλειας συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων, καθώς στερεί από χιλιάδες εργαζόμενους τη δυνατότητα να συγκεντρώσουν 40 έτη ασφάλισης (με πλασματικά) ή 35 έτη στην περίπτωση των ΒΑΕ. Έτσι, αρκετοί επιλέγουν να κατοχυρώσουν ακόμη και μια περιορισμένη παροχή, προκειμένου να ανταποκριθούν στις βασικές ανάγκες διαβίωσης.

Προϋποθέσεις για μειωμένη σύνταξη

Για τη θεμελίωση δικαιώματος μειωμένης σύνταξης απαιτείται η συμπλήρωση συγκεκριμένου αριθμού ενσήμων λίγο πριν την υποβολή της αίτησης:

• 500 ένσημα την τελευταία πενταετία πριν τη συνταξιοδότηση για ασφαλισμένους πριν το 1993, κατανεμημένα σταδιακά.
• 750 ένσημα συνολικά, χωρίς απαίτηση ετήσιας κατανομής, για νεότερους ασφαλισμένους (μετά την 1/1/1993) και για όσους προέρχονται από πρώην ειδικά ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών.
• 1.000 ένσημα ΒΑΕ ή οικοδομικά μέσα στην τελευταία 17ετία πριν την αίτηση.

Σημειώνεται ότι για αποχώρηση με ΒΑΕ ή οικοδομικά ένσημα αρκεί να πληροί μία από τις δύο προϋποθέσεις (500 ή 1.000 ένσημα).

Ποινές λόγω πρόωρης εξόδου

Η επιλογή πρόωρης συνταξιοδότησης συνοδεύεται από μόνιμη μείωση της εθνικής σύνταξης, η οποία ανέρχεται σε 6% για κάθε έτος που υπολείπεται έως το 67ο έτος ηλικίας.

• Η μείωση δεν επηρεάζεται από τον συνολικό χρόνο ασφάλισης, αλλά μόνο από τα έτη πρόωρης αποχώρησης.
• Συνταξιοδότηση στα 62 με λιγότερα από 40 έτη συνεπάγεται μείωση 30% στην εθνική σύνταξη των 446 ευρώ, δηλαδή απώλεια περίπου 134 ευρώ μηνιαίως εφ’ όρου ζωής.
• Στην περίπτωση 15ετούς ασφάλισης, η εθνική σύνταξη διαμορφώνεται στα 402 ευρώ, με μείωση περίπου 120 ευρώ.
• Κάθε έτος πρόωρης εξόδου οδηγεί σε απώλεια 26,8 ευρώ για 20ετία ασφάλισης και 24 ευρώ για 15ετία.

Για όσους αποχωρούν με ΒΑΕ στα 60 έτη και έχουν συμπληρώσει 35 χρόνια ασφάλισης (εκ των οποίων 25 στα ΒΑΕ), το πέναλτι περιορίζεται στο 12%, καθώς υπολείπονται δύο έτη έως το 62ο, γεγονός που μεταφράζεται σε μείωση περίπου 53,5 ευρώ τον μήνα.

Εξαίρεση αποτελούν οι οικοδόμοι, οι οποίοι μπορούν να συνταξιοδοτηθούν πλήρως στο 60ό έτος χωρίς ποινή πρόωρης εξόδου, με το τελικό ποσό της σύνταξης να εξαρτάται από τα συνολικά έτη ασφάλισης και τις προβλεπόμενες προσαυξήσεις λόγω ΒΑΕ.

Περισσότερα:

Συντάξεις χηρείας: Τι αλλάζει και ποιοι δικαιούχοι περιμένουν τη νέα ρύθμιση

Σύνταξη στα 62: Πότε χρειάζεται εξαγορά πλασματικών ετών

Άνοιξε ο δρόμος για σύνταξη με χρέη άνω των 30.000 ευρώ